Một trong những nét đặc trưng trong văn hóa ứng xử của người Việt chính là hệ thống danh xưng trong gia đình với sự phân định rất rõ ràng về vai vế, thứ bậc. Trong đó, khái niệm “cháu đích tôn” thường được nhắc đến khá nhiều. Vậy cháu đích tôn là ai? Trong vấn đề thừa kế tài sản, người này có được ưu tiên hơn so với các thành viên khác hay không? Hãy cùng Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ tìm hiểu thông tin qua bài viết dưới đây.

>>> Xem thêm: Người nhận thừa kế đất có phải nộp thuế không?

1. Cháu đích tôn là gì và trách nhiệm của cháu đích tôn

1.1 Khái niệm cháu đích tôn

Theo cách hiểu phổ biến trong các tài liệu ngôn ngữ học, “cháu đích tôn” được dùng để chỉ người cháu trai trưởng bên nội, tức con trai của người con trai trưởng trong gia đình. Trong truyền thống Việt Nam, đây là người được xem là đại diện kế thừa dòng họ, giữ vai trò quan trọng trong việc duy trì nề nếp gia đình.

Theo phong tục lâu đời, cháu đích tôn thường được kỳ vọng sẽ trở thành người gánh vác trách nhiệm lớn trong họ tộc, từ việc duy trì truyền thống đến chăm lo các công việc chung. Trong trường hợp con trưởng không có con trai, vị trí này có thể được chuyển sang con trai của người con thứ kế tiếp theo thứ tự tuổi.

Danh xưng này có thể được chuyển giao qua các thế hệ, nghĩa là khi người đi trước qua đời, người cháu trai kế tiếp sẽ tiếp tục đảm nhận vai trò đó, bất kể các thành viên khác trong gia đình vẫn còn.

Cháu đích tôn

1.2 Trách nhiệm của cháu đích tôn

Vai trò của cháu đích tôn không chỉ mang tính danh xưng mà còn gắn liền với trách nhiệm cụ thể trong gia đình. Người này thường là người đứng ra tổ chức việc thờ cúng tổ tiên, thực hiện các nghi lễ vào dịp lễ, Tết, giỗ chạp.

Bên cạnh đó, cháu đích tôn còn được xem là người thể hiện sự hiếu kính đối với ông bà, tổ tiên, đồng thời có tiếng nói trong những vấn đề quan trọng của gia đình, dòng họ. Chính vì vậy, họ thường được kỳ vọng có sự trưởng thành, hiểu biết và có khả năng điều phối công việc chung.

2. Cháu đích tôn có thể là con gái không?

Theo quan niệm truyền thống, cháu đích tôn phải là nam giới, bởi gắn liền với tư tưởng nối dõi tông đường. Do đó, trong cách hiểu cũ, con gái không được xem là cháu đích tôn.

Tuy nhiên, quan điểm này hiện nay đang dần thay đổi theo xu hướng bình đẳng giới. Pháp luật hiện hành không có bất kỳ quy định nào phân biệt giữa nam và nữ trong quyền và nghĩa vụ gia đình. Dù là con trai hay con gái, các thành viên đều có trách nhiệm chăm sóc, phụng dưỡng và được hưởng quyền lợi như nhau.

Cháu đích tôn thừa kế

>>>Xem thêm: Công chứng thừa kế di sản là gì? Thủ tục công chứng văn bản thừa kế di sản

3. Cháu đích tôn có được ưu tiên trong thừa kế không?

3.1 Thừa kế theo pháp luật

Theo quy định của pháp luật hiện hành, không có điều khoản nào xác định cháu đích tôn được hưởng phần di sản nhiều hơn so với những người thừa kế khác. Việc phân chia di sản được thực hiện theo thứ tự hàng thừa kế và nguyên tắc chia đều giữa những người cùng hàng.

Trong đó, cháu (bao gồm cả cháu đích tôn) thường thuộc hàng thừa kế thứ hai, nếu người để lại di sản là ông bà. Điều này có nghĩa là họ chỉ được hưởng thừa kế khi không còn ai ở hàng thừa kế thứ nhất hoặc thuộc các trường hợp đặc biệt theo quy định.

Ngoài ra, pháp luật cũng quy định về thừa kế thế vị. Theo đó, nếu cha hoặc mẹ của cháu mất trước hoặc cùng thời điểm với người để lại di sản, thì cháu có thể nhận phần tài sản mà cha hoặc mẹ mình đáng lẽ được hưởng.

3.2 Thừa kế theo di chúc

Trong trường hợp có di chúc, việc phân chia tài sản sẽ phụ thuộc vào ý chí của người lập di chúc. Nếu người để lại tài sản quyết định dành phần lớn hoặc toàn bộ di sản cho cháu đích tôn thì điều này hoàn toàn hợp pháp.

Do đó, quyền lợi của cháu đích tôn trong trường hợp này không xuất phát từ vị trí trong gia đình mà phụ thuộc vào nội dung của di chúc.

Kết luận

Có thể thấy, “cháu đích tôn” là một khái niệm mang đậm yếu tố văn hóa, truyền thống hơn là giá trị pháp lý. Dù giữ vai trò quan trọng trong gia đình theo quan niệm xưa, nhưng theo quy định pháp luật hiện hành, cháu đích tôn không có quyền thừa kế cao hơn các thành viên khác. Quyền lợi về tài sản vẫn được xác định dựa trên quy định pháp luật hoặc theo ý chí của người để lại di sản.

>>> Xem thêm: Phí công chứng hợp đồng chuyển nhượng mua bán nhà đất hết bao nhiêu tiền?

Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Cháu đích tôn là gì? Có được ưu tiên thừa kế tài sản không?”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

  1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
  2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
  3. Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
  4. Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
  5. Xem thêm…
  • Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
  • Hotline: 0966.22.7979
  • Email: ccnguyenhue165@gmail.com

XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:

>>> Khi nào được công chứng tại nhà? Tại Hà Nội, có văn phòng công chứng nào cung cấp dịch vụ công chứng tại nhà không?

>>> Dịch vụ công chứng giấy tờ nhanh chóng, chính xác tại Hà Nội

>>> Văn phòng công chứng thứ 7 chủ nhật hỗ trợ công chứng và cung cấp dịch vụ sổ đỏ

>>> Công chứng di chúc bằng văn bản có mất nhiều phí không?

>>> Công ty dưới 10 lao động có phải đóng phí công đoàn 1% không?