Tùy từng trường hợp cụ thể mà tranh chấp đất đai sẽ được giải quyết theo các hình thức, trình tự khác nhau. Vì vậy, nhiều người băn khoăn liệu có thể đồng thời thực hiện cả khiếu nại và khởi kiện để giải quyết tranh chấp đất đai hay không? Hãy cùng Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ tìm hiểu thông tin qua bài viết dưới đây.
Để làm rõ vấn đề này, cần hiểu đúng về khái niệm khiếu nại, khởi kiện trong tranh chấp đất đai cũng như quy trình giải quyết theo quy định pháp luật hiện hành.
>>> Xem thêm: Dịch vụ làm sổ đỏ nhanh chóng, uy tín nhất Hà Nội ở đâu? Nên làm sổ đỏ ở văn phòng luật sư hay văn phòng công chứng?
Khiếu nại, khởi kiện tranh chấp đất đai là gì?
* Khiếu nại trong giải quyết tranh chấp đất đai
Theo khoản 1 Điều 2 Luật Khiếu nại 2011, khiếu nại là việc công dân, cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức đề nghị cơ quan, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính hoặc quyết định kỷ luật khi có căn cứ cho rằng các quyết định, hành vi đó trái pháp luật, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Do đó, khi người sử dụng đất hoặc người có quyền lợi liên quan nhận thấy quyết định, hành vi của cơ quan nhà nước hoặc người có thẩm quyền là không đúng quy định, ảnh hưởng đến quyền lợi của mình thì có thể thực hiện quyền khiếu nại theo thủ tục pháp luật.
Đối tượng của khiếu nại trong lĩnh vực đất đai thường bao gồm:
– Quyết định hành chính như quyết định giải quyết tranh chấp, quyết định từ chối giải quyết tranh chấp dù đủ điều kiện,…
– Hành vi hành chính như chậm giải quyết, giải quyết không đúng quy định hoặc gây khó khăn trong quá trình xử lý tranh chấp.
Như vậy, khi các bên đang xảy ra tranh chấp đất đai thì bản thân tranh chấp đó không phải là đối tượng của khiếu nại, bởi đây là mâu thuẫn về quyền và lợi ích giữa các bên.
Việc khiếu nại chỉ đặt ra khi đã có sự tham gia giải quyết của cơ quan hành chính nhưng người dân không đồng ý với kết quả, hoặc cơ quan có thẩm quyền không giải quyết, giải quyết chậm hoặc không đúng quy định.
* Khởi kiện tranh chấp đất đai
Khởi kiện tranh chấp đất đai là việc các bên tranh chấp đưa vụ việc ra Tòa án nhân dân có thẩm quyền để được giải quyết theo quy định của pháp luật đất đai và Bộ luật Tố tụng dân sự.
Có thể thấy, khiếu nại và khởi kiện là hai cơ chế khác nhau, được điều chỉnh bởi các hệ thống pháp luật riêng biệt. Khiếu nại tuân theo Luật Khiếu nại, trong khi khởi kiện tranh chấp đất đai thực hiện theo pháp luật đất đai và tố tụng dân sự.

Tuy nhiên, việc khác nhau về căn cứ pháp lý và thủ tục không đồng nghĩa với việc có thể tiến hành đồng thời cả hai hình thức để giải quyết cùng một tranh chấp.
>>> Xem thêm: Thủ tục công chứng giấy ủy quyền bao gồm những gì? Thời hạn xét duyệt trong vòng bao lâu?
Có được vừa khiếu nại vừa khởi kiện tranh chấp đất đai không?
Theo Điều 236 Luật Đất đai 2024, sau khi tranh chấp đất đai đã được hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã mà không thành, việc giải quyết được thực hiện như sau:
(1) Khởi kiện tại Tòa án nhân dân
Đối với tranh chấp mà các bên có Giấy chứng nhận hoặc có giấy tờ hợp lệ theo quy định, cũng như tranh chấp liên quan đến tài sản gắn liền với đất, thì Tòa án nhân dân là cơ quan có thẩm quyền giải quyết.
(2) Lựa chọn một trong hai hình thức giải quyết
Nếu tranh chấp không có Giấy chứng nhận hoặc giấy tờ hợp lệ, các bên chỉ được lựa chọn một trong hai phương thức:
– Khởi kiện tại Tòa án nhân dân theo quy định tố tụng dân sự;
– Hoặc yêu cầu Ủy ban nhân dân có thẩm quyền giải quyết.
Cụ thể:
– Tranh chấp giữa hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư với nhau do Chủ tịch UBND cấp huyện giải quyết. Nếu không đồng ý, có thể khiếu nại lên Chủ tịch UBND cấp tỉnh hoặc khởi kiện tại Tòa án theo thủ tục hành chính.
– Tranh chấp có một bên là tổ chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài hoặc doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài do Chủ tịch UBND cấp tỉnh giải quyết. Nếu không đồng ý, có thể khiếu nại lên Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường hoặc khởi kiện ra Tòa án.
Như vậy, pháp luật không cho phép vừa thực hiện khiếu nại vừa khởi kiện đối với cùng một vụ việc tranh chấp đất đai.
Quy định này cũng được thể hiện rõ tại Điều 7 Luật Khiếu nại 2011:
– Người có quyền khiếu nại có thể lựa chọn khiếu nại lần đầu hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án.
– Nếu không đồng ý với kết quả giải quyết khiếu nại lần đầu hoặc quá thời hạn không được giải quyết, có thể khiếu nại tiếp hoặc khởi kiện.
– Sau khi có kết quả giải quyết khiếu nại lần hai mà vẫn không đồng ý, người khiếu nại có quyền khởi kiện tại Tòa án.
Kết luận: Mặc dù khiếu nại và khởi kiện là hai cơ chế giải quyết khác nhau, nhưng không thể tiến hành đồng thời đối với cùng một tranh chấp đất đai. Việc lựa chọn một trong hai con đường là cần thiết để đảm bảo tính thống nhất trong xử lý, tránh kéo dài thời gian, tốn kém nguồn lực và không thể tồn tại hai quyết định có hiệu lực pháp lý song song cho cùng một vụ việc.
>>> Xem thêm: Thủ tục công chứng hợp đồng mua bán xe được thực hiện qua mấy bước?
Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Khiếu nại, khởi kiện tranh chấp đất đai là gì?”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:
>>> Văn phòng công chứng gần nhất có cung cấp dịch vụ công chứng lưu động không?
>>> Thủ tục công chứng hợp đồng mua bán xe được thực hiện qua mấy bước?
>>> Các văn phòng công chứng tại quận Ba Đình có công chứng ngoài giờ hành chính không?
>>> Di chúc không công chứng có hiệu lực pháp lý hay không? Thủ tục làm sổ đỏ thừa kế nhanh chóng hàng đầu Hà Nội.
>>> Có được mua bán đất thông qua hợp đồng ủy quyền không?
