Kiểm đếm khi thu hồi đất là một bước quan trọng trong trình tự thu hồi đất phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh hoặc phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Đây là cơ sở để cơ quan có thẩm quyền xác định hiện trạng sử dụng đất, thống kê tài sản trên đất nhằm xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phù hợp cho người dân.
1. Mục đích của việc kiểm đếm khi thu hồi đất
Hiện nay, pháp luật đất đai chưa đưa ra khái niệm cụ thể về “kiểm đếm khi thu hồi đất”. Tuy nhiên, trên thực tế có thể hiểu đây là hoạt động do cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc đơn vị thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tiến hành nhằm xác định tình trạng thực tế của thửa đất, nhà ở, công trình và các tài sản gắn liền với đất trước khi thu hồi.
>>> Có thể bạn quan tâm: Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ tiên phong làm việc cả thứ 7 và chủ nhật tại thành phố Hà Nội.
Thông qua hoạt động kiểm đếm, cơ quan chức năng sẽ thống kê diện tích đất, số lượng nhà cửa, vật kiến trúc, cây trồng, vật nuôi, xác định chủng loại, số lượng, độ tuổi cây trồng hoặc mức độ thiệt hại của tài sản. Đây là căn cứ quan trọng để xác định chính xác mức hỗ trợ, bồi thường cho người có đất bị thu hồi.
Nói cách khác, mục tiêu chính của hoạt động kiểm đếm là phục vụ công tác giải phóng mặt bằng, đảm bảo việc bồi thường được thực hiện khách quan, đầy đủ và đúng quy định của pháp luật.
2. Kiểm đếm thông thường khi thu hồi đất
2.1. Thông báo kế hoạch kiểm đếm
Theo khoản 1 Điều 85 Luật Đất đai 2024, trước khi ban hành quyết định thu hồi đất, cơ quan có thẩm quyền phải gửi thông báo thu hồi đất đến người đang sử dụng đất. Nội dung thông báo này bao gồm cả kế hoạch kiểm đếm.
Theo quy định, thời gian thông báo được thực hiện như sau:
- Ít nhất 90 ngày trước khi thu hồi đối với đất nông nghiệp;
- Ít nhất 180 ngày trước khi thu hồi đối với đất phi nông nghiệp.
Việc thông báo sớm giúp người dân chủ động chuẩn bị hồ sơ, phối hợp cùng cơ quan chức năng trong quá trình kiểm tra hiện trạng đất và tài sản.

2.2. Trình tự kiểm đếm thông thường
Theo Điều 87 Luật Đất đai 2024 về trình tự thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh hoặc phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, việc kiểm đếm thường được thực hiện qua các bước sau:
– Bước 1: Ban hành kế hoạch kiểm đếm
Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc cấp huyện sẽ ban hành thông báo thu hồi đất. Trong nội dung thông báo này sẽ nêu rõ thời gian, kế hoạch kiểm đếm và các nội dung liên quan.
– Bước 2: Thông tin đến người có đất bị thu hồi
Thông báo thu hồi đất được gửi trực tiếp đến từng hộ gia đình, cá nhân có đất thuộc diện thu hồi. Đồng thời, cơ quan chức năng sẽ niêm yết công khai danh sách người có đất bị thu hồi tại trụ sở UBND cấp xã và khu vực sinh hoạt cộng đồng trong suốt quá trình thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Trường hợp không thể liên hệ trực tiếp với người sử dụng đất thì cơ quan nhà nước sẽ đăng tải thông tin trên báo trung ương, báo địa phương liên tiếp nhiều kỳ hoặc phát trên hệ thống phát thanh, truyền hình của địa phương.
Ngoài ra, thông báo còn được đăng tải trên cổng thông tin điện tử của UBND cấp huyện để người dân thuận tiện theo dõi.
>>> Xem thêm: Dự án Nhà ở xã hội Quận Đống Đa mới T6/2026
– Bước 3: Tiến hành kiểm đếm thực tế
UBND cấp xã sẽ phối hợp với tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để thực hiện khảo sát, đo đạc và thống kê hiện trạng đất đai, nhà ở, cây cối, vật kiến trúc hoặc tài sản khác trên đất.
3. Kiểm đếm bắt buộc khi thu hồi đất
3.1. Trường hợp phải kiểm đếm bắt buộc
* Chỉ áp dụng khi người sử dụng đất không phối hợp
Theo điểm d khoản 2 Điều 87 Luật Đất đai 2024, nếu người có đất bị thu hồi không hợp tác trong quá trình kiểm đếm thì UBND cấp xã sẽ phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã cùng đơn vị thực hiện bồi thường để vận động, giải thích và thuyết phục người dân chấp hành.

