Trường hợp nào người chuyển giới phải thay đổi giấy tờ?

1. Trường hợp nào người chuyển giới phải thay đổi giấy tờ?

Theo Điều 37 Bộ luật Dân sự hiện hành, việc chuyển đổi giới tính của cá nhân được thực hiện theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, khi có căn cứ hợp pháp về việc thay đổi họ, chữ đệm, tên hoặc các thông tin khác trong giấy khai sinh, cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền đăng ký thay đổi, cải chính, bổ sung hộ tịch theo quy định.

Trên thực tế, sau khi chuyển giới, thông tin về giới tính của cá nhân có thể khác với nội dung đã được ghi nhận trong giấy khai sinh trước đây. Ngoài ra, người chuyển giới cũng có thể có nhu cầu điều chỉnh họ, tên đệm hoặc tên gọi để phù hợp với giới tính mới.

Do đó, trong trường hợp có căn cứ pháp lý và thuộc diện được thay đổi thông tin hộ tịch, người chuyển giới cần thực hiện thủ tục cập nhật các giấy tờ nhân thân có liên quan nhằm bảo đảm thông tin cá nhân được thống nhất.

2. Thay đổi giấy tờ cho người chuyển giới như thế nào?

Việc thay đổi giấy tờ sau khi chuyển giới được thực hiện nhằm cập nhật thông tin nhân thân phù hợp với giới tính mới theo quy định pháp luật. Theo đó, cá nhân cần thực hiện thủ tục đăng ký thay đổi hộ tịch trước, sau đó sử dụng thông tin đã được cập nhật để điều chỉnh các giấy tờ tùy thân khác.

Trình tự thực hiện cụ thể theo các quy định được áp dụng như sau:

2.1. Thay đổi thông tin trong giấy khai sinh

2.1.1. Hồ sơ cần chuẩn bị

Để thực hiện thủ tục thay đổi thông tin trong giấy khai sinh, người chuyển giới cần chuẩn bị các giấy tờ sau:

– Giấy tờ phải nộp:

+ Tờ khai đăng ký thay đổi, cải chính, bổ sung hộ tịch theo mẫu quy định, trong đó nêu cụ thể nội dung đề nghị điều chỉnh như giới tính, tên đệm, họ và tên (nếu có nhu cầu thay đổi);

+ Giấy tờ chứng minh việc thay đổi giới tính hoặc tài liệu liên quan đến quá trình chuyển giới, chẳng hạn như giấy tờ do cơ sở y tế cấp theo quy định;

+ Giấy khai sinh cần điều chỉnh thông tin. Đây là căn cứ để cơ quan hộ tịch thực hiện việc ghi nhận nội dung thay đổi vào sổ hộ tịch, cập nhật dữ liệu trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và chỉnh sửa thông tin tương ứng trên giấy khai sinh.

– Giấy tờ cần xuất trình:

+ Chứng minh nhân dân, Căn cước công dân hoặc hộ chiếu còn giá trị sử dụng để cơ quan đăng ký hộ tịch kiểm tra, đối chiếu và xác định thông tin nhân thân của người đề nghị thay đổi.

2.1.2. Nộp hồ sơ tại cơ quan nào?

Theo Điều 27 Luật Hộ tịch, cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận và giải quyết yêu cầu đăng ký thay đổi hộ tịch bao gồm:

• Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã nơi cá nhân đã thực hiện đăng ký khai sinh trước đây;
• UBND cấp xã nơi người chuyển giới đang cư trú. Trong đó, nơi cư trú được xác định theo nơi đăng ký thường trú hoặc tạm trú của người yêu cầu.

Như vậy, người chuyển giới có thể lựa chọn một trong các cơ quan nêu trên để nộp hồ sơ, tùy thuộc vào điều kiện đi lại và địa điểm thuận tiện cho mình.

2.1.3. Thời hạn giải quyết

Thời gian xử lý hồ sơ đăng ký thay đổi thông tin hộ tịch là 03 ngày làm việc, tính từ ngày cơ quan có thẩm quyền nhận đủ giấy tờ hợp lệ.

Trường hợp nội dung đề nghị phức tạp, cần tiến hành xác minh thêm thì thời gian giải quyết có thể được kéo dài nhưng không quá 03 ngày làm việc.

2.1.4. Chi phí thực hiện thủ tục

Mức lệ phí đăng ký thay đổi, cải chính thông tin trong giấy khai sinh của người chuyển giới được xác định theo quy định về phí, lệ phí do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh ban hành.

Do đó, mức thu cụ thể có thể khác nhau tùy thuộc vào từng địa phương nơi cá nhân thực hiện thủ tục.

2.2. Đổi thẻ Căn cước theo thông tin mới

Sau khi hoàn tất việc điều chỉnh thông tin trên giấy khai sinh, người chuyển giới có thể tiếp tục thực hiện thủ tục đổi thẻ Căn cước để cập nhật họ, tên, chữ đệm (nếu có thay đổi) và giới tính mới.

