Thuế gián thu là gì? Các loại thuế gián thu phổ biến hiện nay

So với thuế trực thu, thuế gián thu xuất hiện phổ biến hơn trong đời sống hằng ngày và hầu như mọi người dân đều đang gián tiếp nộp loại thuế này khi mua hàng hóa hoặc sử dụng dịch vụ. Dù vậy, không phải ai cũng hiểu rõ thuế gián thu là gì, đặc điểm ra sao và hiện nay gồm những loại thuế nào? Hãy cùng Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ tìm hiểu thông tin qua bài viết dưới đây nhé.

1. Thuế gián thu là gì?

Tương tự thuế trực thu, khái niệm thuế gián thu được sử dụng rộng rãi trong thực tiễn, hoạt động nghiên cứu và giảng dạy. Tuy nhiên, các văn bản pháp luật về thuế hiện nay chưa đưa ra định nghĩa chính thức về loại thuế này.

Có thể hiểu một cách đơn giản, thuế gián thu là loại thuế mà người chịu gánh nặng thuế không đồng thời là người trực tiếp nộp thuế cho Nhà nước.

>>> Xem thêm: Tại Hà Nội, có văn phòng công chứng nào hỗ trợ làm dịch vụ sổ đỏ trọn gói ngoài giờ hành chính không?

Nói cách khác, người thực hiện nghĩa vụ kê khai và nộp thuế thường là tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hoặc nhập khẩu hàng hóa. Trong khi đó, người thực tế chịu khoản thuế này lại là người tiêu dùng cuối cùng thông qua việc thanh toán tiền mua hàng hóa, dịch vụ.

Thông thường, khoản thuế gián thu sẽ được cộng trực tiếp vào giá bán sản phẩm hoặc giá cung cấp dịch vụ. Khi người tiêu dùng thanh toán thì đồng thời cũng đã chi trả phần thuế này mà không phải trực tiếp đi nộp cho cơ quan thuế.

Ví dụ, khi mua hàng hóa tại siêu thị hoặc sử dụng dịch vụ ăn uống, người mua thường phải thanh toán thêm phần thuế giá trị gia tăng đã được tính vào hóa đơn.

* Đặc điểm của thuế gián thu

Thuế gián thu có một số đặc điểm nổi bật như:

• Người chịu thuế và người nộp thuế là hai chủ thể khác nhau;
• Thuế thường được tính trực tiếp vào giá hàng hóa, dịch vụ;
• Hạn chế phản ứng từ người chịu thuế vì khoản thuế đã được “ẩn” trong giá bán;
• Không tạo ra tính điều tiết thu nhập mạnh giữa người có thu nhập cao và thấp như thuế trực thu.

Điều này khác với các loại thuế trực thu như thuế thu nhập cá nhân hoặc thuế thu nhập doanh nghiệp, khi người có thu nhập hoặc phát sinh nghĩa vụ sẽ trực tiếp nộp thuế cho Nhà nước.

2. Những loại thuế gián thu phổ biến hiện nay

Trong hệ thống pháp luật thuế tại Việt Nam, thuế gián thu bao gồm nhiều loại khác nhau, trong đó phổ biến nhất là các loại sau:

>>> Xem thêm: Phí công chứng văn bản chấm dứt hợp đồng mua bán nhà được tính thế nào?

1. Thuế tiêu thụ đặc biệt

Thuế tiêu thụ đặc biệt là khoản thuế áp dụng đối với một số loại hàng hóa, dịch vụ nhất định, chủ yếu mang tính chất đặc biệt hoặc xa xỉ nhằm điều tiết hoạt động sản xuất, nhập khẩu và tiêu dùng trong xã hội.

Loại thuế này thường được áp dụng với những mặt hàng có ảnh hưởng đến sức khỏe, môi trường hoặc cần kiểm soát mức độ tiêu dùng.

Các nhóm hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt hiện nay gồm:

• Thuốc lá, xì gà và các sản phẩm từ thuốc lá;
• Rượu, bia;
• Ô tô dưới 24 chỗ;
• Xe mô tô có dung tích xi lanh lớn;
• Tàu bay, du thuyền phục vụ mục đích dân dụng;
• Xăng các loại;
• Điều hòa công suất nhỏ theo mức quy định;
• Bài lá;
• Vàng mã, hàng mã (trừ một số trường hợp ngoại lệ).

Đây là loại thuế được cộng vào giá thành sản phẩm, vì vậy người mua chính là người thực tế chịu khoản thuế này thông qua giá bán.

2. Thuế giá trị gia tăng (VAT)

Thuế giá trị gia tăng là một trong những loại thuế gián thu phổ biến nhất hiện nay.

