Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuTrong thực tế hôn nhân và gia đình, nhiều người thắc mắc liệu Vợ hoặc chồng có nghĩa vụ trả khoản nợ phát sinh từ việc bồi thường thiệt hại do người còn lại gây ra hay không. Đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến trách nhiệm tài sản chung, tài sản riêng và quyền lợi của bên thứ ba. Việc xác định đúng căn cứ pháp luật sẽ giúp các bên hiểu rõ trách nhiệm dân sự, tránh tranh chấp kéo dài trong quá trình giải quyết nghĩa vụ tài chính.
>>> Xem thêm: Cần kiểm tra gì trước khi ký hợp đồng với dịch vụ sang tên sổ đỏ tại Hà Nội?
1. Vợ hoặc chồng có nghĩa vụ trả nợ bồi thường thiệt hại trong trường hợp nào?
Theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, nghĩa vụ tài sản của vợ chồng được chia thành nghĩa vụ chung và nghĩa vụ riêng. Không phải mọi khoản nợ phát sinh từ hành vi của một người đều buộc người còn lại phải liên đới thanh toán.
Căn cứ Điều 37 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định về nghĩa vụ chung về tài sản của vợ chồng:
“Vợ chồng có các nghĩa vụ chung về tài sản sau đây:
Nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch do vợ chồng cùng thỏa thuận xác lập;
Nghĩa vụ bồi thường thiệt hại mà theo quy định của pháp luật vợ chồng cùng phải chịu trách nhiệm;
Nghĩa vụ khác theo quy định của các luật có liên quan.”
Như vậy, trong một số trường hợp nhất định, khoản bồi thường thiệt hại có thể được xác định là nghĩa vụ chung của vợ chồng nếu liên quan đến lợi ích gia đình hoặc cùng phát sinh trách nhiệm dân sự.
2. Các trường hợp Vợ hoặc chồng có nghĩa vụ liên đới thanh toán khoản bồi thường
2.1. Thiệt hại phát sinh từ hoạt động phục vụ nhu cầu gia đình
Nếu một bên thực hiện giao dịch hoặc hoạt động nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình mà gây thiệt hại cho người khác thì cả hai vợ chồng có thể phải cùng chịu trách nhiệm.
Ví dụ: Trong quá trình kinh doanh hộ gia đình, người chồng gây thiệt hại cho đối tác do vi phạm nghĩa vụ hợp đồng phục vụ hoạt động tạo thu nhập chung cho gia đình. Khi đó, khoản bồi thường có thể được xem là nghĩa vụ chung.
2.2. Cùng thực hiện hành vi gây thiệt hại
Trường hợp vợ chồng cùng tham gia hành vi gây thiệt hại về tài sản, sức khỏe hoặc danh dự của người khác thì trách nhiệm bồi thường được xác định là trách nhiệm liên đới theo Bộ luật Dân sự 2015.
Căn cứ Điều 587 Bộ luật Dân sự 2015:
“Trường hợp nhiều người cùng gây thiệt hại thì phải liên đới bồi thường cho người bị thiệt hại.”
Khi đó, nghĩa vụ thanh toán sẽ được thực hiện bằng tài sản chung của vợ chồng hoặc theo phần trách nhiệm mà Tòa án xác định.
>>> Xem thêm: Dịch vụ công chứng tại nhà đáp ứng nhu cầu ký kết hồ sơ tận nơi an toàn và đúng luật
3. Vợ hoặc chồng có nghĩa vụ trả nợ nếu đó là nghĩa vụ riêng hay không?
Không phải mọi khoản nợ bồi thường đều trở thành nghĩa vụ chung của vợ chồng. Pháp luật hiện hành vẫn bảo vệ quyền lợi của người không trực tiếp gây ra thiệt hại.
Căn cứ Điều 45 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định:
“Vợ, chồng có nghĩa vụ riêng về tài sản đối với nghĩa vụ phát sinh từ hành vi vi phạm pháp luật của mình.”
Theo đó, nếu một người tự mình thực hiện hành vi trái pháp luật dẫn đến trách nhiệm bồi thường và hành vi đó không phục vụ lợi ích chung của gia đình thì đây là nghĩa vụ riêng.
