So sánh chế độ tài sản theo thỏa thuận và luật định
Trong quan hệ hôn nhân, tài sản không chỉ là yếu tố kinh tế mà còn là nguyên nhân phổ biến dẫn đến tranh chấp khi ly hôn hoặc khi một bên có nghĩa vụ tài chính với người thứ ba. Pháp luật hôn nhân và gia đình Việt Nam cho phép vợ chồng lựa chọn giữa chế độ tài sản theo luật định và chế độ tài sản theo thỏa thuận.
Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa hai chế độ này, đặc biệt là chế độ tài sản theo thỏa thuận, sẽ giúp các cặp đôi đưa ra lựa chọn phù hợp với hoàn cảnh tài chính và mục tiêu bảo vệ quyền lợi của mình.
>>> Xem thêm: Tất cả thông tin về phí công chứng cập nhật mới nhất.
1. Chế độ tài sản theo luật định là gì?
1.1. Căn cứ pháp lý của chế độ tài sản theo luật định
Theo Điều 28 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, nếu vợ chồng không có thỏa thuận về chế độ tài sản thì chế độ tài sản theo luật định được áp dụng mặc nhiên.
Chế độ này được quy định cụ thể tại Chương III Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, đặc biệt là các điều 33, 43, 59.
1.2. Nội dung cơ bản của chế độ tài sản theo luật định
Theo Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, tài sản chung của vợ chồng bao gồm:
Tài sản do vợ chồng tạo ra trong thời kỳ hôn nhân
Thu nhập từ lao động, sản xuất, kinh doanh
Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng
Theo Điều 43 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, tài sản riêng gồm:
Tài sản có trước khi kết hôn
Tài sản được thừa kế riêng, tặng cho riêng
Tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu của mỗi bên
👉 Khi ly hôn, tài sản chung được chia theo nguyên tắc chia đôi nhưng có xét đến công sức đóng góp, lỗi của mỗi bên (Điều 59).
2. Chế độ tài sản theo thỏa thuận là gì?
2.1. Khái niệm chế độ tài sản theo thỏa thuận
Chế độ tài sản theo thỏa thuận là chế độ tài sản do nam và nữ xác lập trước khi kết hôn, trên cơ sở tự nguyện và bình đẳng, thay thế cho chế độ tài sản theo luật định.
Theo Điều 47 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
Trong trường hợp vợ chồng lựa chọn chế độ tài sản theo thỏa thuận thì thỏa thuận đó phải được lập trước khi kết hôn, bằng văn bản và được công chứng hoặc chứng thực.
2.2. Nội dung của chế độ tài sản theo thỏa thuận
Theo Điều 48 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, chế độ tài sản theo thỏa thuận có thể bao gồm:
👉 Chế độ tài sản theo thỏa thuận chỉ có hiệu lực kể từ ngày đăng ký kết hôn.
>>> Xem thêm: Bạn cần sang tên gấp để vay vốn ngân hàng? Dịch vụ sang tên sổ đỏ trọn gói có thể giúp hoàn tất trong thời gian ngắn nhất.
3. So sánh chế độ tài sản theo thỏa thuận và luật định
3.1. So sánh về căn cứ áp dụng
Tiêu chí
Chế độ tài sản theo luật định
Chế độ tài sản theo thỏa thuận
Căn cứ áp dụng
Áp dụng mặc nhiên
Do vợ chồng lựa chọn
Hình thức
Không cần văn bản
Văn bản, công chứng/chứng thực
Thời điểm xác lập
Ngày đăng ký kết hôn
Ngày đăng ký kết hôn
3.2. So sánh về quyền tự do định đoạt tài sản
Chế độ tài sản theo luật định: Việc quản lý, sử dụng, định đoạt tài sản chung chịu sự điều chỉnh chặt chẽ của luật, đặc biệt với tài sản có giá trị lớn.
Chế độ tài sản theo thỏa thuận: Vợ chồng được tự do thỏa thuận cách quản lý và phân chia tài sản, miễn không vi phạm điều cấm của luật, đạo đức xã hội.
👉 Đây là ưu điểm nổi bật nhất của chế độ tài sản theo thỏa thuận.
4. Ví dụ minh họa thực tế về chế độ tài sản theo thỏa thuận và luật định
Ví dụ 1: Áp dụng chế độ tài sản theo luật định
Anh A và chị B kết hôn nhưng không lập thỏa thuận tài sản trước hôn nhân. Trong thời kỳ hôn nhân, hai người mua một căn nhà bằng tiền thu nhập chung.
➡️ Khi ly hôn, căn nhà được xác định là tài sản chung và được chia theo nguyên tắc tại Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình.
Ví dụ 2: Áp dụng chế độ tài sản theo thỏa thuận
Anh C là chủ doanh nghiệp trước khi kết hôn. Trước khi cưới chị D, hai bên lập văn bản lựa chọn chế độ tài sản theo thỏa thuận, xác định doanh nghiệp của anh C là tài sản riêng và không chia khi ly hôn.
➡️ Khi tranh chấp xảy ra, Tòa án căn cứ vào thỏa thuận để giải quyết, không áp dụng chế độ tài sản theo luật định.
✔️ Chế độ tài sản theo luật định phù hợp với các cặp đôi có hoàn cảnh tài chính đơn giản, không có nhu cầu phân định rõ tài sản. ✔️ Chế độ tài sản theo thỏa thuận mang lại sự linh hoạt, đặc biệt phù hợp với người có tài sản lớn, kinh doanh riêng hoặc mong muốn kiểm soát rủi ro pháp lý. ✔️ Việc lựa chọn chế độ tài sản theo thỏa thuận cần được thực hiện đúng thời điểm, đúng hình thức và đúng quy định pháp luật để đảm bảo giá trị pháp lý.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
>>> Có nhu cầu muốn tìm đối tác hợp tác kinh doanh trong lĩnh vực bất động sản trong thời gian lâu dài, yêu cầu đối tác có kinh nghiệm, trung thực và giữ uy tín.
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
