Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuTrong thực tế, không ít trường hợp người dân đang sử dụng đất có nguồn gốc lấn, chiếm hoặc sử dụng chưa đúng quy định nhưng vẫn mong muốn được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ, Sổ hồng). Tuy nhiên, việc “hợp thức hóa” đất vi phạm chỉ được xem xét trong một số trường hợp nhất định và còn phụ thuộc vào thời điểm phát sinh hành vi vi phạm cũng như tình trạng sử dụng đất thực tế.
Lưu ý: Nội dung dưới đây chỉ đề cập đến các trường hợp vi phạm pháp luật đất đai theo Điều 139 Luật Đất đai 2024 và Điều 25 Nghị định 101/2024/NĐ-CP – đây là những trường hợp vẫn có thể được xem xét cấp Giấy chứng nhận nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.
>>> Xem thêm: Mua bán nhà đất trên toàn quốc tháng 5/2026.
1. Đất vi phạm pháp luật đất đai là gì?
Hiện nay, pháp luật chưa đưa ra khái niệm cụ thể về “đất vi phạm pháp luật đất đai”. Tuy nhiên, căn cứ các quy định hiện hành có thể hiểu đây là những thửa đất mà hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng nhưng có hành vi vi phạm quy định về đất đai trước ngày 01/7/2014 và trong một số trường hợp vẫn được xem xét cấp Giấy chứng nhận.
Những trường hợp đất vi phạm thường gặp bao gồm:
(1) Đất lấn, chiếm hành lang bảo vệ công trình công cộng
Đây là trường hợp người sử dụng đất lấn hoặc chiếm phần đất thuộc hành lang bảo vệ an toàn công trình sau khi cơ quan nhà nước đã công bố hoặc cắm mốc bảo vệ.
(2) Đất lấn, chiếm lòng đường, lề đường, vỉa hè
Bao gồm trường hợp sử dụng đất thuộc phạm vi chỉ giới xây dựng đã được Nhà nước xác định, công bố nhưng vẫn tự ý lấn chiếm.
(3) Lấn, chiếm đất dành cho công trình công cộng
Đây là hành vi sử dụng phần đất được quy hoạch để xây dựng trụ sở cơ quan, công trình sự nghiệp hoặc công trình công cộng khác mà chưa được phép.
(4) Đất có nguồn gốc từ nông trường, lâm trường bị lấn chiếm
Là đất thuộc quỹ đất của các nông trường, lâm trường được Nhà nước giao quản lý không thu tiền sử dụng đất nhưng bị hộ gia đình, cá nhân tự ý sử dụng.
>>> Có thể bạn quan tâm: Phí làm dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh cho căn hộ chung cư năm 2026.
(5) Đất nông nghiệp tự khai hoang
Người dân tự mở rộng, khai phá đất để sản xuất nông nghiệp như trồng cây hàng năm, cây lâu năm hoặc mục đích nông nghiệp khác mà chưa được Nhà nước giao hoặc cho thuê chính thức.
2. Đất vi phạm khi nào được cấp Sổ đỏ?
Theo Điều 139 Luật Đất đai 2024, không phải mọi trường hợp vi phạm đều bị từ chối cấp Giấy chứng nhận. Một số trường hợp vẫn được xem xét nếu đáp ứng điều kiện nhất định.
– Trường hợp 1: Đất lấn chiếm hành lang bảo vệ, lòng đường, công trình công cộng
Đối với đất lấn, chiếm hành lang bảo vệ an toàn công trình, lòng đường, vỉa hè hoặc đất dành cho công trình công cộng, người đang sử dụng đất có thể được xem xét cấp Giấy chứng nhận nếu đáp ứng đủ các điều kiện sau:
- Quy hoạch đã được điều chỉnh và phần đất đang sử dụng không còn thuộc hành lang bảo vệ công trình;
- Không còn nằm trong phạm vi chỉ giới xây dựng;
- Không thuộc diện tiếp tục sử dụng vào mục đích xây dựng công trình công cộng, trụ sở cơ quan hoặc công trình sự nghiệp.
– Trường hợp 2: Đất lấn, chiếm có nguồn gốc nông trường, lâm trường
Nếu phần đất lấn chiếm nằm trong quy hoạch lâm nghiệp phục vụ rừng đặc dụng hoặc rừng phòng hộ nhưng khu vực đó chưa có ban quản lý rừng thì Nhà nước có thể giao đất để tiếp tục quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, đồng thời xem xét cấp Giấy chứng nhận.
