Trong thực tiễn giao dịch dân sự và thương mại, các bên thường thỏa thuận điều kiện chấm dứt hợp đồng trước thời hạn nhằm kiểm soát rủi ro và bảo vệ lợi ích của mình. Khi hợp đồng có nội dung này được đưa đi công chứng, nhiều vấn đề pháp lý phát sinh liên quan đến hiệu lực của văn bản công chứng, thời điểm chấm dứt hợp đồng và trách nhiệm của các bên khi điều kiện xảy ra. Việc hiểu đúng bản chất pháp lý của công chứng trong trường hợp hợp đồng có điều kiện chấm dứt sớm là yếu tố then chốt để phòng ngừa tranh chấp. Bài viết phân tích toàn diện các khía cạnh pháp lý liên quan đến công chứng hợp đồng khi có điều kiện chấm dứt sớm theo pháp luật Việt Nam hiện hành.

>>> Xem thêm: Lời khuyên từ chuyên gia khi chọn văn phòng công chứng để ký hợp đồng nhà đất

Điều kiện chấm dứt sớm trong hợp đồng – cách tiếp cận pháp lý

Điều kiện chấm dứt sớm

Theo Bộ luật Dân sự 2015:

“Hợp đồng chấm dứt trong trường hợp các bên thỏa thuận hoặc theo quy định của luật.”
— “Khoản 1 Điều 422 Bộ luật Dân sự 2015”

Điều kiện chấm dứt sớm là:

  • Sự kiện do các bên thỏa thuận trước;

  • Khi xảy ra thì làm hợp đồng chấm dứt trước thời hạn đã dự kiến;

  • Không làm vô hiệu hợp đồng, mà chỉ làm chấm dứt hiệu lực thực hiện.

Đây là nội dung hợp pháp nếu:

  • Không trái điều cấm của luật;

  • Không trái đạo đức xã hội;

  • Được thể hiện rõ ràng, minh bạch trong hợp đồng.

Công chứng hợp đồng có điều kiện chấm dứt sớm có được chấp nhận không?

Theo Luật Công chứng 2024:

“Công chứng viên được công chứng hợp đồng, giao dịch có nội dung phù hợp với quy định của pháp luật.”
— “Điều 4 Luật Công chứng 2024”

Pháp luật không cấm công chứng hợp đồng có điều kiện chấm dứt sớm, với điều kiện:

  • Điều kiện chấm dứt không mang tính tùy nghi tuyệt đối;

  • Không tạo ra sự né tránh nghĩa vụ pháp lý;

  • Không làm vô hiệu hóa mục đích chính của hợp đồng.

Như vậy, việc hợp đồng có điều khoản chấm dứt sớm không làm mất đi giá trị pháp lý của việc công chứng.

Hiệu lực của văn bản công chứng khi hợp đồng chấm dứt sớm

Theo quy định:

“Văn bản công chứng có hiệu lực kể từ thời điểm được công chứng viên ký và đóng dấu.”
— “Điều 5 Luật Công chứng 2024”

Cần phân biệt rõ:

  • Hiệu lực của văn bản công chứng;

  • Hiệu lực thực hiện của hợp đồng.

Ngay cả khi hợp đồng bị chấm dứt sớm theo điều kiện đã thỏa thuận:

  • Văn bản công chứng vẫn có giá trị chứng cứ;

  • Không bị mất hiệu lực hồi tố;

  • Là căn cứ xác định quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm bồi thường (nếu có).

Thời điểm công chứng và thời điểm chấm dứt hợp đồng

Trong hợp đồng có điều kiện chấm dứt sớm, thường tồn tại ba mốc thời gian:

  1. Thời điểm ký kết hợp đồng;

  2. Thời điểm công chứng;

  3. Thời điểm xảy ra điều kiện chấm dứt.

Xem thêm:  Cách kiểm tra pháp lý sổ đỏ hiệu quả: Hướng dẫn chi tiết

Về nguyên tắc:

  • Công chứng xác nhận tính hợp pháp của hợp đồng tại thời điểm công chứng;

  • Việc hợp đồng chấm dứt sau đó không làm ảnh hưởng đến tính hợp pháp của việc công chứng;

  • Tranh chấp phát sinh sẽ được xem xét dựa trên mốc thời gian công chứng và mốc xảy ra điều kiện chấm dứt.

