Công ty giữ bằng đại học của người lao động bị phạt bao nhiêu tiền?

1. Công ty giữ bằng đại học của người lao động bị phạt bao nhiêu tiền?

Theo khoản 1 Điều 17 Bộ luật Lao động năm 2019, số 45/2019/QH14, người sử dụng lao động không được thực hiện hành vi giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng hoặc chứng chỉ của người lao động trong quá trình giao kết và thực hiện hợp đồng lao động.

Bên cạnh đó, điểm a khoản 2 Điều 15 Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định mức xử phạt đối với hành vi vi phạm liên quan đến việc giao kết hợp đồng lao động. Theo đó, người sử dụng lao động có hành vi giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng hoặc chứng chỉ của người lao động sẽ bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng.

Ngoài hình thức xử phạt tiền, điểm d khoản 3 Điều 15 Nghị định 283/2026/NĐ-CP còn quy định biện pháp khắc phục hậu quả là buộc người sử dụng lao động hoàn trả bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng hoặc chứng chỉ đã giữ của người lao động.

Như vậy, hành vi giữ bằng đại học bản gốc của người lao động có thể bị xử phạt từ 20 triệu đồng đến 25 triệu đồng đối với cá nhân người sử dụng lao động theo quy định được viện dẫn.

Lưu ý, theo khoản 1 Điều 17 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt áp dụng đối với cá nhân khi có cùng hành vi vi phạm.

Do đó, nếu công ty là tổ chức có hành vi giữ bản chính bằng đại học của người lao động, mức phạt tiền có thể dao động từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.

Đồng thời, doanh nghiệp còn phải trả lại bằng đại học bản gốc đã giữ cho người lao động theo biện pháp khắc phục hậu quả được quy định. Việc người lao động đồng ý nộp bằng gốc cũng không làm mất đi trách nhiệm tuân thủ quy định pháp luật của người sử dụng lao động.

2. Người lao động có những quyền và nghĩa vụ gì?

Theo Điều 5 Bộ luật Lao động năm 2019, số 45/2019/QH14, người lao động được pháp luật bảo đảm nhiều quyền lợi trong quá trình làm việc. Cụ thể, các quyền cơ bản bao gồm:

– Quyền lựa chọn công việc: Người lao động được tự do lựa chọn việc làm, nơi làm việc, nghề nghiệp, học nghề và nâng cao trình độ chuyên môn; không bị phân biệt đối xử, cưỡng bức lao động hoặc quấy rối tình dục tại nơi làm việc.

– Quyền hưởng lương và điều kiện làm việc: Được nhận mức lương phù hợp với trình độ, kỹ năng nghề theo thỏa thuận; được bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động, thời gian nghỉ ngơi và các phúc lợi tập thể theo quy định.

– Quyền tham gia tổ chức đại diện: Được thành lập, gia nhập và hoạt động trong tổ chức đại diện người lao động, tổ chức nghề nghiệp và các tổ chức khác theo quy định; tham gia đối thoại, thương lượng tập thể để bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

– Quyền từ chối công việc không an toàn: Được từ chối làm việc nếu nhận thấy có nguy cơ rõ ràng đe dọa trực tiếp đến tính mạng hoặc sức khỏe trong quá trình thực hiện công việc.

– Quyền chấm dứt hợp đồng: Được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo các điều kiện, trình tự do pháp luật quy định.

– Quyền đình công và các quyền khác: Được thực hiện quyền đình công và những quyền hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.

Song song với các quyền lợi trên, người lao động cũng phải thực hiện đầy đủ những nghĩa vụ trong quan hệ lao động, bao gồm:

• Thực hiện đúng các nội dung đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể và các thỏa thuận hợp pháp khác.
• Chấp hành nội quy, kỷ luật lao động; tuân theo sự quản lý, điều hành và giám sát của người sử dụng lao động.
• Tuân thủ quy định pháp luật về lao động, việc làm, giáo dục nghề nghiệp, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và an toàn, vệ sinh lao động.

Như vậy, người lao động vừa có quyền được bảo vệ trong quá trình làm việc, vừa phải thực hiện các nghĩa vụ đã cam kết. Trong đó, quyền tự do lựa chọn việc làm và các quyền lợi hợp pháp khác không thể bị hạn chế trái quy định pháp luật chỉ vì yêu cầu riêng của doanh nghiệp.

3. Những hành vi nào bị nghiêm cấm trong lĩnh vực lao động?

Theo Điều 8 Bộ luật Lao động năm 2019, số 45/2019/QH14, pháp luật quy định nhiều hành vi bị nghiêm cấm nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, đồng thời bảo đảm môi trường làm việc lành mạnh. Cụ thể, các hành vi bị nghiêm cấm gồm:

– Phân biệt đối xử trong lao động dưới các hình thức trái pháp luật.

– Ngược đãi người lao động hoặc thực hiện hành vi cưỡng bức lao động.

– Quấy rối tình dục tại nơi làm việc.

– Lợi dụng hoạt động dạy nghề, tập nghề để trục lợi, bóc lột sức lao động hoặc lôi kéo, dụ dỗ, ép buộc người học nghề, người tập nghề tham gia các hoạt động trái pháp luật.

– Sử dụng người lao động chưa qua đào tạo hoặc chưa có chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia đối với những nghề, công việc mà pháp luật yêu cầu bắt buộc phải có trình độ đào tạo hoặc chứng chỉ tương ứng.

– Lôi kéo, dụ dỗ, hứa hẹn, quảng cáo gian dối hoặc sử dụng thủ đoạn khác để lừa gạt người lao động; tuyển dụng lao động nhằm mục đích mua bán người, bóc lột hoặc cưỡng bức lao động. Đồng thời, nghiêm cấm lợi dụng dịch vụ việc làm hoặc hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng để thực hiện hành vi trái pháp luật.

– Sử dụng lao động chưa thành niên không đúng quy định của pháp luật.

Như vậy, việc giữ bằng đại học bản gốc của người lao động không chỉ ảnh hưởng đến quyền chủ động sử dụng giấy tờ cá nhân mà còn có thể khiến người sử dụng lao động bị xử phạt theo quy định. Doanh nghiệp cần tuân thủ các quy định về giao kết, thực hiện hợp đồng lao động và tôn trọng quyền lợi hợp pháp của người lao động, thay vì sử dụng việc giữ văn bằng gốc để hạn chế nhân viên nghỉ việc.

>>> Xem thêm: Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động thì có được hưởng trợ cấp thất nghiệp không?