Thủ tục giải quyết tranh chấp đất mua bằng giấy viết tay.
Tranh chấp đất mua bằng giấy viết tay là tình trạng xảy ra khá phổ biến trong thực tế, đặc biệt trong bối cảnh giá đất tăng cao khiến mâu thuẫn giữa các bên dễ phát sinh. Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, người dân cần hiểu rõ quy định pháp luật cũng như cách thức giải quyết đối với các trường hợp chuyển nhượng quyền sử dụng đất bằng giấy viết tay.
>>> Xem thêm: Danh sách các văn phòng công chứng làm việc cả thứ 7 và chủ nhật tại Hà Nội.
1. Hiểu thế nào là đất mua bằng giấy viết tay?
Trong đời sống hằng ngày, nhiều người thường dùng cụm từ “mua đất”. Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật đất đai, đây thực chất là việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa các bên.
“Đất mua bằng giấy viết tay” được hiểu là trường hợp các bên tự lập giấy tờ chuyển nhượng mà không thực hiện thủ tục công chứng hoặc chứng thực hợp đồng theo quy định của pháp luật. Việc giao dịch theo hình thức này tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý, đặc biệt khi phát sinh tranh chấp.
Đáng chú ý, ngày 01/8/2024 là thời điểm Luật Đất đai 2024 chính thức có hiệu lực. Tùy thuộc vào thời điểm các bên thực hiện việc chuyển nhượng bằng giấy viết tay mà cách giải quyết tranh chấp sẽ có sự khác nhau.
2. Trường hợp ký giấy viết tay trước ngày 01/8/2024
Theo Điều 42 Nghị định 101/2024/NĐ-CP, đối với hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất do nhận chuyển nhượng bằng giấy viết tay trước ngày 01/8/2024 nhưng chưa làm thủ tục sang tên thì vẫn có thể được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.
Khi phát sinh tranh chấp trong trường hợp này, việc giải quyết sẽ phụ thuộc vào tính chất của tranh chấp:
Tranh chấp về quyền sử dụng đất (xác định ai là người có quyền sử dụng đất): Các bên bắt buộc phải tiến hành hòa giải tại UBND cấp xã nơi có đất trước khi khởi kiện tại Tòa án hoặc yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết.
Tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất: Các bên có thể khởi kiện trực tiếp tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền mà không cần phải thực hiện thủ tục hòa giải tại UBND cấp xã.
3. Trường hợp ký giấy viết tay từ ngày 01/8/2024 trở đi
Theo điểm a khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai 2024, hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ một số trường hợp đặc biệt theo quy định của pháp luật.
Do đó, nếu các bên chỉ lập giấy viết tay mà không công chứng hoặc chứng thực thì giao dịch này có thể bị tuyên vô hiệu vì vi phạm quy định về hình thức.
Tuy nhiên, theo khoản 2 Điều 129 Bộ luật Dân sự 2015, nếu một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ trong giao dịch thì Tòa án có thể xem xét công nhận hiệu lực của giao dịch, theo yêu cầu của một trong các bên mà không cần phải thực hiện lại thủ tục công chứng, chứng thực.
4. Hướng giải quyết khi xảy ra tranh chấp
Trong trường hợp phát sinh tranh chấp đối với việc mua bán đất bằng giấy viết tay sau thời điểm 01/8/2024, các bên có thể lựa chọn các cách giải quyết sau:
Yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch vô hiệu
Theo khoản 1 Điều 132 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu do vi phạm về hình thức là 02 năm kể từ ngày giao dịch được xác lập.
Khi giao dịch bị tuyên vô hiệu, hậu quả pháp lý là các bên phải khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận. Cụ thể:
Bên nhận đất phải trả lại đất;
Bên nhận tiền phải hoàn trả lại số tiền đã nhận.
Trường hợp không thể hoàn trả bằng hiện vật thì phải hoàn trả bằng tiền tương đương giá trị tài sản.
Khởi kiện tại Tòa án
Các bên cũng có thể nộp đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền để yêu cầu giải quyết tranh chấp. Khi đó, kết quả giải quyết phụ thuộc rất lớn vào các yếu tố như chứng cứ, tài liệu liên quan và quá trình tranh tụng tại Tòa.
Kết luận
Có thể thấy rằng tranh chấp liên quan đến đất mua bằng giấy viết tay thường khá phức tạp do liên quan đến nhiều quy định pháp luật khác nhau. Vì vậy, khi thực hiện giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất, người dân nên tuân thủ đầy đủ quy định về công chứng hoặc chứng thực hợp đồng để hạn chế rủi ro và tránh những tranh chấp pháp lý không đáng có trong tương lai.
>>> Xem thêm: Phí dịch vụ làm sổ đỏ do bên bán hay bên mua chịu phí?
Như vậy, trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Thủ tục giải quyết tranh chấp đất mua bằng giấy viết tay.”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
