Việc tổ chức công tác kế toán, đặc biệt là sử dụng sổ kế toán, đang ngày càng trở thành vấn đề được nhiều hộ kinh doanh quan tâm nhằm bảo đảm tính minh bạch, tuân thủ pháp luật và thuận lợi trong quản lý thu – chi. Tuy nhiên, trên thực tế không ít hộ kinh doanh vẫn còn lúng túng, chưa nắm rõ quy định pháp luật về việc có bắt buộc phải mở và sử dụng sổ kế toán hay không, cũng như việc bố trí người làm kế toán trong phạm vi gia đình.
Hộ kinh doanh có bắt buộc phải sử dụng sổ kế toán không?
Theo quy định tại Điều 3 Thông tư 152/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính, pháp luật hiện hành không bắt buộc hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải sử dụng sổ kế toán. Thay vào đó, hộ kinh doanh được quyền chủ động lựa chọn hình thức lưu trữ tài liệu kế toán phù hợp với điều kiện thực tế, có thể bằng bản giấy hoặc trên phương tiện điện tử.
Các tài liệu kế toán như hóa đơn, chứng từ, sổ sách kế toán phải được lưu trữ tối thiểu trong thời hạn 05 năm; riêng hóa đơn thực hiện theo quy định riêng của pháp luật về thuế. Bên cạnh các mẫu sổ kế toán được hướng dẫn tại Thông tư 152/2025/TT-BTC, hộ kinh doanh còn có thể bổ sung thêm sổ kế toán hoặc điều chỉnh biểu mẫu cho phù hợp với nhu cầu quản lý. Trường hợp mở thêm hoặc sửa đổi sổ kế toán, sổ vẫn phải thể hiện đầy đủ các thông tin cơ bản như tên sổ, ngày lập, họ tên, chữ ký của người đại diện hộ kinh doanh và đóng dấu (nếu có).
Đối với hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử và được hệ thống quản lý thuế của cơ quan thuế hỗ trợ xác định số thuế GTGT, thuế TNCN và các khoản thuế khác phải nộp, thì việc sử dụng các mẫu sổ kế toán theo hướng dẫn của Thông tư là cần thiết để theo dõi, đối chiếu với thông báo thuế từ cơ quan thuế.
Hộ kinh doanh có được bố trí người thân làm kế toán không?
Về nguyên tắc chung, Điều 52 Luật Kế toán 2015 quy định một số đối tượng không được làm kế toán, trong đó có cha mẹ, vợ chồng, con cái, anh chị em ruột của người đại diện theo pháp luật trong cùng một đơn vị kế toán. Tuy nhiên, quy định này không áp dụng cứng nhắc đối với hộ kinh doanh.
Cụ thể, theo Điều 2 Thông tư 152/2025/TT-BTC, người đại diện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể tự ghi chép sổ sách kế toán, thuê dịch vụ kế toán hoặc bố trí người thân trong gia đình như cha mẹ, vợ chồng, con cái, anh chị em ruột làm kế toán cho hộ kinh doanh. Ngoài ra, hộ kinh doanh cũng được phép bố trí người đang đảm nhiệm các công việc quản lý, điều hành, thủ kho, thủ quỹ hoặc người thường xuyên mua bán tài sản kiêm nhiệm công tác kế toán.
Như vậy, pháp luật hiện hành đã có sự linh hoạt đối với mô hình hộ kinh doanh, cho phép người đại diện hộ kinh doanh bố trí người thân làm kế toán nhằm phù hợp với quy mô nhỏ, đặc thù quản lý đơn giản và điều kiện thực tế của loại hình kinh doanh này, miễn là việc ghi chép, lưu trữ và cung cấp thông tin kế toán được thực hiện đúng quy định.
>>> Xem thêm: Dịch vụ công chứng di chúctại nhà tiện lợi cho người ốm, người già
Như vậy, trên đây là giải đáp của chúng tôi về vấn đề “Hộ kinh doanh có bắt buộc dùng sổ kế toán không?“. Ngoài ra, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ pháp lý, quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo thông tin:
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
