Công chứng hợp đồng tặng cho: Hiệu lực từ thời điểm nào?

Hợp đồng tặng cho tài sản là một giao dịch dân sự phổ biến, đặc biệt trong quan hệ gia đình và giữa những người có quan hệ thân thích. Tuy nhiên, trên thực tế không ít tranh chấp phát sinh do các bên hiểu sai hoặc xem nhẹ thời điểm công chứng trong hợp đồng tặng cho tài sản, dẫn đến nhầm lẫn về hiệu lực pháp lý, thời điểm chuyển quyền sở hữu và trách nhiệm của các bên. Việc phân tích đúng vai trò của thời điểm công chứng có ý nghĩa quan trọng trong việc phòng ngừa rủi ro pháp lý và bảo đảm an toàn cho giao dịch tặng cho.

>>> Xem thêm: Hãy tham khảo danh sách giấy tờ cần thiết trước khi công chứng để tránh thiếu sót.

1. Khái quát về hợp đồng tặng cho tài sản theo pháp luật dân sự và việc công chứng tặng cho

1.1. Khái niệm hợp đồng tặng cho tài sản

Theo Điều 457 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng tặng cho tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên tặng cho giao tài sản của mình và chuyển quyền sở hữu cho bên được tặng cho mà không yêu cầu đền bù, còn bên được tặng cho đồng ý nhận.

Hợp đồng tặng cho có thể là:

1. Tặng cho động sản

2. Tặng cho bất động sản

3. Tặng cho có điều kiện hoặc không có điều kiện

1.2. Yêu cầu về hình thức của hợp đồng tặng cho

Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 và pháp luật chuyên ngành:

1. Hợp đồng tặng cho bất động sản phải được lập thành văn bản và công chứng hoặc chứng thực

2. Hợp đồng tặng cho động sản chỉ phải công chứng khi pháp luật có quy định hoặc các bên có thỏa thuận

Như vậy, trong nhiều trường hợp, công chứng là điều kiện bắt buộc để hợp đồng tặng cho có hiệu lực pháp lý.

2. Thời điểm công chứng tặng cho tài sản là gì

2.1. Xác định thời điểm công chứng

Thời điểm công chứng là thời điểm công chứng viên ký và đóng dấu của tổ chức hành nghề công chứng vào văn bản hợp đồng tặng cho, sau khi đã kiểm tra đầy đủ điều kiện công chứng theo Luật Công chứng 2014.

Thời điểm này được ghi nhận cụ thể trong:

1. Văn bản công chứng

2. Sổ công chứng

3. Hồ sơ công chứng lưu trữ

2.2. Phân biệt thời điểm ký kết và thời điểm công chứng tặng cho

Trong thực tiễn, các bên thường ký hợp đồng tặng cho trước rồi mới thực hiện công chứng. Cần phân biệt rõ:

1. Thời điểm ký kết là thời điểm các bên ký vào dự thảo hợp đồng

2. Thời điểm công chứng là thời điểm hợp đồng được xác nhận hợp pháp bởi công chứng viên

Đối với hợp đồng tặng cho thuộc diện bắt buộc công chứng, thời điểm công chứng mới là mốc pháp lý quan trọng quyết định hiệu lực của hợp đồng.

>>> Xem thêm: Bạn đang cần sang tên sổ đỏ nhanh để kịp tiến độ? Dịch vụ làm sổ hồng sẽ giúp bạn giải quyết.

3. Vai trò của thời điểm công chứng tặng cho

3.1. Thời điểm công chứng quyết định hiệu lực pháp lý

Theo Điều 459 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng tặng cho bất động sản có hiệu lực kể từ thời điểm được công chứng hoặc đăng ký, nếu pháp luật có quy định.

