Tặng cho tài sản cho người thân là giao dịch dân sự khá phổ biến trong thực tế, đặc biệt giữa cha mẹ nuôi và con nuôi, anh em kết nghĩa, người chăm sóc lâu năm hoặc những người có quan hệ thân thiết nhưng không cùng huyết thống. Tuy nhiên, để việc chuyển giao tài sản hợp pháp, tránh tranh chấp và bảo đảm quyền lợi của các bên, người thực hiện cần hiểu rõ điều kiện, hình thức hợp đồng và quy định pháp luật liên quan.
>>> Xem thêm: Những nguyên tắc pháp lý cần biết trước khi thực hiện chứng thực chữ ký đối với giấy tờ dân sự
1. Căn cứ pháp lý về tặng cho tài sản
Việc tặng cho tài sản được điều chỉnh chủ yếu bởi các văn bản pháp luật sau:
1.1. Bộ luật Dân sự 2015 về hợp đồng tặng cho tài sản
Theo Điều 457 Bộ luật Dân sự 2015:
“Hợp đồng tặng cho tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên tặng cho giao tài sản của mình và chuyển quyền sở hữu cho bên được tặng cho mà không yêu cầu đền bù, bên được tặng cho đồng ý nhận.”
Quy định này xác định rõ bản chất của giao dịch tặng cho là hoàn toàn tự nguyện và không mang tính mua bán, trao đổi.
1.2. Luật Công chứng 2014 và quy định liên quan
Đối với tài sản phải đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng như nhà đất, ô tô, xe máy hoặc tài sản có giá trị lớn, pháp luật yêu cầu hợp đồng phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định.

2. Tặng cho tài sản cho người thân không cùng huyết thống có hợp pháp không?
2.1. Tặng cho tài sản cho người thân trong quan hệ không huyết thống
Pháp luật Việt Nam không giới hạn việc tặng cho chỉ giữa những người có quan hệ huyết thống. Cá nhân có đầy đủ năng lực hành vi dân sự hoàn toàn có quyền định đoạt tài sản thuộc sở hữu hợp pháp của mình cho bất kỳ cá nhân hoặc tổ chức nào.
Theo Điều 458 Bộ luật Dân sự 2015:
“Tặng cho động sản có hiệu lực kể từ thời điểm bên được tặng cho nhận tài sản, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác.”
Do đó, việc chuyển giao tài sản cho người thân không cùng huyết thống vẫn được pháp luật công nhận nếu đáp ứng đủ điều kiện về chủ thể, ý chí và hình thức giao dịch.
2.2. Những trường hợp thường gặp
Quan hệ không cùng huyết thống nhưng vẫn thường phát sinh việc tặng cho gồm:
- Cha mẹ nuôi và con nuôi
- Người có công chăm sóc lâu dài
- Người sống chung như người thân trong gia đình
- Anh em kết nghĩa hoặc người thân thiết nhiều năm
- Người được hỗ trợ, nuôi dưỡng hoặc phụng dưỡng
Trong các trường hợp này, việc thể hiện ý chí bằng văn bản rõ ràng có ý nghĩa quan trọng nhằm tránh tranh chấp về sau.
>>> Xem thêm: Giá trị pháp lý của công chứng hợp đồng được hiểu như thế nào theo quy định?
3. Điều kiện để tặng cho tài sản có hiệu lực pháp luật
3.1. Điều kiện về chủ thể
Người tặng cho phải:
- Là chủ sở hữu hợp pháp của tài sản
- Có đầy đủ năng lực hành vi dân sự
- Tự nguyện xác lập giao dịch
Người nhận tặng cho cần đồng ý nhận tài sản theo quy định pháp luật.
