Trong thực tế, không ít trường hợp người dân đã gửi đơn đề nghị hòa giải tranh chấp đất đai nhưng UBND cấp xã không tổ chức hòa giải theo quy định. Khi gặp tình huống này, người có quyền lợi liên quan cần biết cách xử lý để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Giải thích từ viết tắt:

– Ủy ban nhân dân được viết tắt là UBND.

– Xã, phường, thị trấn được gọi chung là cấp xã.

– Huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương được gọi chung là cấp huyện.

>>> Xem thêm: Có thể tra cứu lịch làm việc của văn phòng công chứng gần nhất tại Hà Nội tại đâu?

Quy định về hòa giải tranh chấp đất đai tại UBND cấp xã

* Hòa giải tại UBND cấp xã là thủ tục bắt buộc

Theo khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai 2024 và khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP, khi phát sinh tranh chấp đất đai về việc xác định ai là người có quyền sử dụng đất mà các bên không tự hòa giải được thì phải gửi đơn đến UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp để yêu cầu hòa giải.

Nếu chưa thực hiện hòa giải tại UBND cấp xã mà người dân đã khởi kiện tại Tòa án hoặc yêu cầu UBND cấp có thẩm quyền giải quyết thì hồ sơ có thể bị trả lại. Do đó, hòa giải tại UBND cấp xã là bước cần thực hiện trước khi yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai theo quy định.

* Chủ tịch UBND cấp xã có trách nhiệm tổ chức hòa giải

Sau khi nhận được đơn yêu cầu hòa giải tranh chấp đất đai, Chủ tịch UBND cấp xã nơi có đất có trách nhiệm thành lập Hội đồng hòa giải và tổ chức hòa giải trong thời hạn không quá 30 ngày kể từ ngày nhận đơn.

Hòa giải tranh chấp đất đai

Nội dung này được quy định tại khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai 2024, cụ thể:

a) Khi nhận được đơn yêu cầu hòa giải tranh chấp đất đai, Chủ tịch UBND cấp xã có trách nhiệm thành lập Hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai để tiến hành hòa giải;

b) Hội đồng hòa giải gồm Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch UBND cấp xã làm Chủ tịch Hội đồng, đại diện Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã, công chức phụ trách công tác địa chính và người sinh sống lâu năm, biết rõ nguồn gốc, quá trình sử dụng thửa đất đang tranh chấp nếu có. Tùy trường hợp cụ thể, Hội đồng có thể mời thêm tổ chức, cá nhân khác tham gia;

c) Thời gian tiến hành hòa giải tranh chấp đất đai tại UBND cấp xã không quá 30 ngày kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu hòa giải;

d) Kết quả hòa giải phải được lập thành biên bản, có chữ ký của những người tham gia và xác nhận của UBND cấp xã về việc hòa giải thành hoặc không thành. Biên bản được gửi cho các bên tranh chấp và lưu tại UBND cấp xã nơi có đất;

đ) Nếu hòa giải không thành nhưng một hoặc một số bên không ký biên bản thì Chủ tịch Hội đồng cùng các thành viên tham gia hòa giải vẫn phải ký vào biên bản, đóng dấu của UBND cấp xã và gửi biên bản cho các bên tranh chấp.

* Kết quả hòa giải tranh chấp đất đai

Sau khi tổ chức hòa giải, kết quả có thể thuộc một trong hai trường hợp: hòa giải thành hoặc hòa giải không thành.

Nếu hòa giải thành thì các bên thực hiện theo nội dung đã thống nhất. Nếu hòa giải không thành, tùy trường hợp, các bên có thể thực hiện các thủ tục tiếp theo để yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp theo quy định.

UBND không tổ chức hòa giải tranh chấp đất đai thì khiếu nại hay khởi kiện?

Nếu đã hết thời hạn phải tổ chức hòa giải nhưng Chủ tịch UBND cấp xã vẫn không thực hiện thì người có quyền lợi liên quan có thể khiếu nại hoặc khởi kiện hành chính, tùy lựa chọn của mình.

**Phương án 1: Khiếu nại

* Đối tượng khiếu nại

Người dân có thể khiếu nại đối với hành vi không tổ chức hòa giải tranh chấp đất đai của Chủ tịch UBND cấp xã nơi có đất. Đây được xác định là hành vi hành chính.

>>> Xem thêm: Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động thì có được hưởng trợ cấp thất nghiệp không?

Hòa giải tranh chấp đất đai

* Cách thức thực hiện khiếu nại

Khiếu nại bằng đơn

Đơn khiếu nại cần thể hiện các nội dung cơ bản gồm: Ngày, tháng, năm khiếu nại; họ tên, địa chỉ người khiếu nại; tên, địa chỉ cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân bị khiếu nại; nội dung và lý do khiếu nại; tài liệu liên quan và yêu cầu của người khiếu nại.

