Khởi kiện tranh chấp đất đai thường được xem là biện pháp cuối cùng khi các bên không thể tự thỏa thuận hoặc hòa giải. Tuy nhiên, quá trình khởi kiện phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật, bởi trong nhiều trường hợp, Tòa án có thể trả lại đơn nếu người khởi kiện không đáp ứng đủ điều kiện theo quy định. Hãy cùng Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ tìm hiểu thông tin ngay sau bài viết dưới đây nhé.
>>> Xem thêm: Địa chỉ văn phòng công chứng gần nhất làm việc cả thứ 7, chủ nhật hỗ trợ dịch vụ làm sổ đỏ trọn gói tại Hà Nội.
Căn cứ Điều 192 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, các trường hợp dưới đây sẽ bị trả lại đơn khởi kiện:
1. Người khởi kiện không có quyền khởi kiện
* Không có quyền khởi kiện
Theo Điều 186 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015: “Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình”.
Như vậy, chỉ những người có quyền và lợi ích liên quan trực tiếp đến tranh chấp quyền sử dụng đất hoặc người đại diện hợp pháp của họ mới có quyền khởi kiện. Trường hợp người không liên quan hoặc không được ủy quyền mà vẫn nộp đơn thì sẽ bị Tòa án trả lại.
* Không đủ năng lực hành vi tố tụng dân sự
Theo khoản 2 Điều 69 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, các trường hợp không đủ năng lực hành vi tố tụng dân sự bao gồm:
– Người không có năng lực hành vi dân sự (trẻ em dưới 06 tuổi hoặc người bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự).

Cần lưu ý, không phải mọi trường hợp mắc bệnh tâm thần đều bị coi là mất năng lực hành vi dân sự. Theo khoản 1 Điều 22 Bộ luật Dân sự 2015, một người chỉ bị coi là mất năng lực hành vi dân sự khi đáp ứng đủ các điều kiện:
- Bị bệnh tâm thần hoặc bệnh khác dẫn đến không thể nhận thức, làm chủ hành vi;
- Có yêu cầu từ người có quyền, lợi ích liên quan hoặc cơ quan, tổ chức có thẩm quyền;
- Có quyết định của Tòa án dựa trên kết luận giám định pháp y tâm thần.
- Người chưa thành niên (từ đủ 06 tuổi đến dưới 18 tuổi) chưa có đầy đủ năng lực hành vi tố tụng dân sự, việc khởi kiện phải do người đại diện hợp pháp thực hiện.
- Người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc gặp khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi thì quyền khởi kiện được thực hiện thông qua người đại diện theo quyết định của Tòa án.
>>> Xem thêm: Phí công chứng hợp đồng chuyển nhượng mua bán nhà đất cập nhật mới nhất năm 2026.
2. Tranh chấp chưa đủ điều kiện khởi kiện
Đây là trường hợp pháp luật quy định phải đáp ứng một số điều kiện nhất định trước khi khởi kiện nhưng người khởi kiện chưa thực hiện đầy đủ.
Theo khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP, đối với tranh chấp xác định ai là người có quyền sử dụng đất mà chưa được hòa giải tại UBND cấp xã nơi có đất thì được coi là chưa đủ điều kiện khởi kiện.
Do đó, hòa giải tại UBND cấp xã là thủ tục bắt buộc đối với tranh chấp đất đai. Nếu bỏ qua bước này mà nộp đơn trực tiếp tại Tòa án thì đơn sẽ bị trả lại.
Lưu ý: Đối với các tranh chấp khác liên quan đến quyền sử dụng đất như tranh chấp hợp đồng, thừa kế hoặc chia tài sản chung thì không bắt buộc phải hòa giải tại UBND cấp xã trước khi khởi kiện.

3. Tranh chấp đã được giải quyết bằng bản án hoặc quyết định có hiệu lực
Theo điểm c khoản 1 Điều 192 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, nếu tranh chấp đã được giải quyết bằng bản án có hiệu lực của Tòa án hoặc quyết định có hiệu lực của cơ quan có thẩm quyền thì không được khởi kiện lại. Nếu vẫn nộp đơn, Tòa án sẽ trả lại đơn khởi kiện.
4. Không nộp biên lai tạm ứng án phí
Theo điểm d khoản 1 Điều 192 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, nếu người khởi kiện không nộp biên lai tạm ứng án phí trong thời hạn quy định thì Tòa án sẽ trả lại đơn, trừ trường hợp được miễn, không phải nộp hoặc có lý do bất khả kháng.
Cụ thể, trong thời hạn 07 ngày kể từ khi nhận được thông báo của Tòa án, người khởi kiện phải nộp tiền tạm ứng án phí và nộp lại biên lai cho Tòa. Nếu không thực hiện đúng, đơn khởi kiện sẽ không được thụ lý.
Lưu ý: Sau khi nộp tiền tạm ứng án phí, cần nộp lại biên lai cho Tòa án. Nhiều trường hợp người dân giữ biên lai mà không nộp lại dẫn đến bị trả đơn.
5. Không sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện theo yêu cầu
Theo điểm e khoản 1 Điều 192 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, nếu đơn khởi kiện thiếu thông tin cần thiết như tên, địa chỉ của bị đơn hoặc người liên quan và người khởi kiện không bổ sung theo yêu cầu của Thẩm phán thì đơn sẽ bị trả lại.
6. Người khởi kiện rút đơn khởi kiện
Ở giai đoạn trước khi Tòa án thụ lý, nếu người khởi kiện rút đơn thì theo điểm g khoản 1 Điều 192 Bộ luật Tố tụng dân sự, Thẩm phán sẽ trả lại đơn khởi kiện. Trong trường hợp này, người khởi kiện vẫn có quyền nộp lại đơn sau đó.
Sau khi Tòa án đã thụ lý vụ án, nếu người khởi kiện rút toàn bộ yêu cầu thì theo điểm c khoản 1 Điều 217 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án sẽ ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án.
Tại phiên tòa sơ thẩm, nếu đương sự tự nguyện rút một phần hoặc toàn bộ yêu cầu, Hội đồng xét xử sẽ chấp nhận và đình chỉ xét xử đối với phần yêu cầu đó theo khoản 2 Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự.
Như vậy, để tránh bị trả lại đơn khởi kiện, người dân cần nắm rõ các điều kiện và quy định pháp luật liên quan trước khi tiến hành khởi kiện tranh chấp đất đai.
>>> Có thể bạn quan tâm: Trường hợp nào được miễn tất cả các loại thuế phí khi làm dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh cho căn hộ chung cư năm 2026.
Như vậy, trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Những trường hợp Tòa án trả lại đơn khởi kiện tranh chấp đất đai”. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
XEM THÊM CÁC TỪ KHÓA TÌM KIẾM:
>>> Công chứng văn bản chấm dứt hợp đồng mua bán nhà đất được thực hiện thế nào?
>>> Thủ tục làm sổ đỏ lần đầu năm 2026: Giấy tờ, chi phí bao nhiêu?
>>> Địa chỉ văn phòng dịch thuật đa ngôn ngữ lấy ngay tại Hà Nội.
>>> Công chứng thừa kế có cần có mặt tất cả các đồng thừa kế không?
>>> Bỏ Công an cấp huyện, người dân làm thẻ Căn cước ở đâu?
