Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuĐòi lại nhà đất cho ở nhờ là vấn đề xảy ra khá phổ biến trong thực tế hiện nay. Nhiều trường hợp vì tin tưởng người thân, bạn bè nên chủ nhà đồng ý cho ở nhờ hoặc cho mượn nhà nhưng lại không lập hợp đồng hay văn bản thỏa thuận ngay từ đầu. Khi phát sinh mâu thuẫn, việc lấy lại nhà thường gặp nhiều khó khăn và tranh chấp kéo dài.
Giải thích: Cho ở nhờ hoặc cho mượn nhà đất được hiểu là việc chủ sở hữu cho người khác sử dụng nhà, đất của mình trong một thời gian nhất định mà không phải trả tiền. Người ở nhờ hoặc mượn nhà có trách nhiệm hoàn trả lại nhà đất khi hết thời hạn mượn hoặc khi mục đích sử dụng đã hoàn thành.
>>> Xem thêm: Khi có đồng sở hữu, công chứng mua bán nhà đất cần những điều kiện gì?
Đòi lại nhà đất cho ở nhờ bằng cách nào?
Khi giữa các bên không có hợp đồng hoặc thỏa thuận bằng văn bản về việc cho ở nhờ thì chủ nhà có thể lấy lại nhà bằng một trong các cách sau:
Cách 1: Thông báo yêu cầu trả lại nhà cho bên ở nhờ
Điều 499 Bộ luật Dân sự 2015 quy định quyền của bên cho mượn tài sản như sau:
– Có quyền đòi lại tài sản ngay sau khi bên mượn đạt được mục đích sử dụng nếu các bên không có thỏa thuận về thời hạn mượn. Trường hợp chủ nhà có nhu cầu cấp bách, đột xuất cần sử dụng nhà thì vẫn có thể yêu cầu trả lại nhà dù bên mượn chưa đạt được mục đích, nhưng phải thông báo trước trong thời gian hợp lý.
– Chủ nhà được lấy lại tài sản nếu bên mượn sử dụng sai mục đích, sử dụng không đúng thỏa thuận hoặc tự ý cho người khác mượn lại mà chưa được đồng ý.
– Có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu tài sản bị hư hỏng do lỗi của bên mượn.
Như vậy, khi muốn lấy lại nhà cho ở nhờ, chủ sở hữu nên chủ động thông báo trước cho người đang ở nhờ biết về việc cần lấy lại nhà. Việc thông báo có thể thực hiện bằng nhiều hình thức như: nói trực tiếp, gửi văn bản, tin nhắn, email hoặc các hình thức khác có thể chứng minh được.
Trong trường hợp người ở nhờ sử dụng nhà sai mục đích như tự ý cho người khác ở lại, sử dụng không đúng mục đích ban đầu hoặc vi phạm thỏa thuận thì chủ nhà có quyền yêu cầu trả lại nhà ngay mà không cần chờ sự đồng ý của bên ở nhờ.
Nếu sau khi thông báo mà người ở nhờ vẫn không chịu trả lại nhà thì chủ sở hữu có thể khởi kiện ra Tòa án để yêu cầu giải quyết.
>>> Xem thêm: Công chứng văn bản thừa kế bất động sản có phải thủ tục bắt buộc không?
Cách 2: Khởi kiện tại Tòa án để đòi lại nhà cho ở nhờ
Thủ tục dưới đây áp dụng đối với tranh chấp giữa cá nhân, hộ gia đình trong nước với nhau.
– Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện
Người khởi kiện cần chuẩn bị các giấy tờ gồm:
- Đơn khởi kiện theo mẫu quy định.
- Tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng nhà đất như Sổ đỏ, Sổ hồng, hợp đồng, giấy tờ cho mượn nhà (nếu có)…
- Bản sao giấy tờ tùy thân như Căn cước công dân hoặc Chứng minh nhân dân.
– Bước 2: Nộp hồ sơ khởi kiện
Hồ sơ được nộp tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc theo điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
Người khởi kiện có thể lựa chọn một trong các hình thức nộp hồ sơ sau:
- Nộp trực tiếp tại Tòa án.
- Gửi hồ sơ trực tuyến qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án (nếu địa phương có áp dụng).
- Gửi qua đường bưu điện.
– Bước 3: Tòa án tiếp nhận và thụ lý vụ án
Sau khi tiếp nhận hồ sơ hợp lệ, Tòa án sẽ ra thông báo nộp tiền tạm ứng án phí.
Người khởi kiện thực hiện nộp tạm ứng án phí tại Chi cục Thi hành án dân sự cấp huyện và nộp lại biên lai cho Tòa án để được thụ lý vụ án.
Đối với trường hợp được miễn hoặc không phải nộp tạm ứng án phí thì Thẩm phán sẽ thụ lý vụ án sau khi nhận đủ hồ sơ, tài liệu và chứng cứ theo quy định.
>>> Xem thêm: Khi sổ đỏ đang tranh chấp, có thể thực hiện công chứng thừa kế không?
