Di chúc và việc phân chia tài sản là vấn đề pháp lý quan trọng liên quan trực tiếp đến quyền lợi của vợ hoặc chồng sau khi một bên qua đời. Việc lập di chúc hợp pháp giúp đảm bảo ý chí của người để lại tài sản được thực hiện đúng quy định pháp luật. Đồng thời, hiểu rõ nguyên tắc phân chia tài sản sẽ giúp hạn chế tranh chấp và bảo vệ quyền lợi chính đáng của các bên liên quan.
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng quận Cầu Giấy hỗ trợ công chứng mọi loại giấy tờ.
I. Khái niệm Di chúc và việc phân chia tài sản
Di chúc và việc phân chia tài sản được hiểu là việc cá nhân thể hiện ý chí của mình nhằm chuyển tài sản cho người khác sau khi chết theo quy định của pháp luật dân sự.
Theo Điều 624 Bộ luật Dân sự 2015:
Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết.
Việc phân chia tài sản trong di chúc phải tuân thủ quy định về hình thức, nội dung và điều kiện có hiệu lực để được pháp luật công nhận.

II. Quy định pháp lý về Di chúc và việc phân chia tài sản cho vợ/chồng
1. Quyền lập di chúc
Theo Điều 626 Bộ luật Dân sự 2015, người lập di chúc có quyền:
- Chỉ định người thừa kế
- Phân định phần tài sản cho từng người
- Truất quyền hưởng di sản của người thừa kế
Điều này cho phép cá nhân chủ động trong việc phân chia tài sản cho vợ hoặc chồng theo ý chí riêng.
>>> Xem thêm: Dịch thuật lấy ngay có áp dụng cho mọi loại tài liệu không?
2. Quyền thừa kế của vợ hoặc chồng
Theo Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, vợ hoặc chồng thuộc hàng thừa kế thứ nhất.
Trong trường hợp không có di chúc, tài sản sẽ được chia theo pháp luật và vợ/chồng được hưởng phần bằng với các đồng thừa kế khác cùng hàng.
3. Người thừa kế không phụ thuộc nội dung di chúc
Theo Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015:
Vợ hoặc chồng vẫn có quyền hưởng một phần di sản, kể cả khi không được chỉ định trong di chúc, nếu thuộc diện được bảo vệ quyền lợi.
Đây là quy định nhằm đảm bảo quyền lợi tối thiểu cho vợ/chồng trong quan hệ hôn nhân.
III. Nguyên tắc Di chúc và việc phân chia tài sản giữa vợ và chồng
1. Phân định tài sản chung và tài sản riêng
Theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
- Tài sản chung của vợ chồng là tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân
- Tài sản riêng là tài sản có trước hôn nhân hoặc được tặng cho riêng
Chỉ phần tài sản thuộc quyền sở hữu của người lập di chúc mới được đưa vào phân chia.
>>> Xem thêm: Quy trình thực hiện công chứng tận nơi đơn giản, tiết kiệm thời gian và chi phí.
2. Nguyên tắc chia tài sản theo di chúc
Nếu có di chúc hợp pháp:
- Tài sản được chia theo nội dung di chúc
- Phải đảm bảo quyền của người thừa kế không phụ thuộc
3. Trường hợp không có di chúc
Nếu không có di chúc:
- Tài sản được chia theo pháp luật
- Vợ/chồng được hưởng ngang với con, cha mẹ của người chết
IV. Ví dụ minh họa thực tế về Di chúc và việc phân chia tài sản
Một người chồng có tổng tài sản 2 tỷ đồng, trong đó:
- 1 tỷ là tài sản chung với vợ
- 1 tỷ là tài sản riêng
Khi người chồng qua đời:
- Phần tài sản chung: vợ đương nhiên sở hữu 50% (500 triệu)
- Phần tài sản riêng (1 tỷ): được chia theo di chúc
Nếu di chúc ghi toàn bộ tài sản riêng cho con, nhưng vợ thuộc diện người thừa kế không phụ thuộc, thì vợ vẫn được hưởng một phần theo quy định pháp luật.

V. Lưu ý quan trọng về Di chúc và việc phân chia tài sản
1. Điều kiện để di chúc hợp pháp
Theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015:
- Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt
- Nội dung không vi phạm pháp luật
- Hình thức đúng quy định
2. Hạn chế tranh chấp
Để tránh tranh chấp:
- Nên lập di chúc rõ ràng, minh bạch
- Có công chứng hoặc chứng thực
- Xác định rõ tài sản chung và riêng
3. Vai trò của công chứng
Công chứng giúp đảm bảo giá trị pháp lý của di chúc và giảm thiểu rủi ro bị vô hiệu.
>>> Xem thêm: Lợi ích khi sử dụng dịch vụ sổ đỏ chuyên nghiệp.
>>> Xem thêm: Nguồn gốc đất cha ông để lại trước năm 1980 xác định thế nào?
Kết luận
Di chúc và việc phân chia tài sản là công cụ pháp lý quan trọng giúp cá nhân chủ động định đoạt tài sản sau khi qua đời. Việc nắm rõ quy định pháp luật, xác định đúng tài sản và lập di chúc hợp pháp sẽ giúp bảo vệ quyền lợi của vợ hoặc chồng, đồng thời hạn chế tối đa tranh chấp phát sinh.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
