Hòa giải tranh chấp đất đai là một trong những phương thức được sử dụng để giải quyết mâu thuẫn liên quan đến quyền sử dụng đất. Theo quy định, có thể thực hiện hòa giải tự nguyện giữa các bên hoặc hòa giải tại UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp trong trường hợp pháp luật yêu cầu phải thực hiện thủ tục này trước khi đề nghị cơ quan có thẩm quyền giải quyết.

>>> Xem thêm: Danh sách các văn phòng công chứng gần nhất làm việc cả thứ 7 và chủ nhật.

1. Các hình thức hòa giải tranh chấp đất đai

Theo Điều 236 Luật Đất đai 2024, việc hòa giải khi phát sinh tranh chấp đất đai được quy định như sau:

“1. Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp tự tiến hành hòa giải, hòa giải tại cơ sở theo pháp luật về hòa giải ở cơ sở, hòa giải theo pháp luật về hòa giải thương mại hoặc thực hiện các cơ chế hòa giải khác theo quy định pháp luật.

2. Trước khi yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai theo quy định tại Điều 236 Luật Đất đai 2024, các bên tranh chấp phải tiến hành hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp.”

Từ quy định trên, có thể chia hòa giải tranh chấp đất đai thành 02 hình thức như sau:

– Hình thức 1: Hòa giải tự nguyện (được Nhà nước khuyến khích).

Khi xảy ra tranh chấp liên quan đến đất đai, các bên có thể tự thỏa thuận, hòa giải với nhau để tìm phương án giải quyết. Ngoài ra, các bên cũng có thể lựa chọn hòa giải tại cơ sở thông qua hòa giải viên theo quy định của pháp luật về hòa giải ở cơ sở.

Thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai

– Hình thức 2: Hòa giải bắt buộc tại UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp.

Việc hòa giải tại UBND cấp xã được xem là bước bắt buộc trước khi yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp trong những trường hợp luật định. Nếu bỏ qua thủ tục này, khi người dân nộp đơn khởi kiện, Tòa án có thể trả lại đơn do chưa đáp ứng điều kiện khởi kiện; tương tự, UBND cấp huyện hoặc UBND cấp tỉnh có thể từ chối tiếp nhận đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp dù vụ việc thuộc thẩm quyền của mình.

Nội dung này được quy định cụ thể tại khoản 2 Điều 236 Luật Đất đai 2024.

2. Thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai

Căn cứ Điều 235 Luật Đất đai 2024 và Điều 105 Nghị định 102/2024/NĐ-CP, người dân có thể thực hiện thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai theo trình tự dưới đây:

2.1. Hồ sơ cần chuẩn bị

Người yêu cầu hòa giải cần chuẩn bị các giấy tờ sau:

  • Đơn yêu cầu hòa giải tranh chấp đất đai (bản chính).
  • Các tài liệu, giấy tờ liên quan đến quá trình sử dụng đất (bản công chứng hoặc chứng thực).

>>> Xem thêm: Công chứng ủy quyền mua bán nhà đất được thực hiện qua mấy bước?

2.2. Các bước thực hiện

– Bước 1: Nộp đơn yêu cầu hòa giải tranh chấp

Người có yêu cầu thực hiện thủ tục hòa giải nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai tại UBND cấp xã nơi có thửa đất đang tranh chấp.

– Bước 2: Tiếp nhận và xử lý đơn

Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận đơn, UBND cấp xã có trách nhiệm thông báo cho các bên tranh chấp và Văn phòng đăng ký đất đai hoặc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai nơi có đất về việc tiếp nhận, thụ lý yêu cầu hòa giải.

Nếu không thụ lý hồ sơ thì UBND cấp xã phải có thông báo bằng văn bản, đồng thời nêu rõ nguyên nhân, lý do không thụ lý.

– Bước 3: Kiểm tra, xác minh vụ việc

UBND cấp xã tiến hành xác minh nguyên nhân làm phát sinh tranh chấp; đồng thời thu thập, kiểm tra các giấy tờ, tài liệu do các bên cung cấp liên quan đến nguồn gốc đất, quá trình quản lý, sử dụng và hiện trạng của thửa đất đang tranh chấp.

Thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai

– Bước 4: Thành lập Hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai

Chủ tịch UBND cấp xã ra quyết định thành lập Hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai. Thành phần Hội đồng gồm:

  • Chủ tịch Hội đồng: Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch UBND cấp xã.
  • Đại diện Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã.
  • Công chức thực hiện nhiệm vụ địa chính.
  • Người đã sinh sống lâu năm tại địa phương và hiểu rõ về nguồn gốc, quá trình sử dụng thửa đất, nếu có.
  • Đại diện các tổ chức, cá nhân khác có liên quan như đại diện cộng đồng dân cư; người có uy tín tại địa phương; người có kiến thức pháp luật; già làng; người biết rõ diễn biến vụ việc; công chức Tư pháp – Hộ tịch cấp xã; đại diện Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp xã…

– Bước 5: Tổ chức phiên họp hòa giải

Cuộc họp hòa giải phải có sự tham gia của các bên đang tranh chấp, các thành viên Hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ việc.

Cuộc hòa giải chỉ được tiến hành khi các bên tranh chấp đều có mặt. Nếu một trong các bên vắng mặt đến lần thứ 02 thì việc hòa giải được xác định là không thành.

– Bước 6: Lập biên bản hòa giải thành hoặc không thành

+ Trường hợp hòa giải thành:

Sau khi kết thúc cuộc họp, kết quả hòa giải phải được lập thành biên bản. Biên bản hòa giải cần thể hiện các nội dung chủ yếu gồm:

  • Thời gian và địa điểm tổ chức hòa giải.
  • Thành phần những người tham gia cuộc họp.
  • Tóm tắt diễn biến và nội dung tranh chấp, trong đó nêu rõ nguồn gốc, thời điểm sử dụng đất đang tranh chấp và nguyên nhân phát sinh tranh chấp theo kết quả xác minh.
  • Ý kiến của Hội đồng hòa giải.
  • Nội dung mà các bên tranh chấp đã thống nhất hoặc những nội dung chưa đạt được sự thống nhất.

Biên bản hòa giải phải có chữ ký của Chủ tịch Hội đồng, các bên tranh chấp và những thành viên tham gia hòa giải; đồng thời phải được đóng dấu của UBND cấp xã.

Nếu biên bản hòa giải có từ 02 trang trở lên thì các bên phải ký vào từng trang, UBND cấp xã đóng dấu và giao 01 bản cho mỗi bên tranh chấp, đồng thời lưu 01 bản tại UBND cấp xã.

+ Trường hợp hòa giải không thành:

UBND cấp xã hướng dẫn các bên thực hiện thủ tục gửi đơn đến cơ quan có thẩm quyền tiếp theo để yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai theo quy định pháp luật.

Lưu ý: Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày lập biên bản hòa giải thành, nếu một trong các bên có ý kiến bằng văn bản khác với nội dung đã được thống nhất thì Chủ tịch UBND cấp xã phối hợp với Hội đồng hòa giải tổ chức lại cuộc họp để xem xét nội dung bổ sung và lập lại biên bản hòa giải.

Thời hạn giải quyết: Không quá 30 ngày kể từ ngày UBND cấp xã nhận được đơn yêu cầu hòa giải tranh chấp đất đai.

Lệ phí: Trường hợp phát sinh kinh phí thì việc hỗ trợ, chi phí phục vụ công tác hòa giải tranh chấp đất đai được thực hiện theo quy định của pháp luật về phí, lệ phí và các văn bản hướng dẫn có liên quan.

>>> Có thể bạn quan tâm: Trường hợp nào được miễn tất cả các loại thuế phí khi làm dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh cho căn hộ chung cư năm 2026.

Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai năm 2026.”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

  1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
  2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
  3. Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
  4. Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
  5. Xem thêm…
  • Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
  • Hotline: 0966.22.7979
  • Email: ccnguyenhue165@gmail.com

XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:

>>> Văn phòng công chứng gần nhất có cung cấp dịch vụ công chứng lưu động không?

>>> Thủ tục công chứng hợp đồng mua bán xe được thực hiện qua mấy bước?

>>> Các văn phòng công chứng tại quận Ba Đình có công chứng ngoài giờ hành chính không?

>>> Di chúc không công chứng có hiệu lực pháp lý hay không? Thủ tục làm sổ đỏ thừa kế nhanh chóng hàng đầu Hà Nội.

>>> Bị mất hợp đồng mua bán nhà chung cư, phải làm gì?