Di chúc chung vợ chồng là một hình thức lập di chúc được nhiều cặp vợ chồng lựa chọn nhằm định đoạt tài sản chung một cách thống nhất. Việc hiểu rõ quy định pháp luật, cũng như ưu và nhược điểm của loại di chúc này sẽ giúp các bên chủ động hơn trong việc bảo vệ quyền lợi và hạn chế tranh chấp phát sinh. Trong bối cảnh pháp luật hiện hành có nhiều điểm thay đổi, việc nắm chắc nội dung liên quan là rất cần thiết.

>>> Xem thêm: Điều kiện sang tên sổ đỏ nhanh theo quy định hiện hành.

I. Khái niệm Di chúc chung vợ chồng theo quy định pháp luật

1. Di chúc chung vợ chồng là gì

Di chúc là sự thể hiện ý chí cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Tuy nhiên, đối với vợ chồng, trước đây pháp luật có ghi nhận hình thức lập di chúc chung để định đoạt tài sản chung.

Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015, pháp luật hiện hành không còn quy định cụ thể về hình thức di chúc chung của vợ chồng như trước đây. Điều này đồng nghĩa với việc mỗi cá nhân phải tự lập di chúc riêng để định đoạt phần tài sản thuộc quyền sở hữu của mình.

Di chúc chung vợ chồng

2. Căn cứ pháp lý liên quan

  • Điều 609 Bộ luật Dân sự 2015: Quy định về quyền lập di chúc của cá nhân
  • Điều 612 Bộ luật Dân sự 2015: Quy định về di sản
  • Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015: Quy định về di chúc hợp pháp

Như vậy, pháp luật hiện hành đề cao quyền định đoạt tài sản mang tính cá nhân, không khuyến khích việc lập di chúc chung như trước đây.

>>> Xem thêm: Vì sao có nên công chứng di chúc không để tránh tranh chấp?

II. Quy định về hiệu lực của Di chúc chung vợ chồng

1. Trường hợp di chúc được lập trước năm 2017

Đối với các trường hợp đã lập trước khi Bộ luật Dân sự 2015 có hiệu lực, nội dung di chúc vẫn có thể được công nhận nếu đáp ứng điều kiện hợp pháp tại thời điểm lập.

2. Điều kiện để di chúc có hiệu lực

Theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015, một di chúc hợp pháp cần đáp ứng:

  • Người lập minh mẫn, sáng suốt
  • Không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép
  • Nội dung không vi phạm điều cấm của luật
  • Hình thức phù hợp quy định pháp luật

Trong trường hợp hai vợ chồng cùng lập di chúc nhưng không đảm bảo các điều kiện này, văn bản có thể bị tuyên vô hiệu toàn bộ hoặc một phần.

III. Ưu điểm của Di chúc chung vợ chồng

1. Thống nhất ý chí định đoạt tài sản

Việc lập chung giúp hai bên dễ dàng thống nhất việc phân chia tài sản, tránh mâu thuẫn giữa các thành viên trong gia đình.

2. Tiết kiệm thời gian và chi phí

Thay vì lập hai văn bản riêng biệt, vợ chồng có thể cùng thể hiện ý chí trong một văn bản duy nhất, giảm thủ tục hành chính.

3. Hạn chế tranh chấp nội bộ

Khi tài sản được định đoạt rõ ràng từ trước, các tranh chấp về thừa kế có thể được hạn chế đáng kể.

>>> Xem thêm: Chi phí dịch thuật công chứng mới nhất.

IV. Nhược điểm của Di chúc chung vợ chồng

1. Khó sửa đổi, bổ sung

Do liên quan đến ý chí của cả hai người, việc sửa đổi cần có sự đồng thuận của cả vợ và chồng, gây bất tiện trong thực tế.

2. Phụ thuộc vào thời điểm phát sinh hiệu lực

Thông thường, loại di chúc này chỉ có hiệu lực khi cả hai người đều qua đời, dẫn đến việc tài sản không thể được phân chia kịp thời.

3. Không còn phù hợp với pháp luật hiện hành

Pháp luật hiện nay không quy định cụ thể về hình thức này, do đó tiềm ẩn rủi ro pháp lý nếu áp dụng không đúng.

V. Ví dụ minh họa thực tế di chúc chung vợ chồng

Vợ chồng A và B có tài sản chung là một căn nhà trị giá 3 tỷ đồng. Năm 2016, hai người lập một văn bản chung để lại toàn bộ tài sản cho con trai.

Năm 2022, người chồng qua đời, người vợ muốn thay đổi nội dung để chia lại tài sản cho cả hai người con. Tuy nhiên, do văn bản ban đầu được lập chung, việc thay đổi gặp khó khăn và có thể phát sinh tranh chấp giữa các bên liên quan.

Trường hợp này cho thấy việc sử dụng hình thức lập chung có thể gây vướng mắc khi hoàn cảnh thay đổi.

Di chúc chung vợ chồng

VI. Lưu ý khi lập di chúc chung vợ chồng

1. Nên cân nhắc lập di chúc riêng

Mỗi người nên lập di chúc riêng để đảm bảo quyền định đoạt tài sản cá nhân theo đúng quy định pháp luật hiện hành.

2. Xác định rõ tài sản chung và riêng

Việc phân định rõ ràng giúp tránh nhầm lẫn khi thực hiện phân chia di sản.

3. Tham khảo ý kiến chuyên môn

Người lập di chúc nên tham khảo ý kiến của luật sư hoặc công chứng viên để đảm bảo tính hợp pháp và hạn chế rủi ro.

>>> Xem thêm: Công chứng ủy quyền là gì và khi nào cần thực hiện?

>>> Xem thêm: Vì sao người dân “đổ xô” đi làm Căn cước công dân gắn chip?

Kết luận

Di chúc chung vợ chồng từng là một hình thức phổ biến trong thực tiễn nhưng hiện nay không còn được quy định rõ trong pháp luật. Việc nắm rõ ưu điểm, nhược điểm và các quy định liên quan sẽ giúp cá nhân lựa chọn phương án phù hợp khi định đoạt tài sản. Trong bối cảnh pháp luật đề cao quyền cá nhân, việc lập di chúc riêng vẫn là giải pháp an toàn và hiệu quả hơn để đảm bảo quyền lợi và tránh tranh chấp về sau.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

  1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
  2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
  3. Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
  4. Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
  5. Xem thêm…
  • Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
  • Hotline: 0966.22.7979
  • Email: ccnguyenhue165@gmail.com