Một trong những nguyên tắc cơ bản của chế độ hôn nhân và gia đình là tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng và vợ chồng bình đẳng. Đồng thời, trong thời kỳ hôn nhân, mỗi bên không được kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác. Hãy cùng Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ tìm hiểu thông tin qua bài viết dưới đây.
>>> Xem thêm: Công chứng hợp đồng chuyển nhượng nhà đất được thực hiện qua mấy bước?
1. Ngoại tình là gì? Khi nào ngoại tình bị coi là vi phạm pháp luật?
Trong các văn bản pháp luật hiện hành không có khái niệm chính thức về “ngoại tình”. Đây là thuật ngữ phổ biến trong đời sống dùng để chỉ mối quan hệ tình cảm, tình dục ngoài hôn nhân của vợ hoặc chồng với người thứ ba khi đã đăng ký kết hôn hợp pháp.
Có thể hiểu đơn giản, ngoại tình là việc một người đã có vợ hoặc chồng nhưng vẫn phát sinh quan hệ tình cảm, gắn bó với người khác không phải là bạn đời hợp pháp của mình.
Trên thực tế, tình trạng này diễn ra khá phổ biến. Tuy nhiên, không phải mọi hành vi ngoại tình đều bị xử lý theo pháp luật.
Theo điểm c khoản 2 Điều 5 Luật Hôn nhân và Gia đình, một trong các hành vi bị cấm là: người đang có vợ hoặc chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác; hoặc người chưa có gia đình nhưng lại chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đã có vợ, có chồng.

Để được coi là “chung sống như vợ chồng”, cần đáp ứng các dấu hiệu được nêu tại khoản 3.1 Điều 3 Thông tư liên tịch 01/2001, bao gồm:
- Người đang có gia đình sống chung với người khác, hoặc người chưa có gia đình nhưng biết rõ đối phương đã có vợ, chồng;
- Việc chung sống có thể công khai hoặc không, nhưng phải sinh hoạt chung như một gia đình.
Các dấu hiệu chứng minh thường thấy gồm: có con chung, có tài sản chung, được hàng xóm hoặc xã hội nhìn nhận như vợ chồng, đã được nhắc nhở nhưng vẫn tiếp tục duy trì quan hệ.
>>> Có thể bạn quan tâm: Điều kiện để lập di chúc theo pháp luật là gì? Có thể lập di chúc ngay tại nhà có được không?
Như vậy, chỉ khi hội đủ các yếu tố trên thì hành vi ngoại tình mới bị xem là vi phạm pháp luật và bị xử lý.
Tuy nhiên, dù chưa đến mức bị xử lý, việc ngoại tình vẫn là hành vi vi phạm nghĩa vụ vợ chồng theo khoản 1 Điều 19 Luật Hôn nhân và Gia đình, trong đó vợ chồng có nghĩa vụ yêu thương, chung thủy, tôn trọng và chăm sóc lẫn nhau.
Do đó, khi một bên ngoại tình, bên còn lại hoàn toàn có thể dựa vào lỗi này để bảo vệ quyền lợi của mình khi giải quyết ly hôn, đặc biệt trong việc chia tài sản hoặc giành quyền nuôi con.

2. Ngoại tình đến mức nào thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự?
Theo hướng dẫn tại Thông tư liên tịch 01/2001 và quy định tại Điều 182 Bộ luật Hình sự 2015, hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự trong các trường hợp sau:
- Hành vi này gây hậu quả nghiêm trọng, chẳng hạn làm cho một hoặc cả hai bên dẫn đến ly hôn, hoặc khiến vợ, chồng, con của một trong hai bên tự sát;
- Người vi phạm đã từng bị xử phạt hành chính nhưng vẫn tiếp tục duy trì quan hệ trái pháp luật.
Cụ thể, Điều 182 Bộ luật Hình sự 2015 quy định:
- Phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm nếu làm tan vỡ hôn nhân hoặc tái phạm sau khi đã bị xử phạt hành chính;
- Phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm nếu gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng như làm cho người khác tự sát hoặc vẫn tiếp tục quan hệ sau khi có quyết định của Tòa án buộc chấm dứt.
Như vậy, người ngoại tình chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi hành vi đạt đến mức độ nghiêm trọng theo quy định nêu trên.
>>> Xem thêm: Công chứng văn bản thừa kế bất động sản có phải thủ tục bắt buộc không?
3. Trường hợp ngoại tình chỉ bị xử phạt hành chính
Trong nhiều trường hợp, hành vi ngoại tình chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì có thể bị xử phạt hành chính theo khoản 1 Điều 59 Nghị định 82/2020/NĐ-CP.
Cụ thể, người vi phạm có thể bị phạt tiền từ 03 triệu đồng đến 05 triệu đồng nếu đang có gia đình mà chung sống như vợ chồng với người khác, hoặc chưa có gia đình nhưng chung sống với người đã có vợ, có chồng mà mình biết rõ.
Tuy nhiên, trên thực tế, việc xử lý hình sự đối với hành vi ngoại tình không dễ áp dụng vì nhiều lý do:
- Pháp luật về đăng ký kết hôn hiện nay được quản lý chặt chẽ, nên gần như không thể xảy ra trường hợp một người đang có vợ hoặc chồng mà vẫn đăng ký kết hôn hợp pháp với người khác, trừ khi có hành vi gian dối;
- Việc xác định “chung sống như vợ chồng” đòi hỏi phải có các yếu tố rõ ràng như sống chung, có con chung, tài sản chung, được xã hội thừa nhận… trong khi thực tế đa số các mối quan hệ ngoại tình thường diễn ra kín đáo, không công khai.
Thông thường, các mối quan hệ ngoài luồng chỉ mang tính chất bí mật, không sinh hoạt như một gia đình và không được xã hội công nhận, nên không đủ căn cứ để xử lý về hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng theo quy định pháp luật.
>>> Tìm hiểu thêm: Dịch vụ sang tên sổ đỏ đối với đất nhận thừa kế từ cha ông để lại.
Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Ngoại tình có bị xử phạt không? Mức phạt hành chính là bao nhiêu?”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:
>>> Thủ tục công chứng giấy ủy quyền bao gồm những gì? Thời hạn xét duyệt trong vòng bao lâu?
>>> Công chứng thừa kế di sản là gì? Thủ tục công chứng văn bản thừa kế di sản
>>> Cách đọc thông tin sổ hồng mới nhất năm 2026. Hướng dẫn cách để kiểm tra thông tin cá nhân trong sổ hồng và tránh bị chiếm đoạt tài sản.
>>> Thủ tục làm sổ đỏ lần đầu năm 2026: Giấy tờ, chi phí bao nhiêu?
>>> Trẻ học mầm non tư thục được hỗ trợ học phí bao nhiêu?