>>> Xem thêm: Mẹo chọn đúng dịch vụ làm sổ đỏ giữa hàng trăm đơn vị quảng cáo

Rủi ro pháp lý thường gặp khi công chứng hợp đồng có điều kiện chấm dứt sớm

Điều kiện chấm dứt sớm

Điều kiện chấm dứt không rõ ràng

Nếu điều kiện:

  • Mang tính định tính;

  • Không xác định được thời điểm, sự kiện cụ thể;

thì dễ dẫn đến tranh chấp về:

  • Việc hợp đồng đã chấm dứt hay chưa;

  • Nghĩa vụ còn tồn tại sau khi chấm dứt.

Nhầm lẫn giữa chấm dứt hợp đồng và hủy bỏ hợp đồng

Theo Bộ luật Dân sự 2015:

“Chấm dứt hợp đồng không làm phát sinh nghĩa vụ bồi thường, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.”
— “Khoản 2 Điều 422 Bộ luật Dân sự 2015”

Nếu không phân biệt rõ:

  • Các bên dễ nhầm lẫn về trách nhiệm hoàn trả;

  • Dẫn đến yêu cầu bồi thường không có căn cứ.

>>> Xem thêm: Tránh rủi ro khi làm thủ tục công chứng mua bán nhà theo hướng dẫn chuyên gia

Trách nhiệm của công chứng viên trong trường hợp này

Theo Luật Công chứng 2024:

“Công chứng viên có nghĩa vụ giải thích cho người yêu cầu công chứng quyền, nghĩa vụ và hậu quả pháp lý của việc giao kết hợp đồng.”
— “Điều 17 Luật Công chứng 2024”

Đối với hợp đồng có điều kiện chấm dứt sớm, công chứng viên cần:

  • Giải thích rõ bản chất điều kiện chấm dứt;

  • Lưu ý hậu quả pháp lý sau khi chấm dứt;

  • Hạn chế rủi ro hiểu nhầm rằng công chứng “bảo đảm hợp đồng luôn có hiệu lực”.

Ví dụ minh họa thực tiễn

Hai doanh nghiệp ký hợp đồng hợp tác có thời hạn 5 năm, được công chứng, kèm điều khoản: “Hợp đồng chấm dứt nếu một bên bị thu hồi giấy phép kinh doanh”. Sau 2 năm, một bên bị thu hồi giấy phép.

Trong trường hợp này:

  • Hợp đồng chấm dứt hợp pháp theo điều kiện đã thỏa thuận;

  • Văn bản công chứng vẫn có giá trị chứng cứ;

  • Không phát sinh nghĩa vụ bồi thường, trừ khi hợp đồng có quy định khác.

Một số khuyến nghị pháp lý

  • Điều kiện chấm dứt cần được mô tả cụ thể, có thể kiểm chứng;

  • Nên quy định rõ hậu quả pháp lý sau khi chấm dứt;

  • Công chứng không thay thế việc đánh giá rủi ro thương mại;

  • Cần rà soát kỹ điều khoản chấm dứt trước khi yêu cầu công chứng.

Kết luận

Công chứng hợp đồng khi có điều kiện chấm dứt sớm là hoàn toàn phù hợp với pháp luật nếu điều kiện chấm dứt được xây dựng minh bạch và hợp pháp. Việc công chứng không loại trừ khả năng hợp đồng chấm dứt trước thời hạn, nhưng đóng vai trò quan trọng trong việc xác lập chứng cứ và bảo vệ quyền lợi các bên khi xảy ra tranh chấp. Nhận thức đúng về mối quan hệ giữa công chứng và điều kiện chấm dứt sớm là chìa khóa bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch.

Xem thêm:  Vai trò của Văn phòng công chứng trong việc tách, hợp thửa đất

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Bảo hiểm xã hội tự nguyện: Đối tượng tham gia, phương thức và mức đóng

>>> Trường hợp người thừa kế bị ép buộc lập văn bản từ chối nhận di sản

>>> Văn phòng công chứng Hà Nội hướng dẫn công chứng hợp đồng vay tiền giữa cá nhân

>>> Những điều khoản bắt buộc trong hợp đồng mua bán nhà theo luật mới

>>> Lưu ý quan trọng khi làm chứng thực chữ ký để tránh bị từ chối

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

  1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
  2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

  • Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
  • Hotline: 0966.22.7979
  • Email: ccnguyenhue165@gmail.com
Đánh giá