Quá trình vận động này được thực hiện trong thời hạn 15 ngày. Sau khi được tuyên truyền, giải thích mà người sử dụng đất vẫn không phối hợp thì trong thời hạn 10 ngày tiếp theo, Chủ tịch UBND cấp huyện sẽ ban hành quyết định kiểm đếm bắt buộc.
Người có đất thuộc diện thu hồi phải thực hiện quyết định này.
Nếu vẫn tiếp tục không chấp hành thì Chủ tịch UBND cấp huyện có quyền ban hành quyết định cưỡng chế thực hiện kiểm đếm bắt buộc và tổ chức thực hiện theo đúng quy định pháp luật.
* Điều kiện để cưỡng chế kiểm đếm bắt buộc
Khoản 2 Điều 88 Luật Đất đai 2024 quy định việc cưỡng chế chỉ được thực hiện khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
(1) Người có đất bị thu hồi hoặc chủ sở hữu tài sản không thực hiện quyết định kiểm đếm sau khi đã được vận động, thuyết phục;
(2) Quyết định cưỡng chế đã được công khai tại UBND cấp xã, khu sinh hoạt cộng đồng và thông báo trên hệ thống truyền thanh địa phương;
(3) Quyết định cưỡng chế đã phát sinh hiệu lực thi hành;
(4) Người bị cưỡng chế đã nhận được quyết định cưỡng chế hoặc cơ quan có thẩm quyền đã lập biên bản ghi nhận việc từ chối nhận quyết định hay vắng mặt.
3.2. Quy trình kiểm đếm bắt buộc
Theo khoản 4 Điều 88 Luật Đất đai 2024 và Điều 36 Nghị định 102/2024/NĐ-CP, quy trình cưỡng chế kiểm đếm được thực hiện theo các bước sau:
– Bước 1: Thành lập Ban cưỡng chế kiểm đếm bắt buộc
Chủ tịch UBND cấp huyện ban hành quyết định thành lập Ban cưỡng chế để tổ chức thực hiện nhiệm vụ kiểm đếm.
– Bước 2: Tiếp tục vận động, đối thoại
Trong thời gian 05 ngày làm việc, Ban cưỡng chế sẽ tiếp tục gặp gỡ, vận động, đối thoại với người dân nhằm tạo sự đồng thuận. Nội dung làm việc phải được lập thành văn bản.
– Bước 3: Tiến hành kiểm đếm
Nếu người bị cưỡng chế đồng ý thực hiện, cơ quan chức năng sẽ lập biên bản ghi nhận sự hợp tác và tiến hành khảo sát, đo đạc, thống kê tài sản theo quy định.
- Trường hợp người dân chấp hành: Lập biên bản xác nhận và tiến hành kiểm đếm bình thường.
- Trường hợp không chấp hành: Ban cưỡng chế được phép tổ chức lực lượng, phương tiện để mở cửa, mở cổng hoặc tiếp cận khu đất cần kiểm đếm mà không cần sự đồng ý của người sử dụng đất hoặc chủ sở hữu tài sản. Toàn bộ quá trình phải được lập biên bản đầy đủ.
Đồng thời, Ban cưỡng chế có quyền yêu cầu những người cản trở hoạt động kiểm đếm rời khỏi khu vực thực hiện. Nếu không tự nguyện chấp hành thì lực lượng chức năng được áp dụng biện pháp phù hợp để đưa những người này ra khỏi khu vực cưỡng chế theo quy định pháp luật.
>> Có thể bạn quan tâm: Trường hợp nào được miễn các loại thuế phí khi thực hiện dịch vụ sang tên sổ đỏ trọn gói cho nhà biệt thự liền kề?
Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Kiểm đếm khi thu hồi đất là gì? Quy trình kiểm đếm bắt buộc mới nhất”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:
>>> Khi sổ đỏ đang tranh chấp, có thể thực hiện công chứng thừa kế không?
>>> Thủ tục chứng thực chữ ký, điểm chỉ năm 2026.
>>> Dịch vụ làm sổ đỏ cho nhà đất liền kề có gì khác biệt so với căn hộ chung cư?
>>> Khi thực hiện thủ tục công chứng di chúc, người lập di chúc cần chuẩn bị giấy tờ gì?
>>> Trường hợp nào không đủ điều kiện cấp Sổ đỏ vẫn được bồi thường?
