Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuTheo quy định của pháp luật Việt Nam, nam và nữ chỉ được đăng ký kết hôn khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện về độ tuổi, sự tự nguyện, năng lực hành vi dân sự và không thuộc các trường hợp bị cấm kết hôn. Nếu vi phạm các điều kiện này thì việc kết hôn bị xem là kết hôn trái pháp luật. Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, dù việc kết hôn ban đầu không đúng quy định nhưng vẫn có thể được Tòa án công nhận là quan hệ vợ chồng hợp pháp.
1. Kết hôn trái pháp luật là gì? Bao gồm những trường hợp nào?
Khoản 2 Điều 5 Luật Hôn nhân và Gia đình quy định một số hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình, gồm:
– Kết hôn nhằm mục đích giả tạo, không nhằm xây dựng gia đình.
– Tảo hôn hoặc tổ chức tảo hôn.
– Cưỡng ép kết hôn, lừa dối kết hôn hoặc cản trở việc kết hôn.
– Người đang có vợ hoặc có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác.
>>> Xem thêm: Danh sách các văn phòng công chứng gần nhất làm việc cả thứ 7 và chủ nhật.
– Kết hôn giữa những người có quan hệ huyết thống hoặc quan hệ gia đình thuộc trường hợp bị cấm như cùng dòng máu trực hệ, có họ trong phạm vi ba đời; cha mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng với con dâu; mẹ vợ với con rể; cha dượng với con riêng của vợ; mẹ kế với con riêng của chồng…
– Yêu cầu tài sản, sính lễ hoặc các lợi ích vật chất trái quy định khi kết hôn.
Bên cạnh đó, Điều 8 Luật Hôn nhân và Gia đình còn quy định điều kiện kết hôn gồm:
– Nam từ đủ 20 tuổi trở lên.
– Nữ từ đủ 18 tuổi trở lên.
– Việc kết hôn hoàn toàn tự nguyện.
– Hai bên không bị mất năng lực hành vi dân sự.
– Không thuộc các trường hợp bị pháp luật cấm kết hôn.
Do đó, mọi trường hợp vi phạm các điều kiện nêu trên hoặc thuộc nhóm hành vi bị cấm đều được xác định là kết hôn trái pháp luật.
Ngoài ra, khoản 2 Điều 8 Luật Hôn nhân và Gia đình cũng khẳng định Nhà nước không thừa nhận hôn nhân giữa những người cùng giới tính.
Như vậy, việc kết hôn sẽ bị coi là trái pháp luật nếu thuộc một trong các trường hợp như kết hôn khi chưa đủ tuổi, không bảo đảm sự tự nguyện, kết hôn với người mất năng lực hành vi dân sự, thuộc trường hợp cấm kết hôn hoặc là hôn nhân giữa những người cùng giới tính.
2. Trường hợp nào kết hôn trái pháp luật vẫn được công nhận là vợ chồng?
Mặc dù kết hôn trái pháp luật có thể bị yêu cầu hủy bỏ, nhưng pháp luật vẫn cho phép công nhận quan hệ hôn nhân trong một số trường hợp nhất định.
Theo khoản 2 Điều 11 Luật Hôn nhân và Gia đình, khi Tòa án đang giải quyết yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật mà hai bên đã đáp ứng đầy đủ điều kiện kết hôn theo quy định và cùng đề nghị công nhận quan hệ hôn nhân thì Tòa án có thể công nhận họ là vợ chồng hợp pháp.
Trong trường hợp này, thời điểm xác lập quan hệ hôn nhân được tính từ thời điểm hai bên đã đáp ứng đủ điều kiện kết hôn theo quy định của pháp luật.
>>> Có thể bạn quan tâm: Trường hợp nào được miễn tất cả các loại thuế phí khi làm dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh cho căn hộ chung cư năm 2026.
Để được công nhận quan hệ vợ chồng, cần đáp ứng đồng thời hai điều kiện:
- Tại thời điểm Tòa án xem xét vụ việc, cả hai bên đã đủ điều kiện kết hôn theo quy định pháp luật.
- Hai bên cùng có yêu cầu công nhận quan hệ hôn nhân.
