Người dân có quyền từ chối ký hợp đồng trong trường hợp nào?
Trong các giao dịch dân sự như mua bán nhà đất, vay tiền, hợp tác kinh doanh hay lao động, việc ký kết hợp đồng là bước quan trọng để xác lập quyền và nghĩa vụ giữa các bên. Tuy nhiên, không phải lúc nào người dân cũng buộc phải đặt bút ký. Pháp luật cho phép cá nhân từ chối ký hợp đồng trong nhiều trường hợp nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Vậy cụ thể khi nào việc không ký là hợp pháp? Và cần lưu ý điều gì để tránh rủi ro?
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng là căn cứ quan trọng bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia giao dịch
⚖️ Quyền từ chối ký hợp đồng theo quy định pháp luật
Theo nguyên tắc tự do, tự nguyện cam kết, thỏa thuận được quy định tại Bộ luật Dân sự 2015, các bên hoàn toàn bình đẳng và không ai được ép buộc người khác giao kết hợp đồng.
Điều đó có nghĩa là mỗi cá nhân có quyền đồng ý hoặc từ chối ký hợp đồng nếu không thấy phù hợp với ý chí hoặc lợi ích của mình.
📌 Những trường hợp được từ chối ký hợp đồng hợp pháp
Dưới đây là những tình huống phổ biến mà người dân có thể từ chối mà không vi phạm pháp luật:
🛑 Hợp đồng có dấu hiệu bị ép buộc, đe dọa
Nếu một bên sử dụng hành vi đe dọa, cưỡng ép hoặc gây áp lực tinh thần để buộc ký kết, người bị tác động có quyền không ký.
Ví dụ thực tế
Anh A bị yêu cầu ký giấy nhận nợ dù khoản vay chưa từng tồn tại, kèm theo lời đe dọa gây ảnh hưởng đến công việc. Trong trường hợp này, anh A hoàn toàn có quyền từ chối và có thể trình báo cơ quan chức năng nếu cần.
📄 Nội dung hợp đồng vi phạm pháp luật
Hợp đồng có mục đích hoặc nội dung trái quy định pháp luật sẽ vô hiệu. Do đó, người dân nên cân nhắc kỹ và từ chối ký hợp đồng nếu phát hiện điều khoản vi phạm.
Ví dụ thực tế
Một thỏa thuận mua bán đất không có giấy tờ hợp pháp, yêu cầu giao tiền nhưng không làm thủ tục sang tên. Việc ký kết có thể dẫn đến rủi ro mất tiền. Người mua có quyền từ chối.
Nếu hợp đồng chứa điều khoản mập mờ, bất cân xứng quyền lợi hoặc gây thiệt hại rõ ràng cho một bên, người dân có thể yêu cầu sửa đổi hoặc không ký.
Ví dụ thực tế
Chị B được đề nghị ký hợp đồng lao động nhưng điều khoản quy định công ty có quyền chấm dứt bất kỳ lúc nào mà không cần lý do. Đây là điều khoản bất lợi, chị B có quyền từ chối hoặc đề nghị điều chỉnh.
Trong giao dịch mua bán, đặc biệt là nhà đất hoặc tài sản giá trị lớn, việc không được cung cấp hồ sơ, giấy tờ chứng minh quyền sở hữu rõ ràng là lý do chính đáng để từ chối.
🏛️ Trường hợp không được tùy tiện từ chối ký hợp đồng
Dù có quyền tự do giao kết, nhưng trong một số trường hợp đặc biệt, việc từ chối có thể dẫn đến trách nhiệm pháp lý:
📌 Đã đặt cọc và cam kết ký kết
Nếu hai bên đã ký hợp đồng đặt cọc và có thỏa thuận rõ ràng về việc sẽ ký hợp đồng chính thức, việc không thực hiện có thể bị mất cọc hoặc phải bồi thường.
Ví dụ thực tế
Anh C đặt cọc mua nhà 200 triệu đồng, có thỏa thuận sẽ ký hợp đồng mua bán trong vòng 30 ngày. Nếu anh C tự ý từ chối ký mà không có lý do chính đáng, anh có thể mất tiền cọc.
📌 Hợp đồng theo nghĩa vụ bắt buộc của pháp luật
Trong một số lĩnh vực như bảo hiểm bắt buộc, hợp đồng theo quy định pháp luật chuyên ngành, việc không thực hiện có thể phát sinh chế tài hành chính.
>>> Xem thêm: Việc thực hiện công chứng nhà đất đúng quy định giúp giao dịch có giá trị pháp lý cao
🔎 Lưu ý quan trọng trước khi từ chối ký hợp đồng
Để tránh phát sinh tranh chấp, người dân nên:
📑 Đọc kỹ toàn bộ nội dung trước khi ký
Không nên ký khi chưa hiểu rõ điều khoản.
👩⚖️ Tham khảo tư vấn pháp lý nếu cần
Luật sư có thể giúp đánh giá rủi ro và đề xuất phương án phù hợp.
📝 Lưu giữ bằng chứng trao đổi
Tin nhắn, email, biên bản làm việc có thể là chứng cứ nếu xảy ra tranh chấp sau này.
🌟 Kết luận
Quyền từ chối ký hợp đồng là một biểu hiện của nguyên tắc tự do, tự nguyện trong giao kết dân sự. Người dân hoàn toàn có thể không ký khi hợp đồng có dấu hiệu vi phạm pháp luật, bị ép buộc hoặc tiềm ẩn rủi ro lớn.
Tuy nhiên, trước khi đưa ra quyết định, cần cân nhắc kỹ các cam kết đã có trước đó như đặt cọc hoặc thỏa thuận bằng văn bản để tránh phát sinh trách nhiệm bồi thường. Hiểu rõ quyền của mình sẽ giúp mỗi cá nhân chủ động hơn và hạn chế những hệ quả pháp lý không mong muốn.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
