Đất tín ngưỡng là gì? Quy định sử dụng và cấp Sổ đỏ mới nhất

Các công trình như đình, đền, miếu hay nhà thờ họ từ lâu đã gắn liền với đời sống tinh thần của người dân, là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng. Tuy nhiên, dù loại đất dùng để xây dựng các công trình này khá phổ biến, không phải ai cũng nắm rõ khái niệm đất tín ngưỡng cũng như các quy định pháp lý liên quan. Hãy cùng Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ tìm hiểu thông tin qua bài viết dưới đây.

>>> Xem thêm: Thủ tục công chứng thừa kế được thực hiện thế nào trong năm 2026?

1. Đất tín ngưỡng là gì?

Hiện nay, pháp luật đất đai không đưa ra định nghĩa cụ thể về đất tín ngưỡng, nhưng lại quy định rõ các loại đất được xếp vào nhóm này cũng như nguyên tắc sử dụng.

Theo Điều 212 Luật Đất đai 2024, đất tín ngưỡng là đất có các công trình phục vụ hoạt động tín ngưỡng như đình, đền, miếu, am, nhà thờ họ; các công trình tín ngưỡng khác và một số trường hợp chùa không thuộc nhóm đất cơ sở tôn giáo.

Việc sử dụng đất tín ngưỡng phải đảm bảo đúng mục đích, phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và quy hoạch xây dựng đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Trường hợp kết hợp sử dụng vào mục đích thương mại, dịch vụ thì phải đáp ứng thêm các điều kiện theo quy định của pháp luật.

2. Thời hạn sử dụng đất tín ngưỡng

Tương tự như đất cơ sở tôn giáo, đất tín ngưỡng thuộc nhóm đất phi nông nghiệp và được sử dụng ổn định lâu dài.

Cụ thể, khoản 7 Điều 171 Luật Đất đai 2024 quy định đất tín ngưỡng là một trong các loại đất có thời hạn sử dụng ổn định lâu dài, không bị giới hạn về thời gian như nhiều loại đất khác.

>>> Có thể bạn quan tâm: Dịch vụ công chứng ngoài trụ sở tại thành phố Hà Nội

3. Đất tín ngưỡng có được cấp Sổ đỏ không?

Về nguyên tắc, mọi loại đất nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định đều có thể được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đối với đất tín ngưỡng, việc cấp Sổ đỏ được chia thành hai trường hợp:

Trường hợp 1: Đất do cộng đồng dân cư sử dụng

Theo khoản 9 Điều 137 Luật Đất đai 2024, đất có công trình tín ngưỡng do cộng đồng sử dụng sẽ được cấp Sổ đỏ nếu đáp ứng các điều kiện:

• Không có tranh chấp;
• Được UBND cấp xã xác nhận là đất sử dụng chung cho cộng đồng dân cư.

Trường hợp 2: Đất do hộ gia đình, cá nhân sử dụng

Đối với đất xây dựng nhà thờ họ do hộ gia đình hoặc cá nhân quản lý, điều kiện cấp Sổ đỏ sẽ áp dụng tương tự như đối với đất của hộ gia đình, cá nhân theo quy định tại Điều 137 và Điều 138 Luật Đất đai 2024.

4. Hồ sơ, thủ tục cấp Sổ đỏ cho đất tín ngưỡng

4.1. Hồ sơ cần chuẩn bị

Người sử dụng đất cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ, gồm:

• Đơn đăng ký, cấp Giấy chứng nhận theo mẫu;
• Chứng từ thực hiện nghĩa vụ tài chính (nếu có) và các giấy tờ liên quan đến việc miễn, giảm nghĩa vụ tài chính;

Ngoài ra, tùy từng trường hợp cụ thể:

• Nếu đăng ký quyền sử dụng đất thì cần giấy tờ chứng minh quyền sử dụng theo quy định;
• Nếu đăng ký quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất thì cần giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản đó.

4.2. Trình tự thực hiện

Thủ tục cấp Sổ đỏ lần đầu được thực hiện theo các bước:

• Bước 1: Nộp hồ sơ tại Bộ phận một cửa theo quy định của UBND cấp tỉnh;
• Bước 2: Cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ;
• Bước 3: Tiến hành giải quyết theo quy định;
• Bước 4: Trả kết quả cho người sử dụng đất.

5. Đất tín ngưỡng có được chuyển nhượng không?

Đối với đất tín ngưỡng do cộng đồng dân cư quản lý, pháp luật không cho phép thực hiện các giao dịch như chuyển nhượng, tặng cho, cho thuê, thế chấp hay góp vốn bằng quyền sử dụng đất.

Quy định này được nêu rõ tại Điều 39 Luật Đất đai 2024. Theo đó, trong trường hợp đất được Nhà nước giao không thu tiền hoặc được công nhận quyền sử dụng đất theo hình thức này, cộng đồng dân cư sẽ không có quyền chuyển đổi, chuyển nhượng hoặc thực hiện các giao dịch tương tự.

Như vậy, đất tín ngưỡng là loại đất đặc thù, gắn liền với đời sống văn hóa, tâm linh của cộng đồng, được sử dụng ổn định lâu dài nhưng bị hạn chế về quyền chuyển nhượng nhằm đảm bảo mục đích sử dụng đúng quy định pháp luật.

>>> Xem thêm: Nên làm dịch vụ sang tên sổ đỏ tại văn phòng công chứng hay văn phòng đất đai?