Dưới đây là một số trường hợp cụ thể.
2.1. Kết hôn khi chưa đủ tuổi
Điểm a khoản 1 Điều 8 Luật Hôn nhân và Gia đình quy định độ tuổi kết hôn tối thiểu là nam đủ 20 tuổi và nữ đủ 18 tuổi.
Việc xác định đủ tuổi được căn cứ theo ngày, tháng, năm sinh. Ví dụ, người nữ sinh ngày 10/01/1997 thì đến ngày 10/01/2015 mới được xác định là đủ 18 tuổi.
Vì vậy, nếu nam hoặc nữ đăng ký kết hôn trước khi đủ tuổi luật định thì đây là trường hợp kết hôn trái pháp luật. Tuy nhiên, nếu khi Tòa án xem xét yêu cầu hủy kết hôn mà cả hai đã đủ tuổi kết hôn và cùng đề nghị công nhận quan hệ hôn nhân thì vẫn có thể được công nhận là vợ chồng hợp pháp.
2.2. Kết hôn do bị lừa dối hoặc cưỡng ép
Đối với trường hợp kết hôn do bị ép buộc, lừa dối hoặc cưỡng ép, điểm d.2 khoản d Điều 2 Nghị quyết 02/2000/NQ-HĐTP hướng dẫn rằng nếu sau khi biết rõ sự việc, người bị lừa dối hoặc cưỡng ép vẫn tự nguyện tiếp tục chung sống, xây dựng gia đình ổn định và hòa thuận thì không nhất thiết phải hủy việc kết hôn đó.
Nói cách khác, mặc dù việc kết hôn ban đầu không bảo đảm tính tự nguyện nhưng nếu sau đó các bên thực sự tự nguyện duy trì quan hệ hôn nhân thì vẫn có thể được pháp luật công nhận.
2.3. Kết hôn với người từng bị tuyên mất năng lực hành vi dân sự
Theo khoản 1 Điều 22 Bộ luật Dân sự, khi lý do dẫn đến việc mất năng lực hành vi dân sự không còn thì người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án hủy bỏ quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự.
Khi Tòa án ban hành quyết định hủy bỏ tình trạng mất năng lực hành vi dân sự, người đó sẽ có đầy đủ năng lực pháp lý để thực hiện các giao dịch dân sự, trong đó có quyền kết hôn.
Do đó, nếu tại thời điểm Tòa án giải quyết việc hủy kết hôn trái pháp luật mà người từng bị tuyên mất năng lực hành vi dân sự đã được khôi phục năng lực hành vi và hai bên đáp ứng đầy đủ điều kiện kết hôn thì quan hệ hôn nhân vẫn có thể được công nhận.
Kết luận: Không phải mọi trường hợp kết hôn trái pháp luật đều bị hủy bỏ hoàn toàn. Đối với các trường hợp vi phạm về độ tuổi kết hôn, thiếu sự tự nguyện hoặc kết hôn với người từng bị tuyên mất năng lực hành vi dân sự, nếu tại thời điểm Tòa án giải quyết vụ việc các bên đã đáp ứng đầy đủ điều kiện kết hôn và có yêu cầu công nhận quan hệ hôn nhân thì vẫn có thể được pháp luật công nhận là vợ chồng hợp pháp.
>>> Xem thêm: Công chứng ủy quyền mua bán nhà đất được thực hiện qua mấy bước?
Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Kết hôn trái pháp luật có được công nhận là vợ chồng không?”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:
>>> Danh sách văn phòng công chứng hỗ trợ kiểm tra sổ đỏ thật giả tại Hà Nội
>>> Thủ tục chứng thực chữ ký trong các giấy tờ, văn bản năm 2026
>>> Công chứng văn bản thừa kế bất động sản có phải thủ tục bắt buộc không?
>>> Phí công chứng hợp đồng mua bán nhà đất hết bao nhiêu tiền?
>>> Chi phí làm dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh cho căn hộ chung cư hết bao nhiêu tiền?
>>> Có phải đổi sổ đỏ sang mẫu mới khi sắp xếp lại đơn vị hành chính không?