Ngược đãi ông bà, cha mẹ là hành vi vi phạm nghiêm trọng chuẩn mực đạo đức gia đình, đồng thời xâm phạm đến quyền được chăm sóc, tôn trọng của người thân trong gia đình. Vậy trường hợp con cái có hành vi ngược đãi, hành hạ ông bà, cha mẹ thì sẽ bị xử lý ra sao theo quy định pháp luật? Hãy cùng Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ tìm hiểu thông tin qua bài viết dưới đây.
>>> Xem thêm: Thủ tục làm sổ đỏ lần đầu năm 2026: Giấy tờ, chi phí bao nhiêu?
Thế nào là hành vi ngược đãi ông bà, cha mẹ?
Theo hướng dẫn tại khoản 7.1 Thông tư liên tịch số 01/2001/TTLT-BTP-BCA-TANDTC-VKSNDTC, hành vi ngược đãi hoặc hành hạ người thân thường được thể hiện qua các hành vi như:
– Đối xử tệ bạc trong sinh hoạt hằng ngày, ăn ở hoặc chăm sóc như chửi mắng, xúc phạm, bắt nhịn ăn, nhịn uống, để chịu rét, mặc quần áo rách hoặc không bảo đảm điều kiện sinh hoạt tối thiểu một cách bất thường;
– Có hành vi bạo lực tác động đến thân thể nạn nhân như đánh đập, giam giữ, hành hạ khiến người bị hại phải chịu tổn thương cả về thể chất lẫn tinh thần.

Theo quy định trên, đối tượng được pháp luật bảo vệ trong trường hợp này bao gồm:
– Ông bà nội, ông bà ngoại;
– Cha mẹ ruột, cha mẹ nuôi, cha dượng hoặc mẹ kế.
Ngoài ra, khoản 2 Điều 71 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 còn quy định, con có nghĩa vụ yêu thương, chăm sóc và phụng dưỡng cha mẹ, đặc biệt trong trường hợp cha mẹ già yếu, đau ốm, mất năng lực hành vi dân sự hoặc bị khuyết tật. Nếu gia đình có nhiều người con thì trách nhiệm chăm sóc cha mẹ thuộc về tất cả các con.
Như vậy, hành vi ngược đãi hoặc bỏ mặc ông bà, cha mẹ không chỉ trái với đạo đức mà còn vi phạm pháp luật. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà người thực hiện hành vi có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Xử phạt vi phạm hành chính
Người có hành vi ngược đãi ông bà, cha mẹ nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự có thể bị xử phạt theo Điều 50 Nghị định 167/2013/NĐ-CP.
Theo đó, mức phạt tiền từ 1,5 triệu đồng đến 02 triệu đồng được áp dụng đối với một trong các hành vi sau:
- Đối xử tồi tệ với ông bà, cha mẹ như bắt nhịn ăn, nhịn uống, không bảo đảm điều kiện sinh hoạt, để mặc chịu rét, mặc quần áo rách hoặc hạn chế việc vệ sinh cá nhân;
- Bỏ mặc, không chăm sóc ông bà, cha mẹ khi họ già yếu, bệnh tật hoặc mất khả năng tự chăm sóc bản thân.
>>> Xem thêm: Công chứng văn bản chấm dứt hợp đồng mua bán nhà đất được thực hiện thế nào?
Ngoài hình thức xử phạt bằng tiền, người vi phạm còn có thể bị buộc xin lỗi công khai nếu người bị hại yêu cầu.
Theo quy định này, nếu hành vi ngược đãi chưa nghiêm trọng đến mức xử lý hình sự thì người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính với mức cao nhất là 02 triệu đồng.

Truy cứu trách nhiệm hình sự
Trong những trường hợp nghiêm trọng hơn, người có hành vi ngược đãi ông bà, cha mẹ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về một trong các tội danh sau:
* Tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ
Điều 185 Bộ luật Hình sự 2015 quy định:
– Người có hành vi đối xử tệ bạc hoặc sử dụng bạo lực xâm phạm thân thể ông bà, cha mẹ và thuộc một trong các trường hợp như thường xuyên gây đau đớn về thể xác, tinh thần hoặc đã từng bị xử phạt hành chính nhưng vẫn tái phạm thì có thể bị:
- Phạt cảnh cáo;
- Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm;
- Hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
– Trường hợp phạm tội đối với người già yếu, người khuyết tật nặng, đặc biệt nặng hoặc người mắc bệnh hiểm nghèo thì mức hình phạt có thể tăng lên từ 02 năm đến 05 năm tù.
* Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe
Theo khoản 22 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự 2017, nếu hành vi ngược đãi, bạo hành làm ảnh hưởng đến sức khỏe của ông bà, cha mẹ với tỷ lệ tổn thương cơ thể dưới 11% thì người vi phạm vẫn có thể bị:
– Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm;
– Hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
Nếu mức độ thương tích nghiêm trọng hơn thì khung hình phạt cũng tăng tương ứng:
- Phạt tù từ 02 năm đến 06 năm nếu tỷ lệ thương tích từ 11% đến 30%;
- Phạt tù từ 05 năm đến 10 năm nếu tỷ lệ thương tích từ 31% đến 60%;
- Phạt tù từ 07 năm đến 14 năm nếu tỷ lệ thương tích trên 61%;
- Phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân nếu hành vi gây thương tích với từ hai người trở lên là cha, mẹ hoặc ông bà và đều có tỷ lệ thương tích trên 61%.
Có thể thấy, nếu hành vi hành hạ, ngược đãi ông bà, cha mẹ bằng bạo lực gây hậu quả nghiêm trọng đến sức khỏe thì người vi phạm không chỉ bị xử phạt hành chính mà còn có thể phải đối mặt với mức án rất nặng, lên đến 20 năm tù hoặc tù chung thân theo quy định của pháp luật.
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng duy nhất tại Hà Nội làm việc cả thứ 7 và CN. Không thu thêm phụ phí, miễn phí ký ngoài tại trại giam, bệnh viện, trụ sở,…
Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Con cái ngược đãi ông bà, cha mẹ bị xử lý thế nào?”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:
>>> Công chứng văn bản chấm dứt hợp đồng mua bán nhà đất được thực hiện thế nào?
>>> Thủ tục làm sổ đỏ lần đầu năm 2026: Giấy tờ, chi phí bao nhiêu?
>>> Dịch thuật công chứng – Dịch thuật đa ngôn ngữ lấy ngay
>>> Công chứng thừa kế có cần có mặt tất cả các đồng thừa kế không?
>>> Ra ở riêng, con có quyền yêu cầu cha mẹ chia đất không?
