Trong các phương thức giải quyết tranh chấp khi mua bán nhà đất, việc khởi kiện tại Tòa án là cách được sử dụng phổ biến và mang lại hiệu quả cao. Tuy nhiên, khả năng thắng kiện còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chứng cứ, tài liệu và kỹ năng tranh luận của các bên. Hãy cùng Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ tìm hiểu thông tin qua bài viết dưới đây nhé.
>>> Xem thêm: Công chứng thừa kế di sản là gì? Thủ tục công chứng văn bản thừa kế di sản
Giải thích: Mua bán nhà đất là cách gọi quen thuộc để chỉ hoạt động chuyển nhượng quyền sử dụng đất hoặc mua bán nhà ở.
1. Tranh chấp mua bán nhà đất không phải là tranh chấp đất đai
Theo khoản 47 Điều 3 Luật Đất đai 2024, tranh chấp đất đai được hiểu là tranh chấp về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất giữa các bên trong quan hệ đất đai.
Quy định này cho thấy phạm vi tranh chấp đất đai rất rộng, bao gồm nhiều dạng tranh chấp phát sinh trong quá trình sử dụng đất. Tuy nhiên, không phải mọi tranh chấp liên quan đến đất đều được xem là tranh chấp đất đai theo nghĩa bắt buộc phải áp dụng thủ tục hòa giải tại cơ sở.

Cụ thể, đối với tranh chấp phát sinh từ việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất, đây được xem là tranh chấp liên quan đến quyền sử dụng đất mang bản chất dân sự, không phải tranh chấp đất đai. Do đó, không bắt buộc phải thực hiện hòa giải tại UBND cấp xã trước khi khởi kiện. Quy định này được xác định dựa trên Luật Đất đai 2024 và Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP.
2. Tranh chấp mua bán nhà đất có bắt buộc phải hòa giải không?
Đối với các tranh chấp đất đai liên quan đến việc xác định ai là người có quyền sử dụng đất thì bắt buộc phải hòa giải tại UBND xã, phường, thị trấn nơi có đất trước khi khởi kiện hoặc yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết.
Tuy nhiên, đối với tranh chấp phát sinh từ hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất thì không bắt buộc phải thực hiện thủ tục hòa giải tại UBND cấp xã. Các bên có thể trực tiếp khởi kiện tại Tòa án nhân dân mà không cần trải qua bước hòa giải tiền tố tụng.
>>> Xem thêm: Thủ tục công chứng mua bán nhà được thực hiện qua mấy bước?
Nội dung này được quy định rõ tại khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP, theo đó các tranh chấp về giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất, thừa kế hoặc chia tài sản chung là quyền sử dụng đất không yêu cầu phải hòa giải tại UBND cấp xã trước khi khởi kiện.
3. Ba cách giải quyết tranh chấp khi mua bán nhà đất
Khi xảy ra tranh chấp trong quá trình mua bán nhà đất, các bên có thể lựa chọn một trong các phương thức giải quyết sau:
- Thương lượng: Hai bên tự trao đổi, đàm phán để tìm ra phương án giải quyết phù hợp;
- Hòa giải: Có sự tham gia của bên thứ ba làm trung gian hỗ trợ các bên đạt được thỏa thuận;
- Khởi kiện: Giải quyết tranh chấp thông qua Tòa án bằng việc khởi kiện vụ án dân sự.

4. Thủ tục khởi kiện khi có tranh chấp mua bán nhà đất
Khởi kiện tại Tòa án là phương thức được nhiều người lựa chọn do có sự đảm bảo thi hành từ phía Nhà nước. Dù quy trình tương đối phức tạp nhưng có thể tóm lược qua các bước sau:
Bước 1: Nộp đơn khởi kiện
– Hồ sơ cần chuẩn bị:
Theo Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, người khởi kiện cần chuẩn bị một bộ hồ sơ gồm:
- Đơn khởi kiện theo mẫu;
- Giấy tờ tùy thân như Căn cước công dân hoặc Chứng minh nhân dân;
- Tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm như hợp đồng mua bán, chuyển nhượng.
>>> Xem thêm: Di chúc miệng khi nào được coi là hợp pháp?
– Nơi nộp đơn:
Theo quy định tại Điều 35 và Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đơn khởi kiện được nộp tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc. Trường hợp các bên có thỏa thuận thì có thể nộp tại nơi cư trú của nguyên đơn.
Nếu không xác định được nơi cư trú của bị đơn, có thể nộp đơn tại nơi cư trú cuối cùng hoặc nơi có tài sản của bị đơn theo quy định tại Điều 40 Bộ luật này.
– Hình thức nộp đơn:
Người khởi kiện có thể lựa chọn một trong các hình thức sau:
- Nộp trực tiếp tại Tòa án;
- Gửi qua bưu điện;
- Nộp trực tuyến qua cổng thông tin điện tử của Tòa án (nếu có).
Bước 2: Tiếp nhận và thụ lý vụ án
Theo Điều 195 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, sau khi nhận đơn và tài liệu kèm theo, nếu vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết thì Thẩm phán sẽ thông báo cho người khởi kiện nộp tiền tạm ứng án phí.
Trong thời hạn 07 ngày kể từ khi nhận thông báo, người khởi kiện phải hoàn thành việc nộp tiền tạm ứng án phí và nộp lại biên lai cho Tòa án. Sau đó, Thẩm phán sẽ tiến hành thụ lý vụ án.
Trường hợp được miễn hoặc không phải nộp tạm ứng án phí thì vụ án sẽ được thụ lý ngay khi nhận hồ sơ hợp lệ.
Bước 3: Chuẩn bị xét xử sơ thẩm
Thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm tối đa là 04 tháng kể từ ngày thụ lý vụ án. Với các vụ việc phức tạp hoặc có trở ngại khách quan, thời gian này có thể được gia hạn nhưng không quá 02 tháng.
Trong giai đoạn này, Tòa án sẽ tiến hành hòa giải giữa các bên. Nếu hòa giải không thành và không thuộc trường hợp đình chỉ hoặc tạm đình chỉ, vụ án sẽ được đưa ra xét xử sơ thẩm.
Bước 4: Xét xử sơ thẩm
Bước 5: Thi hành án
>>> Tổng hợp các loại thuế phí cần phải nộp khi làm dịch vụ sổ đỏ nhanh cho căn hộ chung cư mới mua năm 2026.
Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Hướng dẫn giải quyết tranh chấp mua bán nhà đất đúng quy định”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:
>>> Văn phòng công chứng cung cấp dịch vụ công chứng nhanh, uy tín tại Hà Nội.
>>> Thủ tục công chứng giấy ủy quyền bao gồm những gì? Thời hạn xét duyệt trong vòng bao lâu?
>>> Các vướng mắc khi làm thủ tục cấp sổ đỏ lần đầu mà người dân cần chú ý.
>>> Top 9+ Văn phòng công chứng quận Đống Đa: Cập nhật mới nhất
>>> 10 loại hợp đồng nhà đất bắt buộc phải công chứng hoặc chứng thực
