Căn cước công dân (CCCD) là giấy tờ tùy thân quan trọng gắn liền với mỗi cá nhân. Tuy nhiên, trên thực tế có không ít trường hợp người lao động bị công ty giữ CCCD. Vậy hành vi này có đúng quy định không và người lao động cần xử lý thế nào? Hãy cùng Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ tìm hiểu thông tin qua bài viết dưới đây.
>>> Xem thêm: Lệ phí trước bạ được tính như thế nào? Những trường hợp nào được miễn các loại thuế phí khi làm dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh?
1. Công ty có được giữ CCCD của người lao động?
Theo khoản 3 Điều 165 Bộ luật Lao động 2019 (số 45/2019/QH14), người sử dụng lao động bị nghiêm cấm thực hiện hành vi giữ bản chính giấy tờ tùy thân của người lao động.
Điều này có nghĩa là, dù với bất kỳ lý do gì, doanh nghiệp cũng không được phép giữ CCCD, chứng minh nhân dân hoặc các loại giấy tờ gốc như văn bằng, chứng chỉ của người lao động.
Hiện nay, pháp luật chưa đưa ra định nghĩa cụ thể về “giấy tờ tùy thân”, nhưng đây là những giấy tờ dùng để xác định danh tính cá nhân. Một số loại giấy tờ phổ biến gồm:
- Chứng minh nhân dân (CMND) 9 số hoặc 12 số;
- Căn cước công dân (CCCD) gắn chip hoặc mã vạch.
Theo lộ trình, từ ngày 01/7/2024 sẽ triển khai thẻ Căn cước mới tích hợp thêm dữ liệu sinh trắc học như mống mắt, ADN, giọng nói. Đồng thời, từ ngày 01/01/2025, CMND sẽ chính thức hết hiệu lực. Khi đó, người dân chỉ còn sử dụng các loại giấy tờ như CCCD gắn chip, CCCD mã vạch và thẻ Căn cước mới.
2. Công ty giữ CCCD của người lao động bị xử phạt ra sao?
Theo điểm a khoản 2 Điều 9 Nghị định 12/2022/NĐ-CP, hành vi giữ bản chính giấy tờ tùy thân của người lao động là vi phạm pháp luật và có thể bị xử phạt từ 20 đến 25 triệu đồng.

Do đó, nếu bị giữ CCCD, người lao động có thể trực tiếp yêu cầu bộ phận quản lý hoặc ban lãnh đạo công ty trả lại giấy tờ theo quy định.
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng làm việc cả thứ 7 và chủ nhật miễn phí ký ngoài trụ sở, ngoài giờ hành chính tại Hà Nội.
Trường hợp doanh nghiệp không hợp tác, người lao động có thể gửi đơn phản ánh đến cơ quan quản lý lao động cấp huyện nơi công ty đặt trụ sở. Khi đó, cơ quan này sẽ làm việc với doanh nghiệp và yêu cầu trả lại giấy tờ.
Nếu công ty vẫn không chấp hành, cơ quan chức năng sẽ tiến hành thanh tra và xử phạt hành chính, đồng thời buộc trả lại CCCD cho người lao động.
3. Những trường hợp nào được phép tạm giữ CCCD?
Theo Điều 11 Nghị định 05/1999/NĐ-CP, chỉ một số cơ quan, cá nhân có thẩm quyền mới được thu hồi hoặc tạm giữ CCCD, bao gồm:
- Cơ quan công an khi thực hiện cấp mới, cấp đổi hoặc cấp lại CCCD;
- Người có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính khi cần tạm giữ giấy tờ theo quy định;
- Công an cấp huyện nơi công dân cư trú;
- Cơ quan thi hành án, cơ quan tạm giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở chữa bệnh.
Ngoài các trường hợp nêu trên, việc giữ CCCD của người khác là trái quy định. Nếu phát hiện hành vi vi phạm, người dân có quyền khiếu nại hoặc tố cáo để bảo vệ quyền lợi của mình.
4. Công ty giữ giấy tờ gốc của nhân viên rồi làm mất có phải bồi thường không?
* Đối với CCCD, CMND:
Theo Luật Căn cước công dân 2014, khi bị mất CCCD hoặc CMND, người dân có thể làm thủ tục cấp lại. Tuy nhiên, nếu việc mất mát xảy ra do lỗi của công ty, người lao động có quyền yêu cầu bồi thường các chi phí phát sinh như lệ phí cấp lại, chi phí đi lại và các khoản liên quan.
* Đối với văn bằng, chứng chỉ:
Theo Thông tư 21/2019/TT-BGDĐT, bản chính văn bằng chỉ được cấp một lần. Nếu bị mất, người sở hữu chỉ có thể xin cấp bản sao, không được cấp lại bản gốc.
Pháp luật hiện chưa quy định cụ thể trách nhiệm của người sử dụng lao động trong trường hợp làm mất văn bằng gốc. Tuy nhiên, theo Điều 585 Bộ luật Dân sự 2015, người gây thiệt hại phải có trách nhiệm bồi thường.
Theo đó, hai bên có thể thỏa thuận về mức và hình thức bồi thường. Người lao động có thể yêu cầu công ty chi trả các khoản như chi phí xin cấp bản sao, chi phí đi lại và các thiệt hại thực tế phát sinh nếu có đủ căn cứ chứng minh.
>>> Xem thêm: Thủ tục xin cấp sổ đỏ lần đầu được thực hiện qua mấy bước?
Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Công ty có được giữ CCCD của người lao động?”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:
>>> Công chứng ủy quyền mua bán nhà đất cần chuẩn bị những giấy tờ gì?
>>> Khi có đồng sở hữu, công chứng mua bán nhà đất cần những điều kiện gì?
>>> Địa chỉ dịch thuật đa ngôn ngữ hiếm uy tín nhất tại Hà Nội
>>> Công chứng di chúc đối với người bị cụt tay được thực hiện thế nào?
>>> Xây nhà làm nghiêng nhà hàng xóm: Có bị xử phạt và bồi thường?