Đối với đất đang sử dụng ổn định để sản xuất nông nghiệp hoặc làm nhà ở trước ngày 01/7/2014 mà:
- Không thuộc quy hoạch rừng đặc dụng, rừng phòng hộ;
- Không nằm trong quy hoạch xây dựng công trình công cộng hoặc hạ tầng kỹ thuật,
thì vẫn có khả năng được xem xét cấp Sổ đỏ theo quy định.
>>> Xem thêm: Phí công chứng hợp đồng chuyển nhượng mua bán nhà đất hết bao nhiêu tiền?
– Trường hợp 3: Đất lấn, chiếm hoặc sử dụng sai mục đích ngoài các trường hợp nêu trên
Đối với các trường hợp sử dụng đất do lấn, chiếm nhưng không thuộc nhóm nêu tại trường hợp 1 và 2 hoặc sử dụng đất không đúng mục đích được Nhà nước giao, cho thuê, công nhận quyền sử dụng đất, nếu đáp ứng các điều kiện sau vẫn có thể được xem xét cấp Giấy chứng nhận:
- Đất được sử dụng ổn định trong thực tế;
- Phù hợp với quy hoạch sử dụng đất cấp huyện, quy hoạch chung, quy hoạch phân khu hoặc quy hoạch xây dựng, quy hoạch nông thôn đã được phê duyệt.
– Trường hợp 4: Đất nông nghiệp tự khai hoang
Hộ gia đình, cá nhân đang trực tiếp sử dụng đất nông nghiệp do tự khai hoang mà không phát sinh tranh chấp có thể được cấp Giấy chứng nhận theo hạn mức giao đất nông nghiệp.
Nếu diện tích vượt quá hạn mức do UBND cấp tỉnh quy định thì phần diện tích vượt hạn mức sẽ phải chuyển sang hình thức thuê đất của Nhà nước.
3. Khi nào đất vi phạm bị Nhà nước thu hồi?
Không phải mọi hành vi vi phạm đều được xem xét hợp thức hóa. Điều 81 Luật Đất đai 2024 quy định nhiều trường hợp vi phạm có thể dẫn đến bị thu hồi đất.
Các trường hợp phổ biến gồm:
- Sử dụng đất sai mục đích và đã bị xử phạt vi phạm hành chính nhưng vẫn tiếp tục tái phạm;
- Có hành vi hủy hoại đất và sau khi bị xử phạt vẫn tiếp tục vi phạm;
- Được giao hoặc cho thuê đất không đúng đối tượng hoặc không đúng thẩm quyền;
- Nhận chuyển nhượng hoặc nhận tặng cho đất không đủ điều kiện chuyển quyền theo quy định pháp luật;
- Đất được giao quản lý nhưng để xảy ra tình trạng lấn chiếm;
- Không thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước theo quy định;
- Đất nông nghiệp hoặc đất trồng rừng bỏ hoang trong thời gian dài sau khi đã bị xử phạt mà vẫn không đưa vào sử dụng;
- Đất thực hiện dự án đầu tư nhưng chậm tiến độ kéo dài hoặc không đưa vào sử dụng theo quy định dù đã được gia hạn.
Đối với trường hợp dự án đầu tư chậm tiến độ, nếu hết thời gian gia hạn mà chủ đầu tư vẫn không sử dụng đất thì Nhà nước có quyền thu hồi mà không bồi thường về đất, tài sản gắn liền với đất cũng như chi phí đầu tư còn lại.
Kết luận: Không phải mọi loại đất vi phạm đều không thể được cấp Sổ đỏ. Trên thực tế, một số trường hợp sử dụng đất có vi phạm trước ngày 01/7/2014 vẫn có thể được xem xét cấp Giấy chứng nhận nếu phù hợp quy hoạch và đáp ứng đủ điều kiện pháp luật quy định. Ngược lại, đối với những hành vi vi phạm nghiêm trọng hoặc tiếp tục tái phạm sau khi bị xử lý, người sử dụng đất có thể bị Nhà nước thu hồi đất theo quy định hiện hành.
>>>Xem thêm: Công chứng thừa kế di sản là gì? Thủ tục công chứng văn bản thừa kế di sản
Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Đất vi phạm pháp luật đất đai là gì? Khi nào được cấp Sổ đỏ?”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:
>>> Văn phòng công chứng gần nhất có cung cấp dịch vụ công chứng lưu động không?
>>> Thủ tục công chứng hợp đồng mua bán xe được thực hiện qua mấy bước?
>>> Các văn phòng công chứng tại quận Ba Đình có công chứng ngoài giờ hành chính không?
>>> Di chúc không công chứng có hiệu lực pháp lý hay không? Thủ tục làm sổ đỏ thừa kế nhanh chóng hàng đầu Hà Nội.
>>> Có phải có quy hoạch 1/500 mới được phân lô bán nền?