3.2. Điều kiện về tài sản được tặng cho
Tài sản dùng để tặng cho phải:
- Thuộc quyền sở hữu hợp pháp
- Không bị kê biên thi hành án nếu pháp luật hạn chế chuyển dịch
- Được phép giao dịch theo quy định
Đối với tài sản chung của vợ chồng hoặc đồng sở hữu, việc định đoạt phải có sự đồng ý của tất cả chủ sở hữu liên quan.
3.3. Điều kiện về hình thức hợp đồng
Theo Điều 459 Bộ luật Dân sự 2015:
“Tặng cho bất động sản phải được lập thành văn bản có công chứng, chứng thực hoặc phải đăng ký nếu bất động sản phải đăng ký quyền sở hữu theo quy định của luật.”
Điều này đồng nghĩa:
- Nhà đất phải lập hợp đồng bằng văn bản và công chứng hoặc chứng thực
- Động sản có đăng ký quyền sở hữu như ô tô phải thực hiện thủ tục sang tên
- Một số tài sản thông thường có thể tặng cho bằng lời nói hoặc giao nhận trực tiếp
4. Tặng cho tài sản cho người thân và nghĩa vụ thuế, phí
4.1. Thuế thu nhập cá nhân khi tặng cho
Một vấn đề được nhiều người quan tâm là nghĩa vụ tài chính khi thực hiện Tặng cho tài sản cho người thân.
Theo quy định pháp luật thuế hiện hành, không phải mọi giao dịch tặng cho đều được miễn thuế. Việc miễn hay phải nộp thuế phụ thuộc vào loại tài sản và mối quan hệ giữa các bên.
Đối với người không cùng huyết thống, nhiều trường hợp tặng cho bất động sản hoặc tài sản có đăng ký quyền sở hữu có thể phát sinh nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân.
>>> Xem thêm: Điều gì tạo nên sự khác biệt của dịch vụ sang tên sổ đỏ chuyên nghiệp hiện nay?
4.2. Lệ phí trước bạ và chi phí liên quan
Ngoài thuế, người nhận tài sản có thể phải thực hiện:
- Lệ phí trước bạ
- Phí công chứng
- Chi phí đăng ký sang tên
- Các khoản phí hành chính khác theo từng loại tài sản

5. Lưu ý quan trọng khi tặng cho tài sản cho người thân không cùng huyết thống
5.1. Lập văn bản rõ ràng và đầy đủ khi Tặng cho tài sản cho người thân
Khi Tặng cho tài sản cho người thân, nên lập hợp đồng bằng văn bản thể hiện đầy đủ:
- Thông tin các bên
- Đặc điểm tài sản
- Quyền và nghĩa vụ
- Điều kiện tặng cho nếu có
- Thời điểm bàn giao và chuyển quyền
Văn bản rõ ràng sẽ hạn chế tranh chấp và tạo căn cứ pháp lý chắc chắn.
5.2. Kiểm tra tình trạng pháp lý của tài sản khi Tặng cho tài sản cho người thân
Trước khi thực hiện Tặng cho tài sản cho người thân, cần rà soát:
- Tài sản có đang tranh chấp hay không
- Có bị thế chấp hoặc kê biên không
- Hồ sơ pháp lý đã đầy đủ chưa
Đây là bước quan trọng để tránh phát sinh rủi ro khi đăng ký sang tên.
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng quận Đống Đa – Phục vụ tận tâm, thủ tục minh bạch
>>> Xem thêm: Quyền thừa kế của vợ/chồng với tài sản trong dự án nghỉ dưỡng
Kết luận
Tặng cho tài sản cho người thân không cùng huyết thống là giao dịch hoàn toàn hợp pháp nếu đáp ứng điều kiện về chủ thể, tài sản và hình thức theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, do nhiều trường hợp có liên quan đến công chứng, sang tên và nghĩa vụ tài chính, các bên cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, xác lập hợp đồng rõ ràng và tuân thủ đúng quy trình pháp lý để bảo vệ quyền lợi của mình, đồng thời hạn chế tối đa nguy cơ tranh chấp về sau.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