Điều này đồng nghĩa với việc:

1. Hợp đồng tặng cho bất động sản chưa công chứng thì chưa có hiệu lực

2. Việc giao tài sản hoặc thỏa thuận miệng không làm phát sinh hiệu lực pháp lý

3. Thời điểm ký trước không thay thế được thời điểm công chứng

3.2. Hệ quả pháp lý nếu xác định sai thời điểm công chứng

Việc xác định sai thời điểm công chứng có thể dẫn đến:

1. Hợp đồng bị tuyên vô hiệu về hình thức

2. Bên được tặng cho không được công nhận quyền sở hữu

3. Phát sinh tranh chấp với người thứ ba có quyền lợi liên quan

4. Thời điểm công chứng tặng cho và thời điểm chuyển quyền sở hữu tài sản

4.1. Quan hệ giữa công chứng và chuyển quyền sở hữu

Theo Điều 458 Bộ luật Dân sự 2015:

1. Đối với bất động sản, quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng đất chỉ chuyển sang bên được tặng cho kể từ thời điểm đăng ký theo quy định

2. Công chứng là điều kiện bắt buộc trước khi đăng ký

Như vậy, thời điểm công chứng:

1. Là tiền đề để thực hiện thủ tục đăng ký

2. Không phải lúc nào cũng trùng với thời điểm chuyển quyền

3. Có vai trò xác lập hiệu lực của hợp đồng để làm căn cứ đăng ký

4.2. Ý nghĩa trong trường hợp có nhiều giao dịch phát sinh

Nếu tài sản được tặng cho nhiều lần hoặc phát sinh tranh chấp:

1. Hợp đồng được công chứng hợp pháp trước sẽ được ưu tiên xem xét

2. Hợp đồng chưa công chứng có nguy cơ không được công nhận

3. Thời điểm công chứng là căn cứ xác định ý chí tự nguyện của các bên

>>> Xem thêm: Làm việc cả tuần vẫn có thể công chứng dễ dàng tại Văn phòng công chứng thứ 7 chủ nhật.

5. Thời điểm công chứng trong giải quyết tranh chấp hợp đồng tặng cho

5.1. Thời điểm công chứng là căn cứ xét xử quan trọng

Khi giải quyết tranh chấp, Tòa án thường căn cứ vào:

1. Thời điểm công chứng hợp đồng tặng cho

2. Việc đáp ứng điều kiện về hình thức

3. Năng lực hành vi dân sự của các bên tại thời điểm công chứng

Hợp đồng tặng cho được công chứng hợp pháp có giá trị chứng cứ và không phải chứng minh lại nội dung, trừ trường hợp bị tuyên vô hiệu.

5.2. Vai trò của hồ sơ công chứng lưu trữ

Hồ sơ công chứng lưu trữ thể hiện:

1. Trình tự công chứng

2. Giấy tờ pháp lý của tài sản

3. Ý chí tự nguyện của các bên

Đây là căn cứ quan trọng để xác định:

1. Có hay không hành vi ép buộc, lừa dối

2. Thời điểm giao dịch được xác lập hợp pháp

3. Trách nhiệm pháp lý của các bên liên quan

6. Ví dụ minh họa thực tế

Ông A lập giấy tay tặng cho con trai là anh B một thửa đất và hai bên ký vào tháng 1 năm 2023 nhưng chưa công chứng. Đến tháng 6 năm 2023, ông A tiếp tục thế chấp thửa đất này cho ngân hàng và hợp đồng thế chấp được công chứng, đăng ký hợp pháp.

Sau đó, anh B yêu cầu công nhận quyền sử dụng đất theo giấy tặng cho. Tòa án xác định:

1. Hợp đồng tặng cho chưa được công chứng nên chưa có hiệu lực

2. Thời điểm công chứng hợp đồng thế chấp phát sinh hiệu lực pháp lý trước

3. Quyền của ngân hàng được ưu tiên bảo vệ

7. Kết luận

Thời điểm công chứng trong hợp đồng tặng cho tài sản giữ vai trò then chốt trong việc xác định hiệu lực pháp lý của giao dịch, là cơ sở để đăng ký quyền sở hữu và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bên được tặng cho. Việc hiểu đúng và tuân thủ đúng quy định về thời điểm công chứng giúp hạn chế tối đa tranh chấp, đồng thời bảo đảm tính an toàn và minh bạch cho các giao dịch tặng cho tài sản trong thực tiễn.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Công chứng mua bán qua ủy quyền có hợp pháp không? Cách phòng tránh tranh chấp phát sinh khi mua bán qua ủy quyền.

>>> Theo quy định của pháp luật, phí công chứng sao y bản chính tối đa là bao nhiêu?

>>> Dịch vụ sổ đỏ nhanh, uy tín tại Hà Nội

>>> Công chứng vượt thẩm quyền: Văn bản có bị hủy không?

>>> Có được công chứng hợp đồng đặt cọc nhà đất cho tài sản hình thành trong tương lai?

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com