– Bước 4: Chuẩn bị xét xử sơ thẩm
Theo Điều 203 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, thời hạn chuẩn bị xét xử thông thường không quá 04 tháng kể từ ngày thụ lý vụ án; nếu vụ việc phức tạp có thể được gia hạn thêm nhưng không quá 02 tháng.
Trong giai đoạn này, Thẩm phán sẽ thực hiện các công việc như:
- Thu thập, xác minh tài liệu, chứng cứ liên quan đến vụ tranh chấp.
- Lấy lời khai của các bên và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
- Tổ chức phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận công khai chứng cứ và tiến hành hòa giải.
– Bước 5: Xét xử sơ thẩm
Nếu vụ án không thuộc trường hợp đình chỉ, tạm đình chỉ hoặc hòa giải thành thì Tòa án sẽ đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm.
Sau khi xem xét tài liệu, chứng cứ và ý kiến của các bên, Hội đồng xét xử sẽ đưa ra phán quyết cuối cùng để giải quyết vụ việc.
– Bước 6: Thi hành án
Sau khi bản án hoặc quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật thì các bên có trách nhiệm thi hành theo nội dung đã được tuyên.
Lưu ý khi đòi lại nhà cho ở nhờ
Trong quá trình lấy lại nhà, chủ sở hữu cần thực hiện đúng quy định pháp luật để tránh bị xử lý trách nhiệm dân sự hoặc hình sự.
Chủ nhà không nên thực hiện các hành vi như:
- Tự ý phá khóa, di dời hoặc đập phá tài sản, đồ đạc của người ở nhờ.
- Thuê người đe dọa, cưỡng ép hoặc dùng vũ lực để buộc người ở nhờ rời khỏi nhà.
- Cản trở sinh hoạt hoặc có hành vi gây áp lực trái pháp luật đối với người đang ở nhờ.
Những lưu ý khi cho ở nhờ hoặc cho mượn nhà đất
Để hạn chế tranh chấp phát sinh về sau, khi cho người khác ở nhờ hoặc mượn nhà đất thì chủ sở hữu nên lập hợp đồng hoặc văn bản thỏa thuận rõ ràng ngay từ đầu.
Nội dung hợp đồng nên quy định cụ thể:
- Quyền và nghĩa vụ của các bên.
- Các trường hợp chủ nhà được quyền lấy lại nhà.
- Thời hạn cho ở nhờ hoặc cho mượn.
- Phương thức giải quyết tranh chấp khi phát sinh mâu thuẫn.
Ngoài ra, Điều 180 Luật Nhà ở 2023 cũng quy định:
- Nếu nhà ở thuộc sở hữu chung hợp nhất thì việc cho ở nhờ hoặc cho mượn phải được sự đồng ý của tất cả đồng chủ sở hữu.
- Nếu nhà ở thuộc sở hữu chung theo phần thì chủ sở hữu chỉ được cho mượn phần nhà thuộc quyền sở hữu của mình và không được làm ảnh hưởng đến quyền lợi của các chủ sở hữu còn lại.
Bên cho ở nhờ có quyền yêu cầu chấm dứt việc ở nhờ và đòi lại nhà theo thỏa thuận trong hợp đồng hoặc theo quy định của pháp luật.
Để việc cho ở nhờ hợp pháp, các bên tham gia giao dịch cũng phải đáp ứng điều kiện theo Điều 161 Luật Nhà ở 2023.
Cụ thể:
- Bên cho ở nhờ phải có đầy đủ năng lực chủ thể theo quy định của pháp luật dân sự.
- Cá nhân ở nhờ hoặc mượn nhà phải đáp ứng điều kiện về năng lực hành vi dân sự; đối với công dân trong nước thì không bắt buộc phải có đăng ký cư trú tại nơi có nhà ở.
- Trường hợp là người nước ngoài hoặc người Việt Nam định cư ở nước ngoài thì phải thuộc đối tượng được sở hữu nhà ở tại Việt Nam theo quy định pháp luật.
- Nếu bên ở nhờ là tổ chức thì phải có tư cách pháp nhân hợp lệ; trường hợp là tổ chức nước ngoài còn phải đáp ứng điều kiện được sở hữu nhà ở tại Việt Nam. Nếu được ủy quyền quản lý nhà ở thì phải có chức năng kinh doanh dịch vụ bất động sản và đang hoạt động hợp pháp tại Việt Nam.
>>> Xem thêm: Tìm các văn phòng công chứng thực hiện dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh, giao ngay trong ngày.
Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Cách đòi lại nhà đất cho ở nhờ đúng quy định pháp luật”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:
>>> Công chứng ủy quyền mua bán nhà đất cần chuẩn bị những giấy tờ gì?
>>> Khi có đồng sở hữu, công chứng mua bán nhà đất cần những điều kiện gì?
>>> Địa chỉ dịch thuật đa ngôn ngữ hiếm uy tín nhất tại Hà Nội
>>> Công chứng di chúc đối với người bị cụt tay được thực hiện thế nào?
>>> Xây nhà xong mới xin Giấy phép xây dựng có được không?