Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuHiện nay, không ít người vẫn lựa chọn mua nhà đất bằng vi bằng vì muốn tiết kiệm chi phí hoặc do chưa hiểu đầy đủ về giá trị pháp lý của loại giấy tờ này. Tuy nhiên, việc mua bán nhà đất qua vi bằng tiềm ẩn rất nhiều rủi ro, thậm chí người mua có thể mất cả tiền lẫn tài sản. Vậy nếu trót mua nhà đất qua vi bằng nhưng nay bị đòi lại thì phải làm sao? Hãy cùng Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ tìm hiểu thông tin qua bài viết dưới đây.
1. Mua nhà đất qua vi bằng nay bị đòi lại, phải làm sao?
Theo khoản 3 Điều 167 Luật Đất đai 2013, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất phải được lập thành văn bản và thực hiện công chứng hoặc chứng thực theo quy định, trừ một số trường hợp pháp luật có quy định khác.
Bên cạnh đó, Điều 37 Nghị định 08/2020/NĐ-CP quy định thừa phát lại không được lập vi bằng để ghi nhận những nội dung thuộc trường hợp pháp luật quy định phải công chứng, chứng thực. Do đó, vi bằng không thể thay thế hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất được công chứng, chứng thực.
>>> Có thể bạn quan tâm: Trường hợp nào được miễn tất cả các loại thuế phí khi làm dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh cho căn hộ chung cư năm 2026.
Việc các bên sử dụng vi bằng như một hình thức để mua bán, chuyển nhượng nhà đất vì vậy không làm phát sinh hiệu lực chuyển quyền sử dụng đất theo quy định pháp luật. Khi xảy ra tranh chấp, giao dịch có nguy cơ không được công nhận và người mua có thể gặp nhiều bất lợi.
Trong trường hợp đã trót mua nhà đất qua vi bằng nhưng bị bên bán đòi lại, các bên có thể cân nhắc 02 phương án để bảo vệ quyền và lợi ích của mình:
– Cách 1. Giải quyết bằng thương lượng, đàm phán
Trong mọi tranh chấp dân sự, thương lượng giữa các bên thường là phương án đơn giản và ít tốn kém nhất. Việc giao dịch trước đó có được lập vi bằng hợp pháp hay không cũng không loại trừ khả năng các bên tự thỏa thuận để giải quyết hậu quả.
Nếu tranh chấp được đưa ra Tòa án, các bên có thể phải mất nhiều thời gian, chi phí và công sức để giải quyết. Vì vậy, trước khi lựa chọn phương án khởi kiện, các bên nên chủ động trao đổi, thương lượng để tìm ra phương án phù hợp.
Tuy nhiên, trên thực tế không phải tranh chấp nào cũng có thể giải quyết bằng thỏa thuận. Đặc biệt, khi nhà đất đã được giao dịch bằng giấy tờ không có giá trị chuyển quyền thì người mua có thể gặp khó khăn trong việc yêu cầu hoàn lại tiền hoặc bồi thường thiệt hại. Dù vậy, thương lượng vẫn là phương án nên được ưu tiên xem xét đầu tiên.
Nếu hai bên đã tự hòa giải, thương lượng nhưng không đạt được kết quả, có thể nhờ bên thứ ba hỗ trợ, chẳng hạn:
- Tổ trưởng tổ dân phố nơi có nhà đất;
- Hòa giải viên của Tòa án;
- Luật sư hoặc tổ chức hành nghề luật sư.
Nếu các bên đạt được thỏa thuận, cần nhanh chóng thực hiện lại thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo đúng quy định, trong đó hợp đồng phải được công chứng hoặc chứng thực để bảo đảm tính pháp lý cho giao dịch.
– Cách 2. Khởi kiện tranh chấp tại Tòa án có thẩm quyền
Trường hợp không thể thương lượng, các bên có thể cân nhắc khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu giải quyết tranh chấp. Mặc dù phương án này thường phức tạp, mất nhiều thời gian và phát sinh chi phí nhưng đây là cách thức pháp lý để giải quyết tranh chấp một cách chính thức.
Theo khoản 4 Điều 37 Nghị định 08/2020/NĐ-CP, thừa phát lại không được lập vi bằng để xác nhận nội dung hoặc việc ký tên trong hợp đồng, giao dịch thuộc trường hợp pháp luật quy định phải công chứng, chứng thực.
Như vậy, vi bằng không thể được sử dụng thay thế hợp đồng công chứng, chứng thực để thực hiện việc mua bán, chuyển nhượng nhà đất.
Khi tranh chấp được đưa ra Tòa án, giao dịch mua bán nhà đất thông qua vi bằng có thể bị xem xét về hiệu lực. Trường hợp giao dịch không đáp ứng điều kiện về hình thức theo quy định, các bên có nguy cơ phải gánh chịu những hậu quả pháp lý tương ứng và việc chuyển quyền sử dụng đất có thể không được pháp luật công nhận.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa vi bằng hoàn toàn không có giá trị trong quá trình giải quyết tranh chấp. Mặc dù không phải là căn cứ để xác nhận việc chuyển quyền sử dụng đất hợp pháp, vi bằng có thể được xem xét như một nguồn chứng cứ để Tòa án đánh giá các sự kiện, hành vi đã xảy ra trên thực tế.