Việc cấp đổi thẻ Căn cước trong trường hợp này được thực hiện nhằm bảo đảm thông tin trên thẻ phù hợp với dữ liệu hộ tịch đã được cơ quan có thẩm quyền cập nhật.

Cụ thể, thủ tục đổi thẻ Căn cước sau khi thay đổi thông tin trong giấy khai sinh được thực hiện theo quy định tại Điều 24 Luật Căn cước công dân số 59/2014/QH13 theo nội dung hướng dẫn của bài viết.

2.2.1. Hồ sơ cần chuẩn bị

Người chuyển giới cần chuẩn bị những giấy tờ sau khi thực hiện thủ tục đổi thẻ:

• Tờ khai đề nghị cấp đổi thẻ Căn cước công dân theo mẫu do Bộ Công an ban hành;
• Chứng minh nhân dân hoặc thẻ Căn cước công dân đã được cấp trước đó, trong đó thể hiện thông tin về giới tính, họ tên hoặc chữ đệm cũ (nếu có thay đổi).

2.2.2. Cơ quan có thẩm quyền đổi thẻ Căn cước

Người chuyển giới có thể thực hiện thủ tục đổi thẻ tại các cơ quan sau:

• Cơ quan quản lý Căn cước công dân cấp huyện nơi cá nhân đăng ký thường trú hoặc tạm trú. Trường hợp thông tin của người yêu cầu đã được cập nhật trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và đã được cấp thẻ Căn cước công dân thì có thể lựa chọn địa điểm thực hiện thuận tiện;
• Thực hiện trực tuyến thông qua Cổng dịch vụ công của Bộ Công an hoặc Cổng dịch vụ công về dân cư theo hướng dẫn.

2.2.3. Trình tự và thời gian giải quyết

Theo Điều 25 Luật Căn cước công dân, thời hạn cấp đổi thẻ được quy định tùy theo khu vực mà công dân thực hiện thủ tục, cụ thể:

• Tại thành phố, thị xã: Không quá 07 ngày làm việc;
• Tại huyện miền núi vùng cao, biên giới, hải đảo: 20 ngày làm việc;
• Tại các khu vực còn lại: Không quá 15 ngày làm việc.

Trong quá trình thực hiện thủ tục, người chuyển giới cần phối hợp với cơ quan Công an để hoàn tất các công việc sau:

• Cơ quan Công an tiến hành tra cứu thông tin của công dân trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, tiếp nhận yêu cầu cấp đổi thẻ và cập nhật các đặc điểm nhận dạng. Đồng thời, thực hiện thu nhận vân tay, chụp ảnh chân dung, in phiếu thu nhận thông tin Căn cước công dân và phiếu cập nhật, chỉnh sửa thông tin theo quy định;
• Người đề nghị cấp đổi thẻ có trách nhiệm kiểm tra lại các thông tin được ghi nhận trên phiếu, sau đó ký xác nhận theo hướng dẫn của cán bộ Công an. Tiếp theo, thực hiện nghĩa vụ nộp lệ phí và nhận giấy hẹn trả kết quả.

Đến ngày hẹn, người chuyển giới đến cơ quan Công an để nhận thẻ Căn cước mới hoặc có thể đăng ký nhận thẻ thông qua dịch vụ chuyển phát đến địa chỉ đã cung cấp.

2.2.4. Lệ phí đổi thẻ phải nộp

Theo khoản 2 Điều 4 Thông tư 59/2019/TT-BTC, mức lệ phí đổi thẻ Căn cước công dân do thay đổi thông tin về chữ đệm, họ tên hoặc giới tính là 50.000 đồng/thẻ.

Ngoài giấy khai sinh và thẻ Căn cước, người chuyển giới có thể cần cập nhật thông tin tại những đơn vị đang quản lý hồ sơ cá nhân của mình để bảo đảm dữ liệu mới được sử dụng thống nhất.

Đối với một số loại giấy tờ và thông tin khác, cá nhân có thể thực hiện theo hướng dẫn sau:

• Thẻ ngân hàng: Người chuyển giới cần đến trực tiếp ngân hàng nơi mở tài khoản để yêu cầu cập nhật thông tin chủ tài khoản. Ngân hàng sẽ hướng dẫn các giấy tờ cần cung cấp và quy trình điều chỉnh tương ứng.
• Thông tin đăng ký thuế: Cá nhân cần thực hiện cập nhật thông tin đăng ký thuế theo thông tin nhân thân mới tại cơ quan thuế hoặc thông qua các phương thức điện tử được cơ quan thuế hỗ trợ.
• Thông tin thuê bao di động (SIM điện thoại): Người chuyển giới liên hệ với nhà mạng đang sử dụng để đề nghị điều chỉnh thông tin thuê bao, đồng thời cung cấp giấy tờ tùy thân mới theo yêu cầu của đơn vị cung cấp dịch vụ.