Một số doanh nghiệp cố tình trì hoãn việc chốt sổ bảo hiểm xã hội (BHXH) nhằm gây áp lực đối với người lao động tự ý nghỉ việc không báo trước. Tuy nhiên, hành vi này có phù hợp với quy định pháp luật hay không và công ty có bị xử phạt nếu không chốt sổ BHXH cho nhân viên nghỉ ngang? Để giải đáp thắc mắc này, hãy cùng Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ tìm hiểu thông tin qua bài viết dưới đây.
>>> Xem thêm: Có thể tra cứu lịch làm việc của văn phòng công chứng gần nhất tại Hà Nội tại đâu?
1. Người lao động nghỉ ngang có được chốt sổ BHXH không?
Theo Điều 39 Bộ luật Lao động 2019, người lao động tự ý nghỉ việc mà không tuân thủ quy định về quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động sẽ bị xác định là đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật. Trong trường hợp này, người lao động có thể phải chịu những hậu quả pháp lý, bao gồm trách nhiệm bồi thường cho người sử dụng lao động theo quy định.
Tuy nhiên, việc người lao động nghỉ ngang không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp được phép giữ lại sổ BHXH hoặc từ chối thực hiện thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm.
Cụ thể, khoản 3 Điều 48 Bộ luật Lao động 2019 quy định trách nhiệm của người sử dụng lao động khi hợp đồng lao động chấm dứt như sau:
“3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm sau đây:
a) Hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và trả lại cùng với bản chính giấy tờ khác nếu người sử dụng lao động đã giữ của người lao động;
b) Cung cấp bản sao các tài liệu liên quan đến quá trình làm việc của người lao động nếu người lao động có yêu cầu. Chi phí sao, gửi tài liệu do người sử dụng lao động trả.”

Như vậy, khi hợp đồng lao động chấm dứt, doanh nghiệp có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng BHXH, bảo hiểm thất nghiệp và trả lại giấy tờ đã giữ của người lao động theo quy định.
Quy định này không loại trừ trường hợp người lao động tự ý nghỉ việc trái pháp luật. Vì vậy, dù nhân viên nghỉ ngang, công ty vẫn phải thực hiện thủ tục chốt sổ BHXH, không được lấy lý do người lao động vi phạm hợp đồng để cố tình trì hoãn hoặc từ chối thực hiện nghĩa vụ của mình.
2. Công ty không chốt sổ BHXH cho nhân viên nghỉ ngang có bị phạt không?
Như đã phân tích, doanh nghiệp vẫn có trách nhiệm xác nhận thời gian đóng BHXH cho người lao động khi hợp đồng lao động chấm dứt, kể cả trường hợp nhân viên tự ý nghỉ việc trái pháp luật.
Nếu công ty cố tình không thực hiện thủ tục này, người sử dụng lao động có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo khoản 2 Điều 18 Nghị định 283/2026/NĐ-CP. Mức phạt được xác định căn cứ vào số lượng người lao động bị vi phạm, cụ thể:
- Không chốt sổ BHXH cho từ 01 đến 10 người lao động: Phạt tiền từ 01 đến 02 triệu đồng.
- Không chốt sổ BHXH cho từ 11 đến 50 người lao động: Phạt tiền từ 02 đến 05 triệu đồng.
- Không chốt sổ BHXH cho từ 51 đến 100 người lao động: Phạt tiền từ 05 đến 10 triệu đồng.
- Không chốt sổ BHXH cho từ 101 đến 300 người lao động: Phạt tiền từ 10 đến 15 triệu đồng.
- Không chốt sổ BHXH cho từ 301 người lao động trở lên: Phạt tiền từ 15 đến 20 triệu đồng.
Theo khoản 1 Điều 7 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, mức phạt nêu trên áp dụng đối với cá nhân vi phạm. Trường hợp tổ chức có cùng hành vi vi phạm thì mức phạt tiền bằng 02 lần mức phạt đối với cá nhân.
>>> Xem thêm: Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động thì có được hưởng trợ cấp thất nghiệp không?
Ngoài hành vi không thực hiện thủ tục chốt sổ, nếu doanh nghiệp đã hoàn thành việc xác nhận thời gian đóng BHXH nhưng vẫn không trả lại sổ cho người lao động thì còn có thể bị xử phạt theo điểm c khoản 3 Điều 48 Nghị định 283/2026/NĐ-CP.
