Văn bản công chứng được pháp luật thừa nhận có giá trị chứng cứ và giá trị thi hành cao. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, văn bản công chứng được lập trái pháp luật, bị giả mạo, lừa dối hoặc vi phạm điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự. Khi quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm, nhiều người băn khoăn hủy văn bản công chứng có cần khởi kiện ra Tòa án không, hay chỉ cần yêu cầu cơ quan công chứng xử lý. Việc hiểu đúng cơ chế khởi kiện hủy văn bản công chứng là yếu tố then chốt để bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
>>> Xem thêm: Địa chỉ văn phòng công chứng gần nhất, phục vụ tận tình, chuyên nghiệp
1. Có thể tự hủy văn bản công chứng hay không
Pháp luật hiện hành không cho phép cá nhân, tổ chức hoặc văn phòng công chứng tự ý hủy bỏ văn bản công chứng đã được lập và ký hợp lệ về mặt hình thức.
Theo Luật Công chứng 2014, sau khi văn bản công chứng được:
Công chứng viên ký;
Đóng dấu của tổ chức hành nghề công chứng;
Ghi vào sổ công chứng,
thì văn bản đó phát sinh giá trị pháp lý và không thể bị hủy bỏ bằng thỏa thuận đơn phương hoặc quyết định hành chính.
2. Hủy văn bản công chứng có bắt buộc phải khởi kiện ra Tòa án không
2.1. Tòa án là cơ quan duy nhất có thẩm quyền hủy văn bản công chứng
Theo Điều 51 Luật Công chứng 2014, khi có căn cứ cho rằng văn bản công chứng vi phạm pháp luật, các bên có quyền:
Khởi kiện tại Tòa án để yêu cầu tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu.
Như vậy, khởi kiện hủy văn bản công chứng là con đường pháp lý bắt buộc nếu muốn làm mất hiệu lực của văn bản công chứng.
Hiện nay, không có cơ quan nào khác ngoài Tòa án có thẩm quyền hủy hoặc tuyên vô hiệu văn bản công chứng.
2.2. Không thể yêu cầu Văn phòng công chứng tự hủy văn bản
Trong thực tiễn, nhiều người nhầm lẫn rằng có thể:
Yêu cầu văn phòng công chứng thu hồi;
Đề nghị công chứng viên hủy văn bản đã lập.
Cách hiểu này không đúng pháp luật, bởi:
Công chứng viên chỉ có trách nhiệm giải thích, lập hồ sơ, lưu trữ;
Không có quyền đơn phương hủy bỏ văn bản công chứng đã có hiệu lực.
5. Có trường hợp nào không cần khởi kiện hủy văn bản công chứng không
Chỉ trong trường hợp các bên tự thỏa thuận chấm dứt giao dịch và lập văn bản công chứng mới thay thế, thì văn bản cũ không còn được thực hiện trên thực tế. Tuy nhiên:
Văn bản công chứng cũ vẫn tồn tại về mặt pháp lý;
Không được xem là đã bị hủy theo nghĩa pháp luật.
Do đó, nếu có tranh chấp hoặc yêu cầu làm mất hiệu lực pháp lý, vẫn phải khởi kiện ra Tòa án.
6. Tình huống minh họa thực tế
Ông A ký hợp đồng ủy quyền đã được công chứng để ông B thay mặt bán nhà. Sau đó, ông A phát hiện hợp đồng được ký trong lúc ông bị lừa dối về nội dung ủy quyền. Ông A yêu cầu văn phòng công chứng hủy hợp đồng nhưng bị từ chối.
Ông A khởi kiện yêu cầu hủy văn bản công chứng. Tòa án xác định có căn cứ lừa dối và tuyên văn bản công chứng vô hiệu, làm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng ủy quyền.
7. Lưu ý quan trọng khi khởi kiện hủy văn bản công chứng
Xác định đúng căn cứ vô hiệu;
Kiểm tra thời hiệu khởi kiện;
Thu thập đầy đủ chứng cứ;
Tránh nhầm lẫn giữa “thu hồi” và “hủy” văn bản công chứng;
Nên tham vấn luật sư trong các giao dịch giá trị lớn.
Hủy văn bản công chứng bắt buộc phải thông qua con đường khởi kiện tại Tòa án. Pháp luật không cho phép bất kỳ cơ quan hay cá nhân nào khác tự ý hủy bỏ văn bản công chứng đã có hiệu lực. Do đó, khi có căn cứ cho rằng văn bản công chứng vi phạm pháp luật, khởi kiện hủy văn bản công chứng là biện pháp duy nhất để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị xâm phạm.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