Đây là khoản thuế được tính trên phần giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ trong quá trình từ sản xuất, lưu thông cho đến tiêu dùng.

>>> Xem thêm: Phí công chứng hợp đồng chuyển nhượng nhà đất cập nhật mới nhất.

Điểm đáng chú ý là thuế này không áp dụng trên toàn bộ giá trị của sản phẩm mà chỉ tính trên phần giá trị gia tăng ở từng khâu sản xuất, kinh doanh.

Dù doanh nghiệp là bên kê khai và nộp thuế nhưng người tiêu dùng cuối cùng mới là đối tượng thực tế gánh chịu khoản chi phí này thông qua giá bán sản phẩm hoặc dịch vụ.

Có thể nói, đây là loại thuế mà hầu hết người dân đều đang trả mỗi ngày khi mua sắm hoặc sử dụng dịch vụ.

3. Thuế bảo vệ môi trường

Thuế bảo vệ môi trường cũng là một dạng thuế gián thu, được áp dụng đối với hàng hóa, sản phẩm có nguy cơ gây ảnh hưởng xấu đến môi trường trong quá trình sử dụng.

Mục đích của loại thuế này là góp phần hạn chế tiêu dùng các sản phẩm gây ô nhiễm và tạo nguồn lực phục vụ công tác bảo vệ môi trường.

Thông thường, doanh nghiệp sản xuất hoặc kinh doanh là đơn vị kê khai, nộp thuế nhưng phần chi phí thuế sẽ được tính vào giá bán, do đó người tiêu dùng vẫn là người chịu tác động cuối cùng.

4. Thuế tài nguyên

Thuế tài nguyên là khoản thu đối với tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động khai thác tài nguyên thiên nhiên thuộc diện chịu thuế.

Đây cũng được xem là một dạng thuế gián thu vì khoản thuế thường được tính vào giá thành sản phẩm sau khai thác và cuối cùng chuyển sang người tiêu dùng.

Các loại tài nguyên thuộc diện chịu thuế gồm:

• Khoáng sản kim loại;
• Khoáng sản không kim loại;
• Dầu thô;
• Khí thiên nhiên, khí than;
• Sản phẩm từ rừng tự nhiên;
• Hải sản khai thác tự nhiên;
• Nguồn nước thiên nhiên (trừ một số trường hợp phục vụ nông nghiệp, ngư nghiệp hoặc làm mát máy móc).

Khi khai thác tài nguyên thuộc diện chịu thuế, tổ chức hoặc cá nhân có trách nhiệm đăng ký, kê khai và nộp thuế theo quy định pháp luật.

3. Vì sao thuế gián thu phổ biến hơn thuế trực thu?

Sở dĩ thuế gián thu được áp dụng phổ biến bởi đây là nguồn thu ổn định, dễ quản lý và dễ thu hơn so với thuế trực thu.

Người tiêu dùng không phải trực tiếp thực hiện thủ tục nộp thuế nên việc thu thuế được thực hiện thông qua doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh hoặc đơn vị nhập khẩu.

Mặt khác, do thuế đã được cộng sẵn vào giá hàng hóa nên người dân thường ít có phản ứng hơn so với việc phải trực tiếp nộp thuế bằng tiền mặt.

Có thể thấy, thuế gián thu hiện diện trong hầu hết hoạt động tiêu dùng hằng ngày. Dù không trực tiếp kê khai hay nộp cho cơ quan thuế nhưng người dân vẫn đang chịu các khoản thuế này thông qua giá mua hàng hóa và dịch vụ. Việc hiểu rõ thuế gián thu là gì và các loại thuế phổ biến sẽ giúp người dân chủ động hơn trong quản lý chi tiêu cũng như hiểu đúng nghĩa vụ tài chính trong nền kinh tế.

Trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Thuế gián thu là gì? Các loại thuế gián thu phổ biến hiện nay”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
3. Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
4. Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
5. Xem thêm…

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com

XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:

>>> Danh sách văn phòng công chứng hỗ trợ kiểm tra sổ đỏ thật giả tại Hà Nội

>>> Thủ tục chứng thực chữ ký trong các giấy tờ, văn bản năm 2026

>>> Công chứng ủy quyền mua bán nhà đất được thực hiện qua mấy bước?

>>> Phí công chứng hợp đồng mua bán nhà đất hết bao nhiêu tiền?

>>> Chi phí làm dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh cho căn hộ chung cư hết bao nhiêu tiền?

>>> Mua bán nhà đất có bắt buộc chuyển khoản để chống trốn thuế?