Cụ thể, mức phạt được nêu là từ 02 đến 04 triệu đồng đối với mỗi người lao động bị vi phạm, nhưng tổng mức phạt tối đa không quá 75 triệu đồng.

3. Công ty cũ không chốt sổ BHXH, người lao động cần làm gì?
Việc doanh nghiệp không chốt sổ BHXH sau khi hợp đồng lao động chấm dứt có thể ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động, đặc biệt khi người lao động cần tiếp tục tham gia BHXH tại đơn vị mới hoặc thực hiện các thủ tục hưởng chế độ bảo hiểm.
Trong trường hợp công ty cũ không thực hiện nghĩa vụ, người lao động có thể cân nhắc áp dụng một trong ba phương án sau để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình:
– Cách 1: Tố cáo hành vi vi phạm của công ty
Theo quy định về tố cáo và xử lý vi phạm trong lĩnh vực lao động, người lao động có thể gửi đơn tố cáo hoặc trình bày trực tiếp về hành vi không chốt sổ BHXH của doanh nghiệp đến cơ quan có thẩm quyền.
Đơn tố cáo cần nêu rõ thông tin về doanh nghiệp, quá trình làm việc, thời điểm chấm dứt hợp đồng và việc công ty không thực hiện thủ tục xác nhận thời gian đóng BHXH. Người lao động nên gửi kèm các tài liệu chứng minh có liên quan, nếu có.
Sau khi tiếp nhận và xác minh nội dung tố cáo, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét, xử lý vi phạm theo quy định. Trường hợp xác định doanh nghiệp có hành vi vi phạm, cơ quan chức năng có thể áp dụng biện pháp xử lý phù hợp và yêu cầu doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ theo quy định pháp luật.
– Cách 2: Thực hiện thủ tục khiếu nại
Người lao động có thể lựa chọn khiếu nại để yêu cầu giải quyết việc công ty không chốt sổ BHXH. Trước hết, người lao động gửi khiếu nại đến doanh nghiệp để yêu cầu thực hiện nghĩa vụ và bảo đảm quyền lợi của mình.
Nếu không đồng ý với kết quả giải quyết khiếu nại lần đầu hoặc khiếu nại không được giải quyết đúng thời hạn, người lao động có thể thực hiện khiếu nại lần tiếp theo đến cơ quan hoặc người có thẩm quyền theo quy định pháp luật.
Trong quá trình giải quyết, nếu phát hiện hành vi vi phạm, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét biện pháp xử lý và yêu cầu doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm liên quan đến việc chốt sổ BHXH.
– Cách 3: Khởi kiện tại Tòa án
Ngoài việc tố cáo hoặc khiếu nại, người lao động có thể khởi kiện để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình khi doanh nghiệp không thực hiện nghĩa vụ chốt sổ BHXH.
Theo khoản 1 Điều 188 Bộ luật Lao động 2019, tranh chấp lao động về bảo hiểm xã hội thuộc trường hợp không bắt buộc phải thông qua thủ tục hòa giải của hòa giải viên lao động trước khi yêu cầu giải quyết tại Tòa án.
Theo đó, người lao động có thể chuẩn bị đơn khởi kiện cùng các tài liệu liên quan đến quá trình làm việc, việc chấm dứt hợp đồng lao động và yêu cầu chốt sổ BHXH để đề nghị Tòa án có thẩm quyền xem xét, giải quyết theo quy định.
>> Xem thêm: Dịch vụ làm sổ đỏ nhanh chóng, uy tín nhất Hà Nội ở đâu? Nên làm sổ đỏ ở văn phòng luật sư hay văn phòng công chứng?
Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Người lao động nghỉ ngang có được chốt sổ BHXH không?”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:
>>> Văn phòng công chứng gần nhất có cung cấp dịch vụ công chứng lưu động không?
>>> Thủ tục công chứng hợp đồng mua bán xe được thực hiện qua mấy bước?
>>> Các văn phòng công chứng tại quận Ba Đình có công chứng ngoài giờ hành chính không?
>>> Di chúc không công chứng có hiệu lực pháp lý hay không? Thủ tục làm sổ đỏ thừa kế nhanh chóng hàng đầu Hà Nội
>>> Đất không thể canh tác có được bồi thường khi Nhà nước thu hồi?
