Công chứng tại địa điểm yêu cầu với người đang chấp hành án
Trong thực tiễn, người đang chấp hành án vẫn có thể phát sinh nhu cầu thực hiện các giao dịch dân sự như lập di chúc, ủy quyền hoặc giải quyết tài sản riêng. Khi không thể trực tiếp đến văn phòng công chứng, câu hỏi đặt ra là liệu có thể thực hiện công chứng tại địa điểm yêu cầu hay không. Việc công chứng ngoài trụ sở người chấp hành án là vấn đề pháp lý nhạy cảm, đòi hỏi sự tuân thủ chặt chẽ cả pháp luật công chứng và pháp luật thi hành án. Nếu không thực hiện đúng quy định, văn bản công chứng rất dễ phát sinh tranh chấp hoặc bị yêu cầu hủy bỏ.
1. Người đang chấp hành án có quyền yêu cầu công chứng không?
Theo nguyên tắc chung của pháp luật dân sự, người đang chấp hành án không đương nhiên mất năng lực pháp luật dân sự. Việc hạn chế quyền của họ chỉ đặt ra trong phạm vi bản án, quyết định của Tòa án hoặc theo quy định cụ thể của pháp luật thi hành án.
Do đó, nếu:
Người chấp hành án vẫn có năng lực hành vi dân sự;
Giao dịch không bị pháp luật cấm;
Không thuộc trường hợp bị hạn chế quyền định đoạt tài sản;
thì họ vẫn có quyền yêu cầu công chứng, kể cả bằng hình thức công chứng ngoài trụ sở.
2. Công chứng ngoài trụ sở với người đang chấp hành án có được pháp luật cho phép không?
Pháp luật công chứng cho phép thực hiện công chứng ngoài trụ sở trong trường hợp người yêu cầu công chứng không thể đến văn phòng vì lý do khách quan, chính đáng. Việc đang chấp hành án, đặc biệt là:
Chấp hành án phạt tù;
Chấp hành án tại cơ sở giáo dục bắt buộc;
Chấp hành án tại cơ sở cai nghiện bắt buộc;
được xem là lý do khách quan khiến người yêu cầu không thể tự do đi lại.
Vì vậy, công chứng ngoài trụ sở người chấp hành án là khả thi về mặt pháp lý, nhưng phải đáp ứng điều kiện nghiêm ngặt hơn so với các trường hợp thông thường.
là rất lớn. Vì vậy, công chứng viên phải đặc biệt thận trọng để bảo đảm rằng việc ký kết là hoàn toàn tự nguyện, không bị ép buộc hay cưỡng ép.
Đây là yếu tố then chốt trong công chứng ngoài trụ sở người chấp hành án.
3.3. Phù hợp với pháp luật thi hành án
Một số giao dịch của người đang chấp hành án có thể bị hạn chế, đặc biệt khi:
Tài sản đang bị kê biên;
Tài sản liên quan đến nghĩa vụ thi hành án;
Giao dịch có dấu hiệu tẩu tán tài sản.
Trong các trường hợp này, công chứng viên bắt buộc phải từ chối công chứng, dù yêu cầu được thực hiện ngoài trụ sở hay tại văn phòng.
>>> Xem thêm: Những trường hợp cần gấp phảicông chứng giấy tờ ngay trong ngày
4. Vai trò của cơ quan quản lý nơi người chấp hành án đang cư trú
Khi thực hiện công chứng ngoài trụ sở người chấp hành án, việc phối hợp với:
Trại giam;
Trại tạm giam;
Cơ sở thi hành án;
là yêu cầu thực tế bắt buộc. Công chứng viên chỉ có thể thực hiện công chứng khi:
Được cho phép tiếp cận hợp pháp;
Bảo đảm an ninh, trật tự;
Có sự giám sát cần thiết nhưng không làm ảnh hưởng đến tính độc lập nghề nghiệp.
5. Những loại giao dịch thường phát sinh trong trường hợp này
Trên thực tế, công chứng ngoài trụ sở với người chấp hành án thường liên quan đến:
Lập di chúc;
Văn bản ủy quyền;
Thỏa thuận phân chia tài sản riêng;
Khai nhận di sản không liên quan đến nghĩa vụ thi hành án.
Ngược lại, các giao dịch chuyển nhượng, tặng cho tài sản có giá trị lớn thường bị xem xét rất chặt chẽ vì nguy cơ trốn tránh nghĩa vụ thi hành án.
6. Rủi ro tranh chấp nếu thực hiện không đúng quy định
Nếu công chứng viên không tuân thủ đầy đủ điều kiện pháp lý, văn bản công chứng có thể bị:
Khiếu nại;
Yêu cầu hủy;
Tòa án tuyên vô hiệu do vi phạm điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự.
Trong nhiều vụ việc, yếu tố công chứng ngoài trụ sở người chấp hành án chính là căn cứ để các bên yêu cầu xem xét lại toàn bộ quá trình công chứng.
7. Trách nhiệm đặc biệt của công chứng viên
Trong các trường hợp nhạy cảm này, công chứng viên phải:
Đánh giá kỹ bối cảnh thi hành án;
Ghi nhận đầy đủ diễn biến ký kết;
Từ chối công chứng nếu có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc rủi ro tranh chấp cao.
Việc từ chối không phải là né tránh trách nhiệm, mà là biểu hiện của việc tuân thủ nguyên tắc hành nghề công chứng.
Kết luận
Công chứng ngoài trụ sở người chấp hành án là hoạt động pháp lý đặc thù, vừa bảo đảm quyền dân sự của người đang thi hành án, vừa phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về thi hành án và công chứng. Để tránh tranh chấp, cần đặc biệt chú trọng đến năng lực hành vi, ý chí tự nguyện và tình trạng pháp lý của tài sản liên quan. Việc thực hiện đúng và thận trọng không chỉ bảo vệ quyền lợi của người chấp hành án, mà còn bảo đảm giá trị pháp lý lâu dài của văn bản công chứng.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
