Thỏa thuận tài sản trước hôn nhân có yếu tố nước ngoài
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, hôn nhân giữa công dân Việt Nam và người nước ngoài ngày càng phổ biến. Đi kèm với đó là những vấn đề pháp lý phức tạp liên quan đến tài sản, đặc biệt khi mỗi bên chịu sự điều chỉnh của hệ thống pháp luật khác nhau. Vì vậy, thỏa thuận tài sản hôn nhân có yếu tố nước ngoài được xem là giải pháp quan trọng giúp các bên chủ động xác lập chế độ tài sản, hạn chế tranh chấp và giảm thiểu rủi ro pháp lý trong quá trình chung sống cũng như khi hôn nhân chấm dứt.
>>> Xem thêm: Địa chỉ phòng công chứng giúp bạn hạn chế tối đa sai sót pháp lý.
1. Thỏa thuận tài sản hôn nhân có yếu tố nước ngoài là gì?
1.1. Khái niệm thỏa thuận tài sản hôn nhân có yếu tố nước ngoài
Thỏa thuận tài sản hôn nhân có yếu tố nước ngoài là thỏa thuận được xác lập trước khi kết hôn giữa nam và nữ, trong đó ít nhất một bên là người nước ngoài hoặc người Việt Nam định cư ở nước ngoài, nhằm xác định chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận.
Theo Điều 663 Bộ luật Dân sự 2015, quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài là quan hệ có ít nhất một bên là cá nhân nước ngoài hoặc phát sinh, thay đổi, chấm dứt theo pháp luật nước ngoài.
1.2. Ý nghĩa của thỏa thuận tài sản trong hôn nhân có yếu tố nước ngoài
So với hôn nhân thuần túy trong nước, thỏa thuận tài sản hôn nhân có yếu tố nước ngoài có vai trò đặc biệt quan trọng vì:
Tài sản có thể nằm ở nhiều quốc gia
Mỗi bên chịu sự điều chỉnh của pháp luật khác nhau
Nguy cơ xung đột pháp luật khi ly hôn, thừa kế, thi hành án
Việc lập thỏa thuận giúp các bên xác định rõ luật áp dụng, tài sản chung – riêng và nghĩa vụ tài chính ngay từ đầu.
2. Căn cứ pháp lý điều chỉnh thỏa thuận tài sản hôn nhân có yếu tố nước ngoài
2.1. Quyền lựa chọn chế độ tài sản của vợ chồng
Theo Điều 28 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, vợ chồng có quyền lựa chọn:
Chế độ tài sản theo luật định; hoặc
Chế độ tài sản theo thỏa thuận
Quyền này áp dụng cho cả hôn nhân trong nước và hôn nhân có yếu tố nước ngoài.
2.2. Hình thức và thời điểm của thỏa thuận
Theo Điều 47 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
Thỏa thuận về chế độ tài sản của vợ chồng phải được lập trước khi kết hôn, bằng văn bản và được công chứng hoặc chứng thực.
Đối với thỏa thuận tài sản hôn nhân có yếu tố nước ngoài, văn bản thường cần:
Lập song ngữ
Công chứng tại Việt Nam hoặc hợp pháp hóa lãnh sự nếu lập ở nước ngoài
2.3. Luật áp dụng đối với chế độ tài sản vợ chồng có yếu tố nước ngoài
Theo Điều 122 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
Chế độ tài sản của vợ chồng trong quan hệ hôn nhân có yếu tố nước ngoài được xác định theo pháp luật mà vợ chồng lựa chọn; nếu không lựa chọn thì áp dụng pháp luật của nước nơi vợ chồng thường trú chung.
👉 Đây là căn cứ quan trọng cho phép các bên chủ động lựa chọn luật điều chỉnh trong thỏa thuận tài sản hôn nhân có yếu tố nước ngoài.
3. Nội dung quan trọng cần có trong thỏa thuận tài sản hôn nhân có yếu tố nước ngoài
3.1. Xác định tài sản chung và tài sản riêng
Theo Điều 48 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, thỏa thuận có thể quy định:
Tài sản có trước hôn nhân
Tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân
Tài sản ở Việt Nam và ở nước ngoài
Đối với hôn nhân có yếu tố nước ngoài, việc liệt kê địa điểm, quốc gia nơi có tài sản là đặc biệt quan trọng.
3.2. Quy định về nghĩa vụ tài chính và trách nhiệm với bên thứ ba
Theo Điều 37 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, nghĩa vụ tài sản phát sinh từ quan hệ riêng của mỗi bên không mặc nhiên trở thành nghĩa vụ chung.
Trong thỏa thuận tài sản hôn nhân có yếu tố nước ngoài, các bên thường:
Phân định rõ nghĩa vụ nợ
Xác định phạm vi trách nhiệm tài sản khi giao dịch quốc tế
3.3. Quy định về giải quyết tranh chấp và luật áp dụng
Một nội dung rất quan trọng là:
Lựa chọn pháp luật áp dụng khi có tranh chấp
Thỏa thuận Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền giải quyết
Điều này giúp giảm rủi ro xung đột pháp luật giữa các quốc gia.
4. Ví dụ minh họa thực tế
Ví dụ 1: Thỏa thuận tài sản hôn nhân có yếu tố nước ngoài được công nhận
Chị A là công dân Việt Nam, anh B là công dân Pháp. Trước khi kết hôn tại Việt Nam, hai bên lập thỏa thuận tài sản hôn nhân có YTNN, lựa chọn áp dụng pháp luật Việt Nam để điều chỉnh chế độ tài sản, xác định tài sản tại Pháp là tài sản riêng của anh B.
Văn bản được công chứng hợp lệ tại Việt Nam.
➡️ Khi ly hôn, Tòa án Việt Nam căn cứ vào thỏa thuận này để giải quyết, không áp dụng chế độ tài sản theo luật định.
Ví dụ 2: Không lập thỏa thuận dẫn đến xung đột pháp luật
Anh C (quốc tịch Mỹ) và chị D (quốc tịch Việt Nam) kết hôn nhưng không lập thỏa thuận tài sản. Hai người sinh sống tại nhiều quốc gia khác nhau và có tài sản ở cả Việt Nam và Mỹ.
➡️ Khi ly hôn, việc xác định tài sản chung – riêng và luật áp dụng gặp nhiều khó khăn, kéo dài thời gian giải quyết và phát sinh chi phí lớn.
5. Những lưu ý pháp lý khi lập thỏa thuận tài sản hôn nhân có yếu tố nước ngoài
Phải tuân thủ điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự
Không được vi phạm điều cấm của luật, đạo đức xã hội
Không được dùng thỏa thuận để trốn tránh nghĩa vụ với con hoặc bên thứ ba
Nên có sự tư vấn của luật sư am hiểu pháp luật quốc tế tư
6. Kết luận
✔️ Thỏa thuận tài sản hôn nhân có yếu tố nước ngoài là công cụ pháp lý quan trọng và cần thiết trong các cuộc hôn nhân có sự khác biệt về quốc tịch, nơi cư trú và hệ thống pháp luật. ✔️ Pháp luật Việt Nam cho phép các bên chủ động lựa chọn chế độ tài sản và luật áp dụng, miễn đáp ứng đúng điều kiện về hình thức và nội dung. ✔️ Việc lập thỏa thuận rõ ràng, chặt chẽ ngay từ đầu sẽ giúp giảm thiểu tranh chấp, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên và đảm bảo tính ổn định của quan hệ hôn nhân.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
