04 điều người thân làm sẽ liên lụy cán bộ, công chức

1. Cùng đảm nhiệm các chức danh có liên quan

Theo Quy định 114-QĐ/TW, người có quan hệ gia đình với cán bộ, công chức bao gồm vợ, chồng, bố mẹ đẻ, bố mẹ vợ hoặc chồng, con, anh chị em ruột.

>>> Xem thêm: Dịch vụ làm sổ đỏ nhanh chóng, uy tín nhất Hà Nội ở đâu? Nên làm sổ đỏ ở văn phòng luật sư hay văn phòng công chứng?

Cũng theo Quy định này, nhằm kiểm soát quyền lực và ngăn ngừa tiêu cực trong công tác cán bộ, cấp ủy, tổ chức Đảng và tập thể lãnh đạo địa phương không được bố trí những người có quan hệ gia đình cùng đảm nhiệm các chức danh có liên quan, cụ thể:

• Bí thư, Phó Bí thư, Trưởng ban tổ chức và Chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra trong cùng cấp ủy;
• Chủ tịch Ủy ban nhân dân cùng người đứng đầu cơ quan nội vụ, cơ quan thanh tra tại cùng địa phương;
• Các thành viên trong cùng ban cán sự Đảng hoặc Đảng đoàn;
• Người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu trong cùng một địa phương, cơ quan hoặc đơn vị.

Trường hợp người có quan hệ gia đình có quyền lợi hoặc lợi ích liên quan đến quy trình công tác cán bộ, người đó phải chủ động báo cáo với cấp ủy, tổ chức Đảng hoặc tập thể lãnh đạo, quản lý để bảo đảm tính minh bạch.

2. Đảm nhiệm một số công việc trong cơ quan nơi cán bộ, công chức làm việc

Ngoài việc không được cùng nắm giữ những chức danh có liên quan, người thân của cán bộ, công chức còn bị hạn chế đảm nhiệm một số vị trí công tác tại chính cơ quan, tổ chức, đơn vị nơi người thân của mình làm việc.

Cụ thể, khoản 3 Điều 20 Luật Phòng, chống tham nhũng quy định các nguyên tắc ứng xử đối với người có chức vụ, quyền hạn. Theo đó, người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu không được bố trí người thân giữ các vị trí quản lý thuộc những lĩnh vực sau:

• Tổ chức và quản lý nhân sự;
• Kế toán;
• Thủ quỹ, thủ kho;
• Giao dịch, mua bán hàng hóa, dịch vụ hoặc ký kết hợp đồng cho cơ quan, tổ chức, đơn vị đó.

Như vậy, người có chức vụ, quyền hạn không được sắp xếp để người thân đảm nhiệm các vị trí nêu trên tại chính cơ quan, tổ chức, đơn vị mình công tác.

Theo khoản 2 Điều 83 Nghị định 59/2019/NĐ-CP, nếu vi phạm lần đầu, người đứng đầu hoặc cấp phó của người đứng đầu có thể bị kỷ luật cảnh cáo. Trường hợp đã bị cảnh cáo mà tiếp tục vi phạm, người đó có thể bị cách chức theo khoản 3 Điều 83 của Nghị định này.

>>> Có thể bạn quan tâm: Thủ tục công chứng mua bán nhà được thực hiện thế nào?

3. Kinh doanh trong ngành, nghề thuộc phạm vi quản lý của cán bộ, công chức

Một nội dung khác mà cán bộ, công chức cần lưu ý là người thân không được kinh doanh trong ngành, nghề thuộc phạm vi quản lý trực tiếp của mình theo quy định về kiểm soát xung đột lợi ích.

Đây là một trong những quy tắc ứng xử đối với người có chức vụ, quyền hạn được quy định tại Điều 29 Nghị định 59/2019/NĐ-CP. Nếu để xảy ra vi phạm, người đứng đầu hoặc cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị có thể bị áp dụng hình thức kỷ luật cách chức theo quy định tương ứng.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng quy định này áp dụng đối với người thân là vợ, chồng, bố, mẹ và con của cán bộ, công chức, không bao gồm anh, chị, em ruột.

4. Tham gia các gói thầu của cơ quan do người thân quản lý

Để phòng ngừa xung đột lợi ích trong hoạt động công vụ, người có chức vụ, quyền hạn không được để doanh nghiệp thuộc sở hữu của người thân ký kết hợp đồng với cơ quan, tổ chức, đơn vị nơi mình làm việc trái với quy định pháp luật.

Bên cạnh đó, người có chức vụ, quyền hạn không được để doanh nghiệp thuộc sở hữu của người thân tham gia các gói thầu của cơ quan mình khi bản thân được giao thực hiện việc giao dịch, mua bán hàng hóa, dịch vụ hoặc thực hiện các công việc liên quan cho cơ quan đó.

Đáng chú ý, khoản 4 Điều 84 Nghị định 59/2019/NĐ-CP quy định, nếu cán bộ, công chức có hành vi vi phạm nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì có thể bị xử lý kỷ luật như sau:

• Khiển trách nếu vi phạm lần đầu;
• Cảnh cáo nếu đã bị khiển trách nhưng vẫn tiếp tục tái phạm.

Ngoài hình thức kỷ luật, trường hợp phát sinh thiệt hại, những người có liên quan còn phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả và bồi thường thiệt hại theo quy định.

Như vậy, cán bộ, công chức cần nghiêm túc chấp hành các quy định về phòng, chống tham nhũng và kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ. Đồng thời, người thân của họ cũng cần nắm rõ những hành vi không được thực hiện để tránh phát sinh xung đột lợi ích, khiến cán bộ, công chức bị xử lý kỷ luật hoặc phải chịu trách nhiệm hình sự nếu hành vi vi phạm đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

>>> Xem thêm: Thủ tục công chứng giấy ủy quyền bao gồm những gì? Thời hạn xét duyệt trong vòng bao lâu?