Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, ngày càng nhiều giao dịch dân sự, kinh doanh, nhà đất có sự tham gia của người nước ngoài, tài sản ở nước ngoài hoặc pháp luật nước ngoài được áp dụng. Các giao dịch này thường được lập dưới hình thức văn bản công chứng. Tuy nhiên, khi phát sinh tranh chấp, không ít trường hợp đặt ra yêu cầu hủy văn bản công chứng có yếu tố nước ngoài. Vậy căn cứ hủy là gì, áp dụng pháp luật nào và Tòa án Việt Nam có thẩm quyền hay không?
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng có làm việc ngoài giờ hành chính hay không?
1. Thế nào là văn bản công chứng có yếu tố nước ngoài
Theo pháp luật Việt Nam, văn bản công chứng có yếu tố nước ngoài là văn bản công chứng thuộc một trong các trường hợp:
-
Có ít nhất một bên là người nước ngoài hoặc pháp nhân nước ngoài;
-
Tài sản giao dịch nằm ở nước ngoài;
-
Quan hệ dân sự được xác lập, thay đổi, chấm dứt theo pháp luật nước ngoài;
-
Văn bản được lập bằng ngôn ngữ nước ngoài hoặc cần phiên dịch.
Khi các văn bản này bị yêu cầu hủy, vấn đề pháp lý trở nên phức tạp hơn so với giao dịch thuần túy trong nước.
2. Hủy văn bản công chứng yếu tố nước ngoài có được không
Câu trả lời là CÓ, nếu có đủ căn cứ pháp luật.
Theo Luật Công chứng 2014, văn bản công chứng không đương nhiên hợp pháp tuyệt đối. Nếu việc công chứng vi phạm điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự hoặc vi phạm nghiêm trọng trình tự, thủ tục công chứng, thì Tòa án có quyền tuyên hủy văn bản công chứng, kể cả văn bản có yếu tố nước ngoài.
👉 Yếu tố nước ngoài không loại trừ khả năng bị hủy, mà chỉ làm phát sinh thêm vấn đề về xung đột pháp luật và thẩm quyền.
>>> Xem thêm: Dịch vụ sang tên sổ đỏ trọn gói, uy tín, cam kết không phát sinh chi phí bất hợp lý

3. Các căn cứ hủy văn bản công chứng có yếu tố nước ngoài
3.1. Vi phạm điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự
Theo Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch vô hiệu nếu:
-
Chủ thể không có năng lực hành vi dân sự phù hợp;
-
Không tự nguyện (bị lừa dối, ép buộc);
-
Mục đích, nội dung vi phạm điều cấm của luật;
-
Hình thức không đúng quy định.
Nếu các vi phạm này xảy ra trong giao dịch có yếu tố nước ngoài, thì đây là căn cứ hủy văn bản công chứng yếu tố nước ngoài.
3.2. Áp dụng sai pháp luật nước ngoài
Trong nhiều giao dịch, các bên thỏa thuận áp dụng pháp luật nước ngoài. Nếu:
-
Pháp luật nước ngoài được áp dụng sai;
-
Áp dụng trái với nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam;
-
Không chứng minh được nội dung pháp luật nước ngoài;
thì văn bản công chứng có thể bị tuyên vô hiệu.
3.3. Vi phạm quy định về ngôn ngữ, phiên dịch
Theo Luật Công chứng:
-
Văn bản công chứng phải được lập bằng tiếng Việt;
-
Nếu có tiếng nước ngoài, phải có bản dịch và người phiên dịch đủ điều kiện.
Việc:
-
Phiên dịch sai nội dung;
-
Người phiên dịch không đủ tư cách;
-
Không đọc lại, giải thích rõ cho người nước ngoài;
có thể là căn cứ để hủy văn bản công chứng.
3.4. Công chứng vượt thẩm quyền
Công chứng viên Việt Nam không được công chứng các giao dịch:
-
Liên quan trực tiếp đến bất động sản ở nước ngoài;
-
Thuộc thẩm quyền riêng của cơ quan nước ngoài;
Nếu vẫn công chứng thì văn bản đó có thể bị hủy do trái thẩm quyền.
4. Thẩm quyền giải quyết yêu cầu hủy văn bản công chứng yếu tố nước ngoài
Theo Luật Công chứng 2014 và Bộ luật Tố tụng dân sự 2015:
-
Tòa án nhân dân Việt Nam có thẩm quyền tuyên hủy văn bản công chứng;
-
Thẩm quyền theo lãnh thổ thường thuộc TAND cấp tỉnh;
-
Tòa án xem xét cả yếu tố xung đột pháp luật và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
5. Hậu quả pháp lý khi hủy văn bản công chứng yếu tố nước ngoài
Khi văn bản bị hủy:
-
Giao dịch được coi là vô hiệu từ thời điểm xác lập;
-
Các bên hoàn trả cho nhau những gì đã nhận;
-
Bên có lỗi phải bồi thường thiệt hại (nếu có);
-
Quyền, nghĩa vụ liên quan đến người thứ ba được xem xét riêng.
Đối với giao dịch xuyên biên giới, việc thi hành hậu quả pháp lý có thể cần ủy thác tư pháp quốc tế.
>>> Xem thêm: Dịch vụ công chứng lấy ngay tại văn phòng công chứng Hà Nội

6. Tình huống minh họa thực tế
Một người nước ngoài ký hợp đồng mua căn hộ tại Việt Nam, hợp đồng được công chứng. Sau đó, phát hiện người này không thuộc đối tượng được sở hữu nhà ở tại Việt Nam theo quy định pháp luật tại thời điểm giao dịch.
Tòa án xác định: đối tượng giao dịch không hợp pháp, nội dung vi phạm điều cấm của luật Việt Nam, nên tuyên hủy văn bản công chứng có yếu tố nước ngoài, các bên hoàn trả cho nhau và giải quyết trách nhiệm bồi thường.
7. Lưu ý thực tiễn khi giao dịch công chứng có yếu tố nước ngoài
-
Kiểm tra kỹ tư cách pháp lý của người nước ngoài;
-
Xác định rõ pháp luật áp dụng;
-
Sử dụng phiên dịch đủ điều kiện;
-
Không mặc định “đã công chứng là an toàn tuyệt đối”;
-
Chuẩn bị phương án giải quyết tranh chấp ngay từ đầu.
>>> Xem thêm: Cách kiểm tra sổ đỏ giả online giúp bạn tiết kiệm thời gian và chi phí
Kết luận
Hủy văn bản công chứng yếu tố nước ngoài là vấn đề pháp lý phức tạp, đòi hỏi xem xét đồng thời pháp luật công chứng, pháp luật dân sự và tư pháp quốc tế. Khi giao dịch vi phạm điều kiện có hiệu lực, áp dụng sai pháp luật hoặc công chứng trái thẩm quyền, Tòa án Việt Nam hoàn toàn có thể tuyên hủy văn bản công chứng để bảo vệ trật tự pháp lý và quyền lợi hợp pháp của các bên.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Công chứng văn bản chấm dứt hợp đồng hợp đồng bảo trì – sửa chữa
>>> Lệ phí trước bạ được tính như thế nào? đối với tài sản hình thành từ dự án
>>> Mẹo tiết kiệm thời gian khi công chứng giấy tờ số lượng lớn
>>> Văn bản công chứng bị hủy: Ai phải bồi thường thiệt hại?
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Đường dây nóng: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com












