Cán bộ vi phạm bị kỷ luật như thế nào?

1. Cán bộ vi phạm bị kỷ luật như thế nào?

Theo khoản 1 Điều 1 Luật Cán bộ, công chức năm 2025, số 80/2025/QH15, cán bộ là công dân Việt Nam được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm hoặc chỉ định giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp xã; thuộc biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.

Căn cứ khoản 1 Điều 35 Luật Cán bộ, công chức năm 2025, khi vi phạm các quy định của Luật này hoặc quy định pháp luật có liên quan, cán bộ sẽ bị xem xét kỷ luật tùy thuộc vào tính chất, mức độ của hành vi. Theo đó, có 04 hình thức kỷ luật được áp dụng gồm:

• Khiển trách: Áp dụng đối với hành vi vi phạm thuộc trường hợp bị xử lý bằng hình thức này theo quy định.
• Cảnh cáo: Áp dụng đối với hành vi vi phạm có tính chất, mức độ tương ứng với hình thức cảnh cáo.
• Cách chức: Áp dụng đối với cán bộ giữ chức vụ, chức danh theo hình thức phê chuẩn, bổ nhiệm hoặc chỉ định.
• Bãi nhiệm: Áp dụng đối với cán bộ thuộc trường hợp phải xử lý bằng hình thức bãi nhiệm theo quy định.

Đối với cán bộ bị Tòa án kết án, khoản 2 Điều 35 Luật Cán bộ, công chức năm 2025 quy định những hậu quả pháp lý cụ thể.

Theo đó, cán bộ bị kết án phạt tù mà không được hưởng án treo hoặc bị kết án về tội phạm tham nhũng sẽ đương nhiên bị bãi nhiệm kể từ ngày bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật.

Ngoài ra, khi bản án hoặc quyết định kết án của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật, cán bộ đương nhiên thôi giữ chức vụ do bầu cử, phê chuẩn, chỉ định hoặc bổ nhiệm theo quy định.

Theo khoản 3 Điều 35 của Luật này, việc áp dụng hình thức kỷ luật, xác định thẩm quyền cũng như trình tự, thủ tục xử lý kỷ luật cán bộ phải tuân thủ quy định của pháp luật, điều lệ của Đảng Cộng sản Việt Nam, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị – xã hội và văn bản của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.

2. Cán bộ đang bị xem xét kỷ luật có được giải quyết nghỉ hưu không?

Theo khoản 1 Điều 39 Luật Cán bộ, công chức năm 2025, cán bộ, công chức đang trong thời hạn xử lý kỷ luật hoặc đang bị điều tra, truy tố, xét xử sẽ bị hạn chế thực hiện một số hoạt động nhân sự.

Cụ thể, các trường hợp này không được ứng cử, đề cử, bổ nhiệm, điều động, luân chuyển, biệt phái, tham gia đào tạo, bồi dưỡng, nâng ngạch hoặc thôi việc theo quy định.

Tuy nhiên, quy định nêu trên không liệt kê việc giải quyết nghỉ hưu vào nhóm các hoạt động bị hạn chế. Vì vậy, cán bộ đang trong thời hạn xử lý kỷ luật vẫn có thể được giải quyết nghỉ hưu theo quy định pháp luật có liên quan, nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện áp dụng.

Về thời gian xử lý kỷ luật, khoản 5 Điều 5 Nghị định 172/2025/NĐ-CP quy định thời hạn xử lý kỷ luật thông thường không quá 90 ngày.

Đối với vụ việc có tình tiết phức tạp, cần thêm thời gian thanh tra, kiểm tra để xác minh và làm rõ nội dung vi phạm, thời hạn xử lý kỷ luật có thể được kéo dài nhưng tối đa không quá 150 ngày.

Thời hạn này được tính từ thời điểm phát hiện hành vi vi phạm đến khi cấp có thẩm quyền ban hành quyết định xử lý kỷ luật.

Bên cạnh đó, cần lưu ý rằng không phải toàn bộ thời gian trong quá trình giải quyết vụ việc đều được tính vào thời hạn xử lý kỷ luật. Khoản 6 Điều 5 Nghị định 172/2025/NĐ-CP quy định một số khoảng thời gian không tính vào thời hạn này theo các trường hợp cụ thể.

Do đó, khi xem xét việc giải quyết nghỉ hưu trong thời gian đang bị xử lý kỷ luật, cần đối chiếu quy định về điều kiện nghỉ hưu và các quy định liên quan để xác định chính xác quyền lợi của cán bộ.

3. Cán bộ đã nghỉ hưu có bị xử lý kỷ luật không?

Theo khoản 3 Điều 43 Luật Cán bộ, công chức năm 2025, số 80/2025/QH15, những hành vi vi phạm xảy ra trong thời gian công tác của cán bộ, công chức đã nghỉ việc hoặc nghỉ hưu vẫn phải được xem xét xử lý theo quy định pháp luật.

Tùy thuộc vào tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm, người đã nghỉ việc hoặc nghỉ hưu có thể phải chịu trách nhiệm hình sự, trách nhiệm hành chính hoặc bị xử lý kỷ luật theo quy định tương ứng.

Đáng chú ý, trường hợp sau khi nghỉ việc hoặc nghỉ hưu mới phát hiện cán bộ, công chức có hành vi vi phạm trong thời gian công tác, người vi phạm vẫn có thể bị áp dụng một trong 03 hình thức kỷ luật sau:

• Khiển trách;
• Cảnh cáo;
• Xóa tư cách chức vụ đã đảm nhiệm.

Việc lựa chọn hình thức kỷ luật phải căn cứ vào tính chất, mức độ vi phạm và các quy định có liên quan. Mỗi hình thức kỷ luật có thể kéo theo những hệ quả pháp lý tương ứng theo quy định hiện hành.

Như vậy, cán bộ đã nghỉ hưu vẫn có thể bị xử lý kỷ luật đối với hành vi vi phạm xảy ra trong thời gian công tác. Việc đã chấm dứt công tác hoặc nghỉ hưu không làm mất đi trách nhiệm pháp lý đối với những vi phạm trước đó. Ngay cả khi hành vi chỉ được phát hiện sau thời điểm nghỉ hưu, người vi phạm vẫn có thể bị xem xét xử lý theo quy định pháp luật.

>>> Xem thêm: Danh sách các văn phòng công chứng gần nhất làm việc cả thứ 7 và chủ nhật.