Công chứng hợp đồng bị đình chỉ bởi cơ quan nhà nước
Trong thực tiễn giao dịch, không hiếm trường hợp hợp đồng đã được công chứng hợp lệ nhưng sau đó bị cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành quyết định đình chỉ thực hiện do liên quan đến quản lý đất đai, đầu tư, xây dựng hoặc xử lý vi phạm hành chính. Khi đó, thời điểm công chứng trở thành yếu tố trung tâm để đánh giá giá trị pháp lý của hợp đồng, xác định phạm vi quyền – nghĩa vụ của các bên và làm rõ trách nhiệm phát sinh. Việc hiểu không đầy đủ mối quan hệ giữa thời điểm công chứng và thời điểm ban hành quyết định đình chỉ dễ dẫn đến nhầm lẫn về hiệu lực hợp đồng hoặc quyền yêu cầu bồi thường. Bài viết này phân tích toàn diện các vấn đề pháp lý đặt ra trong tình huống hợp đồng bị đình chỉ bởi cơ quan nhà nước.
Cơ sở pháp lý về thời điểm công chứng và quyết định đình chỉ
Theo Luật Công chứng 2024:
“Văn bản công chứng có hiệu lực kể từ thời điểm được công chứng viên ký và đóng dấu của tổ chức hành nghề công chứng, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác.” — “Điều 5 Luật Công chứng 2024”
Trong khi đó, theo Bộ luật Dân sự 2015:
“Hợp đồng có thể bị đình chỉ thực hiện theo thỏa thuận của các bên hoặc theo quy định của pháp luật.” — “Điều 423 Bộ luật Dân sự 2015”
Như vậy, thời điểm công chứng và thời điểm đình chỉ hợp đồng là hai mốc pháp lý độc lập, có ý nghĩa và hệ quả pháp lý khác nhau.
Bản chất pháp lý của việc đình chỉ hợp đồng bởi cơ quan nhà nước
Đình chỉ không đồng nghĩa với vô hiệu
Trong nhiều trường hợp, cơ quan nhà nước ban hành quyết định đình chỉ:
Đình chỉ thi công dự án;
Đình chỉ giao dịch do vi phạm điều kiện pháp lý;
Đình chỉ thực hiện hợp đồng trong giai đoạn kiểm tra, thanh tra.
Việc đình chỉ này không mặc nhiên làm hợp đồng vô hiệu, nếu tại thời điểm công chứng:
Các bên có đầy đủ năng lực hành vi dân sự;
Ý chí tự nguyện;
Nội dung và hình thức không trái pháp luật.
Thời điểm công chứng vì vậy vẫn có giá trị chứng minh sự tồn tại hợp pháp của giao dịch trước khi bị đình chỉ.
Phân định trách nhiệm giữa các bên và công chứng viên
Nếu tại thời điểm công chứng:
Không có dấu hiệu pháp lý cho thấy hợp đồng sẽ bị đình chỉ;
Hồ sơ đầy đủ, hợp lệ;
thì công chứng viên không phải chịu trách nhiệm đối với hậu quả phát sinh do quyết định hành chính ban hành sau đó.
Ngược lại, nếu dấu hiệu đình chỉ đã tồn tại nhưng không được làm rõ, thời điểm công chứng sẽ là căn cứ để xem xét trách nhiệm nghề nghiệp.
Ví dụ thực tiễn
Một hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất được công chứng ngày 10/3. Đến ngày 25/3, UBND cấp huyện ban hành quyết định đình chỉ việc chuyển nhượng do khu đất nằm trong diện rà soát thu hồi phục vụ dự án công cộng.
Trong trường hợp này:
Hợp đồng vẫn được xác lập hợp pháp tại thời điểm công chứng;
Việc đình chỉ chỉ làm tạm ngừng thực hiện;
Thời điểm công chứng là căn cứ xác định giao dịch phát sinh trước quyết định hành chính.
Một số lưu ý pháp lý quan trọng
Không đồng nhất đình chỉ hợp đồng với vô hiệu hợp đồng;
Cần phân biệt rõ thời điểm công chứng và thời điểm ban hành quyết định đình chỉ;
Nên ghi nhận điều khoản xử lý rủi ro hành chính trong hợp đồng;
Công chứng viên cần thận trọng khi giao dịch liên quan đến tài sản đang trong diện kiểm soát.
Kết luận
Thời điểm công chứng khi hợp đồng bị đình chỉ bởi cơ quan nhà nước là mốc pháp lý then chốt để đánh giá hiệu lực giao dịch, xác định trách nhiệm và phân bổ rủi ro giữa các bên. Việc hiểu đúng bản chất của đình chỉ và giá trị pháp lý của thời điểm công chứng giúp tránh cách nhìn cực đoan coi hợp đồng đã công chứng là “mất giá trị” khi có quyết định hành chính can thiệp. Tiếp cận vấn đề một cách hệ thống và thận trọng là điều kiện cần thiết để bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