Ví dụ:
- Một người gây tai nạn giao thông do sử dụng rượu bia vượt mức cho phép.
- Một bên tự ý vay tiền để đánh bạc và gây thiệt hại cho người khác.
- Một người cố ý hủy hoại tài sản của cá nhân khác.
Trong các trường hợp trên, người còn lại thường không phải liên đới chịu trách nhiệm thanh toán khoản nợ bồi thường.
4. Phân chia tài sản khi Vợ hoặc chồng có nghĩa vụ bồi thường thiệt hại
4.1. Xử lý bằng tài sản riêng
Nếu nghĩa vụ bồi thường là nghĩa vụ riêng thì người gây thiệt hại phải dùng tài sản riêng để thực hiện trách nhiệm thanh toán trước.
Tài sản riêng bao gồm:
- Tài sản có trước hôn nhân.
- Tài sản được tặng cho riêng.
- Tài sản được thừa kế riêng.
- Tài sản phục vụ nhu cầu cá nhân.
>>> Xem thêm: Hướng dẫn thực hiện chứng thực chữ ký đúng thủ tục theo quy định mới nhất để tránh hồ sơ bị từ chối
4.2. Xử lý bằng tài sản chung của vợ chồng
Trong trường hợp không đủ tài sản riêng để thanh toán, Tòa án có thể xem xét phần sở hữu của người có nghĩa vụ trong khối tài sản chung để bảo đảm thi hành án theo quy định pháp luật.
Tuy nhiên, việc xử lý tài sản chung phải bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người còn lại và con chung nếu có.
5. Quy định pháp luật về trách nhiệm bồi thường thiệt hại của vợ chồng
5.1. Căn cứ Luật Hôn nhân và gia đình 2014 để xác định Vợ hoặc chồng có nghĩa vụ
Các điều luật liên quan gồm:
- Điều 27 về trách nhiệm liên đới của vợ chồng.
- Điều 37 về nghĩa vụ chung về tài sản.
- Điều 45 về nghĩa vụ riêng về tài sản.
5.2. Căn cứ Bộ luật Dân sự 2015 để xác định Vợ hoặc chồng có nghĩa vụ
Bộ luật Dân sự quy định cụ thể về:
- Nguyên tắc bồi thường thiệt hại.
- Trách nhiệm liên đới.
- Nghĩa vụ thanh toán bằng tài sản của người có trách nhiệm dân sự.
Những quy định này là cơ sở để Tòa án xem xét bản chất khoản nợ và xác định trách nhiệm của từng bên trong quan hệ hôn nhân.
6. Một số lưu ý khi xác định nghĩa vụ trả nợ của vợ chồng
Khi giải quyết tranh chấp liên quan đến nghĩa vụ bồi thường thiệt hại, cần xem xét các yếu tố sau:
- Hành vi gây thiệt hại do một người hay cả hai cùng thực hiện.
- Mục đích phát sinh nghĩa vụ có phục vụ lợi ích gia đình hay không.
- Khoản nợ phát sinh trong thời kỳ hôn nhân hay trước hôn nhân.
- Tài sản dùng để bảo đảm nghĩa vụ là tài sản riêng hay tài sản chung.
- Có thỏa thuận chế độ tài sản riêng giữa vợ chồng hay không.
Việc xác định đúng bản chất nghĩa vụ sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của các bên liên quan cũng như quá trình thi hành án dân sự.
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng quận Cầu Giấy – Xử lý giấy tờ chuẩn xác, đúng hẹn
>>> Xem thêm: Đất được cấp cho vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân xử lý ra sao?
Kết luận
Theo quy định hiện hành, việc xác định trách nhiệm trả nợ từ nghĩa vụ bồi thường thiệt hại phụ thuộc vào tính chất của khoản nợ và mục đích phát sinh nghĩa vụ. Trong nhiều trường hợp, nghĩa vụ bồi thường là trách nhiệm riêng của người gây thiệt hại. Tuy nhiên, nếu khoản nợ liên quan đến lợi ích chung của gia đình hoặc cả hai cùng tham gia thực hiện hành vi gây thiệt hại thì vợ chồng có thể phải liên đới chịu trách nhiệm thanh toán theo quy định pháp luật.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com