Do đó, nếu bị bên bán khởi kiện yêu cầu trả lại nhà đất, người đã trót mua nhà đất qua vi bằng cần tham gia đầy đủ các buổi làm việc, hòa giải và phiên tòa theo yêu cầu của Tòa án. Đồng thời, cần trình bày đầy đủ diễn biến giao dịch, đưa ra yêu cầu cụ thể và cung cấp các tài liệu, chứng cứ liên quan như vi bằng, giấy giao nhận tiền, giấy tờ bàn giao nhà đất, tin nhắn hoặc các tài liệu khác để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
>>> Xem thêm: Danh sách các văn phòng công chứng gần nhất làm việc cả thứ 7 và chủ nhật.
2. Cảnh báo: Mua nhà đất qua vi bằng có thể dẫn đến “mất trắng”
2.1. Không có khái niệm “công chứng vi bằng”
Hiện nay, một số người mua nhà đất có thể bắt gặp những lời quảng cáo như “công chứng vi bằng”, “mua nhà đất công chứng vi bằng” hoặc các cách gọi tương tự. Đây có thể là cách một số đối tượng sử dụng để khiến người mua hiểu sai về giá trị pháp lý của giao dịch.
Thực tế, pháp luật hiện hành không có thuật ngữ “công chứng vi bằng”. Công chứng và vi bằng là hai hoạt động hoàn toàn khác nhau, được thực hiện bởi các chủ thể khác nhau và có giá trị pháp lý không giống nhau.
Vì vậy, người dân cần đặc biệt thận trọng trước những lời giới thiệu theo hướng “nhà đất có công chứng vi bằng”, nhất là các quảng cáo đánh vào tâm lý muốn mua nhà đất giá rẻ, thủ tục nhanh và không cần công chứng hợp đồng chuyển nhượng.
2.2. Mua nhà đất qua vi bằng có được pháp luật bảo vệ không?
Vi bằng là văn bản do Thừa phát lại trực tiếp lập nhằm ghi nhận các sự kiện, hành vi mà Thừa phát lại chứng kiến theo yêu cầu. Vi bằng có thể được sử dụng làm nguồn chứng cứ để Tòa án xem xét khi giải quyết các vụ việc dân sự, hành chính theo quy định.
Tuy nhiên, việc lập vi bằng phải nằm trong phạm vi pháp luật cho phép. Theo Điều 37 Nghị định 08/2020/NĐ-CP, Thừa phát lại không được lập vi bằng để xác nhận việc mua bán, chuyển nhượng nhà đất thuộc trường hợp phải công chứng, chứng thực.
Trong khi đó, khoản 3 Điều 167 Luật Đất đai 2013 quy định hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất thuộc trường hợp phải công chứng hoặc chứng thực theo quy định pháp luật.
Theo khoản 4 và khoản 8 Điều 32 Nghị định 82/2020/NĐ-CP, Thừa phát lại có hành vi lập vi bằng để ghi nhận sự kiện, hành vi liên quan đến chuyển quyền sử dụng, quyền sở hữu đất đai, tài sản khi không thuộc trường hợp được lập vi bằng có thể bị xử phạt từ 10 – 15 triệu đồng, đồng thời có thể bị tước quyền sử dụng thẻ Thừa phát lại từ 06 – 09 tháng.
Như vậy, không được sử dụng vi bằng để thay thế hợp đồng mua bán, chuyển nhượng nhà đất. Vi bằng liên quan đến nhà đất chỉ có thể được lập để ghi nhận những sự kiện, hành vi thuộc phạm vi pháp luật cho phép, chẳng hạn:
- Ghi nhận việc các bên giao nhận tiền hoặc đặt cọc;
- Ghi nhận sự kiện giao nhận tiền;
- Ghi nhận việc bàn giao nhà, đất trên thực tế.
Nếu các bên cố tình sử dụng vi bằng để thực hiện việc mua bán, chuyển nhượng nhà đất thay cho hợp đồng công chứng, chứng thực thì giao dịch có thể không được pháp luật công nhận là căn cứ làm phát sinh quyền sử dụng đất. Khi tranh chấp xảy ra, người mua có nguy cơ chịu nhiều thiệt hại và khó được bảo vệ đầy đủ quyền lợi như khi thực hiện giao dịch đúng quy định.
>>> Xem thêm: Công chứng ủy quyền mua bán nhà đất được thực hiện qua mấy bước?
Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Mua nhà đất qua vi bằng nay bị đòi lại, phải làm sao?”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:
>>> Văn phòng công chứng gần nhất có cung cấp dịch vụ công chứng lưu động không?
>>> Thủ tục công chứng hợp đồng mua bán xe được thực hiện qua mấy bước?
>>> Các văn phòng công chứng tại quận Ba Đình có công chứng ngoài giờ hành chính không?
>>> Di chúc không công chứng có hiệu lực pháp lý hay không? Thủ tục làm sổ đỏ thừa kế nhanh chóng hàng đầu Hà Nội.
>>> Thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai năm 2026.