Khiếu nại trực tiếp

Nếu lựa chọn khiếu nại trực tiếp, người tiếp nhận có trách nhiệm hướng dẫn người khiếu nại viết đơn hoặc lập thành văn bản ghi nhận nội dung khiếu nại. Người khiếu nại phải ký hoặc điểm chỉ vào văn bản, trong đó thể hiện các thông tin tương tự trường hợp khiếu nại bằng đơn.

* Cơ quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại

Khiếu nại lần đầu: Theo Điều 17 Luật Khiếu nại 2011, người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu là Chủ tịch UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp. Khi làm đơn, người dân cần ghi rõ phần kính gửi là “Chủ tịch Ủy ban nhân dân + tên xã, phường, thị trấn”.

Khiếu nại lần hai:

Nếu hết thời hạn mà Chủ tịch UBND cấp xã không giải quyết khiếu nại hoặc đã giải quyết nhưng người khiếu nại không đồng ý với quyết định giải quyết thì có thể khiếu nại lần hai đến Chủ tịch UBND cấp huyện hoặc lựa chọn khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án.

Theo khoản 2 Điều 18 Luật Khiếu nại 2011, thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần hai trong trường hợp này thuộc về Chủ tịch UBND cấp huyện nơi có đất tranh chấp.

**Phương án 2: Khởi kiện hành chính

Người dân có thể lựa chọn khởi kiện vụ án hành chính mà không nhất thiết phải thực hiện khiếu nại trước. Trường hợp đã khiếu nại nhưng Chủ tịch UBND cấp xã không giải quyết hoặc có quyết định giải quyết nhưng người khiếu nại không đồng ý thì cũng có quyền khởi kiện hành chính theo khoản 1 Điều 30 Luật Tố tụng hành chính 2015.

* Tòa án nào có thẩm quyền giải quyết?

Căn cứ Điều 31 Luật Tố tụng hành chính 2015, Tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền sơ thẩm đối với một số khiếu kiện liên quan đến hành vi, quyết định của Chủ tịch UBND cấp xã trong việc hòa giải tranh chấp đất đai, gồm:

  • Khiếu kiện hành vi không tổ chức hòa giải tranh chấp đất đai của Chủ tịch UBND cấp xã;
  • Khiếu kiện hành vi không giải quyết khiếu nại lần đầu của Chủ tịch UBND cấp xã;
  • Khiếu kiện quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu của Chủ tịch UBND cấp xã về việc không tổ chức hòa giải tranh chấp đất đai.

Về cơ bản, trình tự khởi kiện vụ án hành chính có thể thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Nộp đơn khởi kiện

Người khởi kiện chuẩn bị và nộp đơn yêu cầu Tòa án xem xét hành vi không tổ chức hòa giải của Chủ tịch UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp, với yêu cầu buộc cơ quan có thẩm quyền thực hiện việc hòa giải theo quy định.

Bước 2: Tiếp nhận và thụ lý vụ án

Tòa án kiểm tra đơn khởi kiện và các tài liệu kèm theo. Nếu đáp ứng điều kiện theo quy định, vụ án được xem xét thụ lý.

Bước 3: Chuẩn bị xét xử

Tòa án tiến hành các hoạt động tố tụng cần thiết trong giai đoạn chuẩn bị xét xử theo quy định của pháp luật tố tụng hành chính.

Bước 4: Xét xử

Sau khi hoàn tất giai đoạn chuẩn bị, Tòa án đưa vụ án ra xét xử và ban hành bản án, quyết định theo quy định pháp luật.

Như vậy, trường hợp UBND cấp xã không tổ chức hòa giải tranh chấp đất đai trong thời hạn luật định, người dân không phải chờ đợi vô thời hạn mà có thể lựa chọn khiếu nại hoặc khởi kiện hành chính để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

>> Xem thêm: Dịch vụ làm sổ đỏ nhanh chóng, uy tín nhất Hà Nội ở đâu? Nên làm sổ đỏ ở văn phòng luật sư hay văn phòng công chứng?

Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “UBND không hòa giải tranh chấp đất đai, xử lý thế nào?”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

  1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
  2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
  3. Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
  4. Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
  5. Xem thêm…
  • Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
  • Hotline: 0966.22.7979
  • Email: ccnguyenhue165@gmail.com

XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:

>>> Văn phòng công chứng gần nhất có cung cấp dịch vụ công chứng lưu động không?

>>> Thủ tục công chứng hợp đồng mua bán xe được thực hiện qua mấy bước?

>>> Các văn phòng công chứng tại quận Ba Đình có công chứng ngoài giờ hành chính không?

>>> Di chúc không công chứng có hiệu lực pháp lý hay không? Thủ tục làm sổ đỏ thừa kế nhanh chóng hàng đầu Hà Nội

>>> Không trả tiền BHXH, BHYT cho người giúp việc gia đình bị phạt thế nào?