Việc phân chia di sản thừa kế luôn là vấn đề nhạy cảm, đặc biệt trong trường hợp người thừa kế là người bị thiểu năng trí tuệ – đối tượng có hạn chế về khả năng nhận thức và làm chủ hành vi. Trên thực tế, không ít gia đình băn khoăn liệu người con trong trường hợp này có được hưởng di sản hay không, hoặc quyền lợi của họ có được pháp luật bảo vệ đầy đủ hay không? Hãy cùng Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ tìm hiểu thông tin qua bài viết dưới đây nhé.

>>> Có thể bạn quan tâm: Thừa kế là gì? Có những trường hợp thừa kế nào? Người thừa kế theo pháp luật theo thứ tự như thế nào?

1. Con bị thiểu năng trí tuệ có được hưởng thừa kế?

1.1. Trường hợp có tên trong di chúc

Theo khoản 1 Điều 659 Bộ luật Dân sự 2015, nếu trong di chúc người lập di chúc đã xác định rõ phần tài sản dành cho người con bị thiểu năng trí tuệ thì người này sẽ được nhận đúng phần di sản đó.

Trong trường hợp di chúc không quy định cụ thể tỷ lệ hoặc phần tài sản, thì di sản sẽ được chia đều cho tất cả những người có tên trong di chúc, bao gồm cả người con bị thiểu năng trí tuệ.

Di chúc là sự thể hiện ý chí cá nhân nhằm định đoạt tài sản sau khi qua đời. Vì vậy, mọi hành vi cản trở hoặc tước quyền hưởng di sản hợp pháp của người thừa kế, kể cả người bị thiểu năng trí tuệ, đều có thể bị xử lý theo quy định pháp luật.

Thiểu năng trí tuệ

1.2. Trường hợp không có tên trong di chúc

Nếu người con bị thiểu năng trí tuệ không được nhắc đến trong di chúc, họ vẫn có thể được hưởng di sản theo diện “người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc”.

Theo Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015, các đối tượng sau vẫn được hưởng thừa kế dù không có tên trong di chúc:

  • Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;
  • Con đã thành niên nhưng không có khả năng lao động.

Như vậy, người con bị thiểu năng trí tuệ (thuộc trường hợp không có khả năng lao động) vẫn được hưởng một phần di sản nhất định, trừ khi họ từ chối nhận hoặc thuộc trường hợp không được hưởng theo quy định tại Điều 621 Bộ luật này.

>>> Xem thêm: Công chứng di chúc đối với người bị khuyết tật được thực hiện thế nào?

Phần di sản mà họ được nhận tối thiểu bằng 2/3 suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật. Nếu quyền lợi này không được đảm bảo, người thừa kế hoàn toàn có quyền khởi kiện tại Tòa án để yêu cầu bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Thiểu năng trí tuệ

1.3. Trường hợp không có di chúc

Nếu người để lại tài sản không lập di chúc, di sản sẽ được chia theo quy định của pháp luật.

Theo Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha mẹ (đẻ hoặc nuôi), con đẻ, con nuôi của người đã mất.

Trong trường hợp này, toàn bộ di sản sẽ được chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất, bao gồm cả người con bị thiểu năng trí tuệ. Điều này đảm bảo quyền lợi bình đẳng của họ trong việc hưởng di sản.

2. Nhận thừa kế cần chuẩn bị những giấy tờ gì?

Sau khi xác định quyền hưởng di sản, người thừa kế cần thực hiện thủ tục pháp lý để xác lập quyền sở hữu tài sản. Một trong những bước quan trọng là lập văn bản khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản thừa kế.

Theo Điều 57 và Điều 58 Luật Công chứng 2014, việc này phải được thực hiện tại tổ chức hành nghề công chứng nơi có tài sản.

>>> Xem thêm: Thời hạn có hiệu lực của bản công chứng dịch thuật lấy ngay đối với bằng lái xe có tiếng nước ngoài là bao lâu?

Trường hợp thừa kế theo pháp luật:

  • Phiếu yêu cầu công chứng (theo mẫu);
  • Dự thảo văn bản thỏa thuận phân chia di sản (nếu có);
  • Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản (Sổ đỏ, sổ tiết kiệm…);
  • Giấy chứng tử của người để lại di sản;
  • Giấy tờ tùy thân của người thừa kế;
  • Giấy tờ chứng minh quan hệ giữa các bên (giấy khai sinh…);
  • Các giấy tờ liên quan khác.

Trường hợp thừa kế theo di chúc:

  • Phiếu yêu cầu công chứng;
  • Giấy tờ về tài sản;
  • Bản di chúc;
  • Giấy tờ tùy thân của người thừa kế;
  • Giấy chứng tử;
  • Các giấy tờ liên quan khác.

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, tổ chức công chứng sẽ thực hiện niêm yết công khai tại UBND cấp xã nơi có tài sản trong thời hạn 15 ngày theo quy định tại Nghị định 29/2015/NĐ-CP.

Hết thời gian niêm yết, nếu không có tranh chấp hoặc khiếu nại, công chứng viên sẽ tiến hành chứng nhận văn bản khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản.

Cuối cùng, người thừa kế thực hiện thủ tục đăng ký sang tên tài sản tại Văn phòng đăng ký đất đai hoặc cơ quan có thẩm quyền để hoàn tất việc xác lập quyền sở hữu hợp pháp đối với di sản được hưởng.

>>> Xem thêm: Lệ phí trước bạ được tính thế nào? Những trường hợp được miễn các loại thuế phí khi làm dịch vụ sang tên sổ đỏ tại Hà Nội.

Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Con bị thiểu năng trí tuệ có được hưởng thừa kế?”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

  1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
  2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
  3. Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
  4. Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
  5. Xem thêm…
  • Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
  • Hotline: 0966.22.7979
  • Email: ccnguyenhue165@gmail.com

XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:

>>> Công chứng ủy quyền mua bán nhà đất cần chuẩn bị những giấy tờ gì?

>>> Khi có đồng sở hữu, công chứng mua bán nhà đất cần những điều kiện gì?

>>> Địa chỉ dịch thuật đa ngôn ngữ hiếm uy tín nhất tại Hà Nội

>>> Công chứng di chúc đối với người bị cụt tay được thực hiện thế nào?

>>> Có được mượn Sổ đỏ của người khác để thế chấp vay tiền không?